21 shlokas
- 1
संजय उवाच
सैन्धवेन निरुद्धेषु जयगृद्धिषु पाण्डुषु
सुघोरम् अभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह
saṃjaya uvāca
saindhavena niruddheṣu jayagṛddhiṣu pāṇḍuṣu
sughoram abhavadyuddhaṃ tvadīyānāṃ paraiḥ saha
- 2
प्रविश्य त्वार्जुनिः सेनां सत्यसंधो दुरासदाम्
व्यक्षोभयत तेजस्वी मकरः सागरं यथा
praviśya tvārjuniḥ senāṃ satyasaṃdho durāsadām
vyakṣobhayata tejasvī makaraḥ sāgaraṃ yathā
- 3
तं तथा शरवर्षेण क्षोभयन्तम् अरिंदमम्
यथाप्रधानाः सौभद्रम् अभ्ययुः कुरुसत्तमाः
taṃ tathā śaravarṣeṇa kṣobhayantam ariṃdamam
yathāpradhānāḥ saubhadram abhyayuḥ kurusattamāḥ
- 4
तेषां तस्य च संमर्दो दारुणः समपद्यत
सृजतां शरवर्षाणि प्रसक्तम् अमितौजसाम्
teṣāṃ tasya ca saṃmardo dāruṇaḥ samapadyata
sṛjatāṃ śaravarṣāṇi prasaktam amitaujasām
- 5
रथव्रजेन संरुद्धस्तैर् अमित्रैर् अथार्जुनिः
वृषसेनस्य यन्तारं हत्वा चिछेद कार्मुकम्
rathavrajena saṃruddhastair amitrair athārjuniḥ
vṛṣasenasya yantāraṃ hatvā cicheda kārmukam
- 6
तस्य विव्याध बलवाञ्शरैर् अश्वान् अजिह्मगैः
वातायमानैर् अथ तैर् अश्वैर् अपहृतो रणात्
tasya vivyādha balavāñśarair aśvān ajihmagaiḥ
vātāyamānair atha tair aśvair apahṛto raṇāt
- 7
तेनान्तरेणाभिमन्योर्यन्तापासारयद्रथम्
रथव्रजास्ततो हृष्टाः साधु साध्विति चुक्रुशुः
tenāntareṇābhimanyoryantāpāsārayadratham
rathavrajāstato hṛṣṭāḥ sādhu sādhviti cukruśuḥ
- 8
तं सिंहम् इव संक्रुद्धं प्रमथ्नन्तं शरैर् अरीन्
आराद् आयान्तम् अभ्येत्य वसातीयो ऽभ्ययाद्द्रुतम्
taṃ siṃham iva saṃkruddhaṃ pramathnantaṃ śarair arīn
ārād āyāntam abhyetya vasātīyo 'bhyayāddrutam
- 9
सो ऽभिमन्युं शरैः षष्ट्या रुक्मपुङ्खैर् अवाकिरत्
अब्रवीच्च न मे जीवञ्जीवतो युधि मोक्ष्यसे
so 'bhimanyuṃ śaraiḥ ṣaṣṭyā rukmapuṅkhair avākirat
abravīcca na me jīvañjīvato yudhi mokṣyase
- 10
तम् अयस्मयवर्माणम् इषुणा आशुपातिना
विव्याध हृदि सौभद्रः स पपात व्यसुः क्षितौ
tam ayasmayavarmāṇam iṣuṇā āśupātinā
vivyādha hṛdi saubhadraḥ sa papāta vyasuḥ kṣitau
- 11
वसात्यं निहतं दृष्ट्वा क्रुद्धाः क्षत्रियपुंगवाः
परिवव्रुस्तदा राजंस्तव पौत्रं जिघांसवः
vasātyaṃ nihataṃ dṛṣṭvā kruddhāḥ kṣatriyapuṃgavāḥ
parivavrustadā rājaṃstava pautraṃ jighāṃsavaḥ
- 12
विस्फारयन्तश्चापानि नानारूपाण्यनेकशः
तद्युद्धम् अभवद्रौद्रं सौभद्रस्यारिभिः सह
visphārayantaścāpāni nānārūpāṇyanekaśaḥ
tadyuddham abhavadraudraṃ saubhadrasyāribhiḥ saha
- 13
तेषां शरान्सेष्वसनाञ्शरीराणि शिरांसि च
सकुण्डलानि स्रग्वीणि क्रुद्धश्चिछेद फाल्गुनिः
teṣāṃ śarānseṣvasanāñśarīrāṇi śirāṃsi ca
sakuṇḍalāni sragvīṇi kruddhaścicheda phālguniḥ
- 14
सखड्गाः साङ्गुलित्राणाः सपट्टिशपरश्वधाः
अदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः
sakhaḍgāḥ sāṅgulitrāṇāḥ sapaṭṭiśaparaśvadhāḥ
adṛśyanta bhujāśchinnā hemābharaṇabhūṣitāḥ
- 15
स्रग्भिर् आभरणैर्वस्त्रैः पतितैश्च महाध्वजैः
वर्मभिश्चर्मभिर्हारैर्मुकुटैश्छत्रचामरैः
sragbhir ābharaṇairvastraiḥ patitaiśca mahādhvajaiḥ
varmabhiścarmabhirhārairmukuṭaiśchatracāmaraiḥ
- 16
अपस्करैर् अधिष्ठानैर् ईषादण्डकबन्धुरैः
अक्षैर्विमथितैश्चक्रैर्भग्नैश्च बहुधा युगैः
apaskarair adhiṣṭhānair īṣādaṇḍakabandhuraiḥ
akṣairvimathitaiścakrairbhagnaiśca bahudhā yugaiḥ
- 17
अनुकर्षैः पताकाभिस्तथा सारथिवाजिभिः
रथैश्च भग्नैर्नागैश्च हतैः कीर्णाभवन्मही
anukarṣaiḥ patākābhistathā sārathivājibhiḥ
rathaiśca bhagnairnāgaiśca hataiḥ kīrṇābhavanmahī
- 18
निहतैः क्षत्रियैः शूरैर्नानाजनपदेश्वरैः
जयगृद्धैर्वृता भूमिर्दारुणा समपद्यत
nihataiḥ kṣatriyaiḥ śūrairnānājanapadeśvaraiḥ
jayagṛddhairvṛtā bhūmirdāruṇā samapadyata
- 19
दिशो विचरतस्तस्य सर्वाश्च प्रदिशस्तथा
रणे ऽभिमन्योः क्रुद्धस्य रूपम् अन्तरधीयत
diśo vicaratastasya sarvāśca pradiśastathā
raṇe 'bhimanyoḥ kruddhasya rūpam antaradhīyata
- 20
काञ्चनं यद्यद् अस्यासीद्वर्म चाभरणानि च
धनुषश्च शराणां च तद् अपश्याम केवलम्
kāñcanaṃ yadyad asyāsīdvarma cābharaṇāni ca
dhanuṣaśca śarāṇāṃ ca tad apaśyāma kevalam
- 21
तं तदा नाशकत्कश्चिच्चक्षुर्भ्याम् अभिवीक्षितुम्
आददानं शरैर्योधान्मध्ये सूर्यम् इव स्थितम्
taṃ tadā nāśakatkaściccakṣurbhyām abhivīkṣitum
ādadānaṃ śarairyodhānmadhye sūryam iva sthitam

