33 shlokas
- 1
संजय उवाच
ततो युधिष्ठिरो राजा रथाद् आप्लुत्य भारत
पर्यष्वजत्तदा कृष्णावानन्दाश्रुपरिप्लुतः
saṃjaya uvāca
tato yudhiṣṭhiro rājā rathād āplutya bhārata
paryaṣvajattadā kṛṣṇāvānandāśrupariplutaḥ
- 2
प्रमृज्य वदनं शुभ्रं पुण्डरीकसमप्रभम्
अब्रवीद्वासुदेवं च पाण्डवं च धनंजयम्
pramṛjya vadanaṃ śubhraṃ puṇḍarīkasamaprabham
abravīdvāsudevaṃ ca pāṇḍavaṃ ca dhanaṃjayam
- 3
दिष्ट्या पश्यामि संग्रामे तीर्णभारौ महारथौ
दिष्ट्या च निहतः पापः सैन्धवः पुरुषाधमः
diṣṭyā paśyāmi saṃgrāme tīrṇabhārau mahārathau
diṣṭyā ca nihataḥ pāpaḥ saindhavaḥ puruṣādhamaḥ
- 4
कृष्ण दिष्ट्या मम प्रीतिर्महती प्रतिपादिता
दिष्ट्या शत्रुगणाश्चैव निमग्नाः शोकसागरे
kṛṣṇa diṣṭyā mama prītirmahatī pratipāditā
diṣṭyā śatrugaṇāścaiva nimagnāḥ śokasāgare
- 5
न तेषां दुष्करं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते
सर्वलोकगुरुर्येषां त्वं नाथो मधुसूदन
na teṣāṃ duṣkaraṃ kiṃcittriṣu lokeṣu vidyate
sarvalokagururyeṣāṃ tvaṃ nātho madhusūdana
- 6
तव प्रसादाद्गोविन्द वयं जेष्यामहे रिपून्
यथा पूर्वं प्रसादात्ते दानवान्पाकशासनः
tava prasādādgovinda vayaṃ jeṣyāmahe ripūn
yathā pūrvaṃ prasādātte dānavānpākaśāsanaḥ
- 7
पृथिवीविजयो वापि त्रैलोक्यविजयो ऽपि वा
ध्रुवो हि तेषां वार्ष्णेय येषां तुष्टो ऽसि माधव
pṛthivīvijayo vāpi trailokyavijayo 'pi vā
dhruvo hi teṣāṃ vārṣṇeya yeṣāṃ tuṣṭo 'si mādhava
- 8
न तेषां विद्यते पापं संग्रामे वा पराजयः
त्रिदशेश्वरनाथस्त्वं येषां तुष्टो ऽसि माधव
na teṣāṃ vidyate pāpaṃ saṃgrāme vā parājayaḥ
tridaśeśvaranāthastvaṃ yeṣāṃ tuṣṭo 'si mādhava
- 9
त्वत्प्रसादाद्धृषीकेश शक्रः सुरगणेश्वरः
त्रैलोक्यविजयं श्रीमान्प्राप्तवान्रणमूर्धनि
tvatprasādāddhṛṣīkeśa śakraḥ suragaṇeśvaraḥ
trailokyavijayaṃ śrīmānprāptavānraṇamūrdhani
- 10
तव चैव प्रसादेन त्रिदशास्त्रिदशेश्वर
अमरत्वं गताः कृष्ण लोकांश्चाश्नुवते ऽक्षयान्
tava caiva prasādena tridaśāstridaśeśvara
amaratvaṃ gatāḥ kṛṣṇa lokāṃścāśnuvate 'kṣayān
- 11
त्वत्प्रसादसमुत्थेन विक्रमेणारिसूदन
सुरेशत्वं गतः शक्रो हत्वा दैत्यान्सहस्रशः
tvatprasādasamutthena vikrameṇārisūdana
sureśatvaṃ gataḥ śakro hatvā daityānsahasraśaḥ
- 12
त्वत्प्रसादाद्धृषीकेश जगत्स्थावरजङ्गमम्
स्ववर्त्मनि स्थितं वीर जपहोमेषु वर्तते
tvatprasādāddhṛṣīkeśa jagatsthāvarajaṅgamam
svavartmani sthitaṃ vīra japahomeṣu vartate
- 13
एकार्णवम् इदं पूर्वं सर्वम् आसीत्तमोमयम्
त्वत्प्रसादात्प्रकाशत्वं जगत्प्राप्तं नरोत्तम
ekārṇavam idaṃ pūrvaṃ sarvam āsīttamomayam
tvatprasādātprakāśatvaṃ jagatprāptaṃ narottama
- 14
स्रष्टारं सर्वलोकानां परमात्मानम् अच्युतम्
ये प्रपन्ना हृषीकेशं न ते मुह्यन्ति कर्हिचित्
sraṣṭāraṃ sarvalokānāṃ paramātmānam acyutam
ye prapannā hṛṣīkeśaṃ na te muhyanti karhicit
- 15
अनादिनिधनं देवं लोककर्तारम् अव्ययम्
त्वां भक्ता ये हृषीकेश दुर्गाण्यतितरन्ति ते
anādinidhanaṃ devaṃ lokakartāram avyayam
tvāṃ bhaktā ye hṛṣīkeśa durgāṇyatitaranti te
- 16
परं पुराणं पुरुषं पुराणानां परं च यत्
प्रपद्यतस्तं परमं परा भूतिर्विधीयते
paraṃ purāṇaṃ puruṣaṃ purāṇānāṃ paraṃ ca yat
