51 shlokas
- 1
धृतराष्ट्र उवाच
शृणु दिव्यानि कर्माणि वासुदेवस्य संजय
कृतवान्यानि गोविन्दो यथा नान्यः पुमान्क्वचित्
dhṛtarāṣṭra uvāca
śṛṇu divyāni karmāṇi vāsudevasya saṃjaya
kṛtavānyāni govindo yathā nānyaḥ pumānkvacit
- 2
संवर्धता गोपकुले बालेनैव महात्मना
विख्यापितं बलं बाह्वोस्त्रिषु लोकेषु संजय
saṃvardhatā gopakule bālenaiva mahātmanā
vikhyāpitaṃ balaṃ bāhvostriṣu lokeṣu saṃjaya
- 3
उच्चैःश्रवस्तुल्यबलं वायुवेगसमं जवे
जघान हयराजं यो यमुनावनवासिनम्
uccaiḥśravastulyabalaṃ vāyuvegasamaṃ jave
jaghāna hayarājaṃ yo yamunāvanavāsinam
- 4
दानवं घोरकर्माणं गवां मृत्युम् इवोत्थितम्
वृषरूपधरं बाल्ये भुजाभ्यां निजघान ह
dānavaṃ ghorakarmāṇaṃ gavāṃ mṛtyum ivotthitam
vṛṣarūpadharaṃ bālye bhujābhyāṃ nijaghāna ha
- 5
प्रलम्बं नरकं जम्भं पीठं चापि महासुरम्
मुरुं चाचलसंकाशम् अवधीत्पुष्करेक्षणः
pralambaṃ narakaṃ jambhaṃ pīṭhaṃ cāpi mahāsuram
muruṃ cācalasaṃkāśam avadhītpuṣkarekṣaṇaḥ
- 6
तथा कंसो महातेजा जरासंधेन पालितः
विक्रमेणैव कृष्णेन सगणः शातितो रणे
tathā kaṃso mahātejā jarāsaṃdhena pālitaḥ
vikrameṇaiva kṛṣṇena sagaṇaḥ śātito raṇe
- 7
सुनामा नाम विक्रान्तः समग्राक्षौहिणीपतिः
भोजराजस्य मध्यस्थो भ्राता कंसस्य वीर्यवान्
sunāmā nāma vikrāntaḥ samagrākṣauhiṇīpatiḥ
bhojarājasya madhyastho bhrātā kaṃsasya vīryavān
- 8
बलदेवद्वितीयेन कृष्णेनामित्रघातिना
तरस्वी समरे दग्धः ससैन्यः शूरसेनराट्
baladevadvitīyena kṛṣṇenāmitraghātinā
tarasvī samare dagdhaḥ sasainyaḥ śūrasenarāṭ
- 9
दुर्वासा नाम विप्रर्षिस्तथा परमकोपनः
आराधितः सदारेण स चास्मै प्रददौ वरान्
durvāsā nāma viprarṣistathā paramakopanaḥ
ārādhitaḥ sadāreṇa sa cāsmai pradadau varān
- 10
तथा गान्धारराजस्य सुतां वीरः स्वयंवरे
निर्जित्य पृथिवीपालान् अवहत्पुष्करेक्षणः
tathā gāndhārarājasya sutāṃ vīraḥ svayaṃvare
nirjitya pṛthivīpālān avahatpuṣkarekṣaṇaḥ
- 11
अमृष्यमाणा राजानो यस्य जात्या हया इव
रथे वैवाहिके युक्ताः प्रतोदेन कृतव्रणाः
amṛṣyamāṇā rājāno yasya jātyā hayā iva
rathe vaivāhike yuktāḥ pratodena kṛtavraṇāḥ
- 12
जरासंधं महाबाहुम् उपायेन जनार्दनः
परेण घातयामास पृथग् अक्षौहिणीपतिम्
jarāsaṃdhaṃ mahābāhum upāyena janārdanaḥ
pareṇa ghātayāmāsa pṛthag akṣauhiṇīpatim
- 13
चेदिराजं च विक्रान्तं राजसेनापतिं बली
अर्घे विवदमानं च जघान पशुवत्तदा
cedirājaṃ ca vikrāntaṃ rājasenāpatiṃ balī
arghe vivadamānaṃ ca jaghāna paśuvattadā
- 14
सौभं दैत्यपुरं स्वस्थं शाल्वगुप्तं दुरासदम्
समुद्रकुक्षौ विक्रम्य पातयामास माधवः
saubhaṃ daityapuraṃ svasthaṃ śālvaguptaṃ durāsadam
samudrakukṣau vikramya pātayāmāsa mādhavaḥ
- 15
अङ्गान्वङ्गान्कलिङ्गांश्च मागधान्काशिकोसलान्
वत्सगर्गकरूषांश्च पुण्ड्रांश्चाप्यजयद्रणे
aṅgānvaṅgānkaliṅgāṃśca māgadhānkāśikosalān
vatsagargakarūṣāṃśca puṇḍrāṃścāpyajayadraṇe
- 16
आवन्त्यान्दाक्षिणात्यांश्च पार्वतीयान्दशेरकान्
काश्मीरकान् औरसकान्पिशाचांश्च समन्दरान्
