64 shlokas
- 1
संजय उवाच
उदीर्यमाणं तद्दृष्ट्वा पाण्डवानां महद्बलम्
अविषह्यं च मन्वानः कर्णं दुर्योधनो ऽब्रवीत्
saṃjaya uvāca
udīryamāṇaṃ taddṛṣṭvā pāṇḍavānāṃ mahadbalam
aviṣahyaṃ ca manvānaḥ karṇaṃ duryodhano 'bravīt
- 2
अयं स कालः सम्प्राप्तो मित्राणां मित्रवत्सल
त्रायस्व समरे कर्ण सर्वान्योधान्महाबल
ayaṃ sa kālaḥ samprāpto mitrāṇāṃ mitravatsala
trāyasva samare karṇa sarvānyodhānmahābala
- 3
पाञ्चालैर्मत्स्यकैकेयैः पाण्डवैश्च महारथैः
वृतान्समन्तात्संक्रुद्धैर्निःश्वसद्भिर् इवोरगैः
pāñcālairmatsyakaikeyaiḥ pāṇḍavaiśca mahārathaiḥ
vṛtānsamantātsaṃkruddhairniḥśvasadbhir ivoragaiḥ
- 4
एते नदन्ति संहृष्टाः पाण्डवा जितकाशिनः
शक्रोपमाश्च बहवः पाञ्चालानां रथव्रजाः
ete nadanti saṃhṛṣṭāḥ pāṇḍavā jitakāśinaḥ
śakropamāśca bahavaḥ pāñcālānāṃ rathavrajāḥ
- 5
कर्ण उवाच
परित्रातुम् इह प्राप्तो यदि पार्थं पुरंदरः
तम् अप्याशु पराजित्य ततो हन्तास्मि पाण्डवम्
karṇa uvāca
paritrātum iha prāpto yadi pārthaṃ puraṃdaraḥ
tam apyāśu parājitya tato hantāsmi pāṇḍavam
- 6
सत्यं ते प्रतिजानामि समाश्वसिहि भारत
हन्तास्मि पाण्डुतनयान्पाञ्चालांश्च समागतान्
satyaṃ te pratijānāmi samāśvasihi bhārata
hantāsmi pāṇḍutanayānpāñcālāṃśca samāgatān
- 7
जयं ते प्रतिजानामि वासवस्येव पावकिः
प्रियं तव मया कार्यम् इति जीवामि पार्थिव
jayaṃ te pratijānāmi vāsavasyeva pāvakiḥ
priyaṃ tava mayā kāryam iti jīvāmi pārthiva
- 8
सर्वेषाम् एव पार्थानां फल्गुनो बलवत्तरः
तस्यामोघां विमोक्ष्यामि शक्तिं शक्रविनिर्मिताम्
sarveṣām eva pārthānāṃ phalguno balavattaraḥ
tasyāmoghāṃ vimokṣyāmi śaktiṃ śakravinirmitām
- 9
तस्मिन्हते महेष्वासे भ्रातरस्तस्य मानद
तव वश्या भविष्यन्ति वनं यास्यन्ति वा पुनः
tasminhate maheṣvāse bhrātarastasya mānada
tava vaśyā bhaviṣyanti vanaṃ yāsyanti vā punaḥ
- 10
मयि जीवति कौरव्य विषादं मा कृथाः क्वचित्
अहं जेष्यामि समरे सहितान्सर्वपाण्डवान्
mayi jīvati kauravya viṣādaṃ mā kṛthāḥ kvacit
ahaṃ jeṣyāmi samare sahitānsarvapāṇḍavān
- 11
पाञ्चालान्केकयांश्चैव वृष्णींश्चापि समागतान्
बाणौघैः शकलीकृत्य तव दास्यामि मेदिनीम्
pāñcālānkekayāṃścaiva vṛṣṇīṃścāpi samāgatān
bāṇaughaiḥ śakalīkṛtya tava dāsyāmi medinīm
- 12
संजय उवाच
एवं ब्रुवाणं कर्णं तु कृपः शारद्वतो ऽब्रवीत्
स्मयन्न् इव महाबाहुः सूतपुत्रम् इदं वचः
saṃjaya uvāca
evaṃ bruvāṇaṃ karṇaṃ tu kṛpaḥ śāradvato 'bravīt
smayann iva mahābāhuḥ sūtaputram idaṃ vacaḥ
- 13
शोभनं शोभनं कर्ण सनाथः कुरुपुंगवः
त्वया नाथेन राधेय वचसा यदि सिध्यति
śobhanaṃ śobhanaṃ karṇa sanāthaḥ kurupuṃgavaḥ
tvayā nāthena rādheya vacasā yadi sidhyati
- 14
बहुशः कत्थसे कर्ण कौरव्यस्य समीपतः
न तु ते विक्रमः कश्चिद्दृश्यते बलम् एव वा
bahuśaḥ katthase karṇa kauravyasya samīpataḥ
na tu te vikramaḥ kaściddṛśyate balam eva vā
- 15
समागमः पाण्डुसुतैर्दृष्टस्ते बहुशो युधि
सर्वत्र निर्जितश्चासि पाण्डवैः सूतनन्दन
samāgamaḥ pāṇḍusutairdṛṣṭaste bahuśo yudhi