prapadyatastaṃ paramaṃ parā bhūtirvidhīyate
- 17
यो ऽगात चतुरो वेदान्यश्च वेदेषु गीयते
तं प्रपद्य महात्मानं भूतिम् आप्नोत्यनुत्तमाम्
yo 'gāta caturo vedānyaśca vedeṣu gīyate
taṃ prapadya mahātmānaṃ bhūtim āpnotyanuttamām
- 18
धनंजयसखा यश्च धनंजयहितश्च यः
तं धनंजयगोप्तारं प्रपद्य सुखम् एधते
dhanaṃjayasakhā yaśca dhanaṃjayahitaśca yaḥ
taṃ dhanaṃjayagoptāraṃ prapadya sukham edhate
- 19
इत्युक्तौ तौ महात्मानावुभौ केशवपाण्डवौ
तावब्रूतां तदा हृष्टौ राजानं पृथिवीपतिम्
ityuktau tau mahātmānāvubhau keśavapāṇḍavau
tāvabrūtāṃ tadā hṛṣṭau rājānaṃ pṛthivīpatim
- 20
तव कोपाग्निना दग्धः पापो राजा जयद्रथः
उदीर्णं चापि सुमहद्धार्तराष्ट्रबलं रणे
tava kopāgninā dagdhaḥ pāpo rājā jayadrathaḥ
udīrṇaṃ cāpi sumahaddhārtarāṣṭrabalaṃ raṇe
- 21
हन्यते निहतं चैव विनङ्क्ष्यति च भारत
तव क्रोधहता ह्येते कौरवाः शत्रुसूदन
hanyate nihataṃ caiva vinaṅkṣyati ca bhārata
tava krodhahatā hyete kauravāḥ śatrusūdana
- 22
त्वां हि चक्षुर्हणं वीरं कोपयित्वा सुयोधनः
समित्रबन्धुः समरे प्राणांस्त्यक्ष्यति दुर्मतिः
tvāṃ hi cakṣurhaṇaṃ vīraṃ kopayitvā suyodhanaḥ
samitrabandhuḥ samare prāṇāṃstyakṣyati durmatiḥ
- 23
तव क्रोधहतः पूर्वं देवैर् अपि सुदुर्जयः
शरतल्पगतः शेते भीष्मः कुरुपितामहः
tava krodhahataḥ pūrvaṃ devair api sudurjayaḥ
śaratalpagataḥ śete bhīṣmaḥ kurupitāmahaḥ
- 24
दुर्लभो हि जयस्तेषां संग्रामे रिपुसूदन
याता मृत्युवशं ते वै येषां क्रुद्धो ऽसि पाण्डव
durlabho hi jayasteṣāṃ saṃgrāme ripusūdana
yātā mṛtyuvaśaṃ te vai yeṣāṃ kruddho 'si pāṇḍava
- 25
राज्यं प्राणाः प्रियाः पुत्राः सौख्यानि विविधानि च
अचिरात्तस्य नश्यन्ति येषां क्रुद्धो ऽसि मानद
rājyaṃ prāṇāḥ priyāḥ putrāḥ saukhyāni vividhāni ca
acirāttasya naśyanti yeṣāṃ kruddho 'si mānada
- 26
विनष्टान्कौरवान्मन्ये सपुत्रपशुबान्धवान्
राजधर्मपरे नित्यं त्वयि क्रुद्धे युधिष्ठिर
vinaṣṭānkauravānmanye saputrapaśubāndhavān
rājadharmapare nityaṃ tvayi kruddhe yudhiṣṭhira
- 27
ततो भीमो महाबाहुः सात्यकिश्च महारथः
अभिवाद्य गुरुं ज्येष्ठं मार्गणैः क्षतविक्षतौ
स्थितावास्तां महेष्वासौ पाञ्चाल्यैः परिवारितौ
tato bhīmo mahābāhuḥ sātyakiśca mahārathaḥ
abhivādya guruṃ jyeṣṭhaṃ mārgaṇaiḥ kṣatavikṣatau
sthitāvāstāṃ maheṣvāsau pāñcālyaiḥ parivāritau
- 28
तौ दृष्ट्वा मुदितौ वीरौ प्राञ्जली चाग्रतः स्थितौ
अभ्यनन्दत कौन्तेयस्तावुभौ भीमसात्यकी
tau dṛṣṭvā muditau vīrau prāñjalī cāgrataḥ sthitau
abhyanandata kaunteyastāvubhau bhīmasātyakī
- 29
दिष्ट्या पश्यामि वां वीरौ विमुक्तौ सैन्यसागरात्
द्रोणग्राहाद्दुराधर्षाद्धार्दिक्यमकरालयात्
दिष्ट्या च निर्जिताः संख्ये पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः
diṣṭyā paśyāmi vāṃ vīrau vimuktau sainyasāgarāt
droṇagrāhāddurādharṣāddhārdikyamakarālayāt
diṣṭyā ca nirjitāḥ saṃkhye pṛthivyāṃ sarvapārthivāḥ
- 30
युवां विजयिनौ चापि दिष्ट्या पश्यामि संयुगे
दिष्ट्या द्रोणो जितः संख्ये हार्दिक्यश्च महाबलः
yuvāṃ vijayinau cāpi diṣṭyā paśyāmi saṃyuge
diṣṭyā droṇo jitaḥ saṃkhye hārdikyaśca mahābalaḥ