āvantyāndākṣiṇātyāṃśca pārvatīyāndaśerakān
kāśmīrakān aurasakānpiśācāṃśca samandarān
- 17
काम्बोजान्वाटधानांश्च चोलान्पाण्ड्यांश्च संजय
त्रिगर्तान्मालवांश्चैव दरदांश्च सुदुर्जयान्
kāmbojānvāṭadhānāṃśca colānpāṇḍyāṃśca saṃjaya
trigartānmālavāṃścaiva daradāṃśca sudurjayān
- 18
नानादिग्भ्यश्च सम्प्राप्तान्व्रातान् अश्वशकान्प्रति
जितवान्पुण्डरीकाक्षो यवनांश्च सहानुगान्
nānādigbhyaśca samprāptānvrātān aśvaśakānprati
jitavānpuṇḍarīkākṣo yavanāṃśca sahānugān
- 19
प्रविश्य मकरावासं यादोभिर् अभिसंवृतम्
जिगाय वरुणं युद्धे सलिलान्तर्गतं पुरा
praviśya makarāvāsaṃ yādobhir abhisaṃvṛtam
jigāya varuṇaṃ yuddhe salilāntargataṃ purā
- 20
युधि पञ्चजनं हत्वा पातालतलवासिनम्
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो दिव्यं शङ्खम् अवाप्तवान्
yudhi pañcajanaṃ hatvā pātālatalavāsinam
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo divyaṃ śaṅkham avāptavān
- 21
खाण्डवे पार्थसहितस्तोषयित्वा हुताशनम्
आग्नेयम् अस्त्रं दुर्धर्षं चक्रं लेभे महाबलः
khāṇḍave pārthasahitastoṣayitvā hutāśanam
āgneyam astraṃ durdharṣaṃ cakraṃ lebhe mahābalaḥ
- 22
वैनतेयं समारुह्य त्रासयित्वामरावतीम्
महेन्द्रभवनाद्वीरः पारिजातम् उपानयत्
vainateyaṃ samāruhya trāsayitvāmarāvatīm
mahendrabhavanādvīraḥ pārijātam upānayat
- 23
तच्च मर्षितवाञ्शक्रो जानंस्तस्य पराक्रमम्
राज्ञां चाप्यजितं कंचित्कृष्णेनेह न शुश्रुम
tacca marṣitavāñśakro jānaṃstasya parākramam
rājñāṃ cāpyajitaṃ kaṃcitkṛṣṇeneha na śuśruma
- 24
यच्च तन्महद् आश्चर्यं सभायां मम संजय
कृतवान्पुण्डरीकाक्षः कस्तदन्य इहार्हति
yacca tanmahad āścaryaṃ sabhāyāṃ mama saṃjaya
kṛtavānpuṇḍarīkākṣaḥ kastadanya ihārhati
- 25
यच्च भक्त्या प्रपन्नो ऽहम् अद्राक्षं कृष्णम् ईश्वरम्
तन्मे सुविदितं सर्वं प्रत्यक्षम् इव चागमत्
yacca bhaktyā prapanno 'ham adrākṣaṃ kṛṣṇam īśvaram
tanme suviditaṃ sarvaṃ pratyakṣam iva cāgamat
- 26
नान्तो विक्रमयुक्तस्य बुद्ध्या युक्तस्य वा पुनः
कर्मणः शक्यते गन्तुं हृषीकेशस्य संजय
nānto vikramayuktasya buddhyā yuktasya vā punaḥ
karmaṇaḥ śakyate gantuṃ hṛṣīkeśasya saṃjaya
- 27
तथा गदश्च साम्बश्च प्रद्युम्नो ऽथ विदूरथः
आगावहो ऽनिरुद्धश्च चारुदेष्णश्च सारणः
tathā gadaśca sāmbaśca pradyumno 'tha vidūrathaḥ
āgāvaho 'niruddhaśca cārudeṣṇaśca sāraṇaḥ
- 28
उल्मुको निशठश्चैव झल्ली बभ्रुश्च वीर्यवान्
पृथुश्च विपृथुश्चैव समीको ऽथारिमेजयः
ulmuko niśaṭhaścaiva jhallī babhruśca vīryavān
pṛthuśca vipṛthuścaiva samīko 'thārimejayaḥ
- 29
एते वै बलवन्तश्च वृष्णिवीराः प्रहारिणः
कथंचित्पाण्डवानीकं श्रयेयुः समरे स्थिताः
ete vai balavantaśca vṛṣṇivīrāḥ prahāriṇaḥ
kathaṃcitpāṇḍavānīkaṃ śrayeyuḥ samare sthitāḥ
- 30
आहूता वृष्णिवीरेण केशवेन महात्मना
ततः संशयितं सर्वं भवेद् इति मतिर्मम
āhūtā vṛṣṇivīreṇa keśavena mahātmanā
tataḥ saṃśayitaṃ sarvaṃ bhaved iti matirmama