sarvatra nirjitaścāsi pāṇḍavaiḥ sūtanandana
- 16
ह्रियमाणे तदा कर्ण गन्धर्वैर्धृतराष्ट्रजे
तदायुध्यन्त सैन्यानि त्वम् एकस्तु पलायथाः
hriyamāṇe tadā karṇa gandharvairdhṛtarāṣṭraje
tadāyudhyanta sainyāni tvam ekastu palāyathāḥ
- 17
विराटनगरे चापि समेताः सर्वकौरवाः
पार्थेन निर्जिता युद्धे त्वं च कर्ण सहानुजः
virāṭanagare cāpi sametāḥ sarvakauravāḥ
pārthena nirjitā yuddhe tvaṃ ca karṇa sahānujaḥ
- 18
एकस्याप्यसमर्थस्त्वं फल्गुनस्य रणाजिरे
कथम् उत्सहसे जेतुं सकृष्णान्सर्वपाण्डवान्
ekasyāpyasamarthastvaṃ phalgunasya raṇājire
katham utsahase jetuṃ sakṛṣṇānsarvapāṇḍavān
- 19
अब्रुवन्कर्ण युध्यस्व बहु कत्थसि सूतज
अनुक्त्वा विक्रमेद्यस्तु तद्वै सत्पुरुषव्रतम्
abruvankarṇa yudhyasva bahu katthasi sūtaja
anuktvā vikramedyastu tadvai satpuruṣavratam
- 20
गर्जित्वा सूतपुत्र त्वं शारदाभ्रम् इवाजलम्
निष्फलो दृश्यसे कर्ण तच्च राजा न बुध्यते
garjitvā sūtaputra tvaṃ śāradābhram ivājalam
niṣphalo dṛśyase karṇa tacca rājā na budhyate
- 21
तावद्गर्जसि राधेय यावत्पार्थं न पश्यसि
पुरा पार्थं हि ते दृष्ट्वा दुर्लभं गर्जितं भवेत्
tāvadgarjasi rādheya yāvatpārthaṃ na paśyasi
purā pārthaṃ hi te dṛṣṭvā durlabhaṃ garjitaṃ bhavet
- 22
त्वम् अनासाद्य तान्बाणान्फल्गुनस्य विगर्जसि
पार्थसायकविद्धस्य दुर्लभं गर्जितं भवेत्
tvam anāsādya tānbāṇānphalgunasya vigarjasi
pārthasāyakaviddhasya durlabhaṃ garjitaṃ bhavet
- 23
बाहुभिः क्षत्रियाः शूरा वाग्भिः शूरा द्विजातयः
धनुषा फल्गुनः शूरः कर्णः शूरो मनोरथैः
bāhubhiḥ kṣatriyāḥ śūrā vāgbhiḥ śūrā dvijātayaḥ
dhanuṣā phalgunaḥ śūraḥ karṇaḥ śūro manorathaiḥ
- 24
एवं परुषितस्तेन तदा शारद्वतेन सः
कर्णः प्रहरतां श्रेष्ठः कृपं वाक्यम् अथाब्रवीत्
evaṃ paruṣitastena tadā śāradvatena saḥ
karṇaḥ praharatāṃ śreṣṭhaḥ kṛpaṃ vākyam athābravīt
- 25
शूरा गर्जन्ति सततं प्रावृषीव बलाहकाः
फलं चाशु प्रयच्छन्ति बीजम् उप्तम् ऋताविव
śūrā garjanti satataṃ prāvṛṣīva balāhakāḥ
phalaṃ cāśu prayacchanti bījam uptam ṛtāviva
- 26
दोषम् अत्र न पश्यामि शूराणां रणमूर्धनि
तत्तद्विकत्थमानानां भारं चोद्वहतां मृधे
doṣam atra na paśyāmi śūrāṇāṃ raṇamūrdhani
tattadvikatthamānānāṃ bhāraṃ codvahatāṃ mṛdhe
- 27
यं भारं पुरुषो वोढुं मनसा हि व्यवस्यति
दैवम् अस्य ध्रुवं तत्र साहाय्यायोपपद्यते
yaṃ bhāraṃ puruṣo voḍhuṃ manasā hi vyavasyati
daivam asya dhruvaṃ tatra sāhāyyāyopapadyate
- 28
व्यवसायद्वितीयो ऽहं मनसा भारम् उद्वहन्
गर्जामि यद्यहं विप्र तव किं तत्र नश्यति
vyavasāyadvitīyo 'haṃ manasā bhāram udvahan
garjāmi yadyahaṃ vipra tava kiṃ tatra naśyati
- 29
वृथा शूरा न गर्जन्ति सजला इव तोयदाः
सामर्थ्यम् आत्मनो ज्ञात्वा ततो गर्जन्ति पण्डिताः
vṛthā śūrā na garjanti sajalā iva toyadāḥ
sāmarthyam ātmano jñātvā tato garjanti paṇḍitāḥ
- 30
सो ऽहम् अद्य रणे यत्तः सहितौ कृष्णपाण्डवौ
उत्सहे तरसा जेतुं ततो गर्जामि गौतम
so 'ham adya raṇe yattaḥ sahitau kṛṣṇapāṇḍavau
utsahe tarasā jetuṃ tato garjāmi gautama

