38 shlokas
- 1
नारद उवाच
भगवन्भूतभव्येश तथान्यदपि यच्छ्रुतम्
भुक्तिमुक्तिफलायालं तत्पुनर्वक्तुमर्हसि
nārada uvāca
bhagavanbhūtabhavyeśa tathānyadapi yacchrutam
bhuktimuktiphalāyālaṃ tatpunarvaktumarhasi
- 2
एवमुक्तोऽब्रवीच्छम्भुरयं वाङ्मयपारगः
मत्समस्तपसा ब्रह्मन्पुराणश्रुतिविस्तरैः
evamukto'bravīcchambhurayaṃ vāṅmayapāragaḥ
matsamastapasā brahmanpurāṇaśrutivistaraiḥ
- 3
धर्मोऽयं वृषरूपेण नन्दी नाम गणाधिपः
धर्मान्माहेश्वरान्वक्ष्यत्यतःप्रभृति नारद
dharmo'yaṃ vṛṣarūpeṇa nandī nāma gaṇādhipaḥ
dharmānmāheśvarānvakṣyatyataḥprabhṛti nārada
- 4
मत्स्य उवाच
इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तत्रैवान्तरधीयत
नारदोऽपि हि शुश्रूषुरपृच्छन्नन्दिकेश्वरम्
आदिष्टस्त्वं शिवेनेह वद माहेश्वरं व्रतम्
matsya uvāca
ityuktvā devadeveśastatraivāntaradhīyata
nārado'pi hi śuśrūṣurapṛcchannandikeśvaram
ādiṣṭastvaṃ śiveneha vada māheśvaraṃ vratam
- 5
नन्दिकेश्वर उवाच
शृणुष्वावहितो ब्रह्मन्वक्ष्ये माहेश्वरं व्रतम्
त्रिषु लोकेषु विख्याता नाम्ना शिवचतुर्दशी
nandikeśvara uvāca
śṛṇuṣvāvahito brahmanvakṣye māheśvaraṃ vratam
triṣu lokeṣu vikhyātā nāmnā śivacaturdaśī
- 6
मार्गशीर्षत्रयोदश्यां सितायामेकभोजनः
प्रार्थयेद्देवदेवेशं त्वामहं शरणं गतः
mārgaśīrṣatrayodaśyāṃ sitāyāmekabhojanaḥ
prārthayeddevadeveśaṃ tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
- 7
चतुर्दश्यां निराहारः सम्यगभ्यर्च्य शंकरम्
सुवर्णवृषभं दत्त्वा भोक्ष्यामि च परेऽहनि
caturdaśyāṃ nirāhāraḥ samyagabhyarcya śaṃkaram
suvarṇavṛṣabhaṃ dattvā bhokṣyāmi ca pare'hani
- 8
एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः
कृतस्नानजपःपश्चादुमया सह शंकरम्
पूजयेत्कमलैः शुभ्रैर्गन्धमाल्यानुलेपनैः
evaṃ niyamakṛtsuptvā prātarutthāya mānavaḥ
kṛtasnānajapaḥpaścādumayā saha śaṃkaram
pūjayetkamalaiḥ śubhrairgandhamālyānulepanaiḥ
- 9
पादौ नमः शिवायेति शिरः सर्वात्मने नमः
त्रिनेत्रायेति नेत्राणि ललाटं हरये नमः
pādau namaḥ śivāyeti śiraḥ sarvātmane namaḥ
trinetrāyeti netrāṇi lalāṭaṃ haraye namaḥ
- 10
मुखम् इन्दुमुखायेति श्रीकण्ठायेति कंधराम्
सद्योजाताय कर्णौ तु वामदेवाय वै भुजौ
mukham indumukhāyeti śrīkaṇṭhāyeti kaṃdharām
sadyojātāya karṇau tu vāmadevāya vai bhujau
- 11
अघोरहृदयायेति हृदयं चाभिपूजयेत्
स्तनौ तत्पुरुषायेति तथेशानाय चोदरम्
aghorahṛdayāyeti hṛdayaṃ cābhipūjayet
stanau tatpuruṣāyeti tatheśānāya codaram
- 12
पार्श्वौ चानन्तधर्माय ज्ञानभूताय वै कटिम्
ऊरू चानन्तवैराग्यसिंहायेत्यभिपूजयेत्
pārśvau cānantadharmāya jñānabhūtāya vai kaṭim
ūrū cānantavairāgyasiṃhāyetyabhipūjayet
- 13
अनन्तैश्वर्यनाथाय जानुनी चार्चयेद्बुधः
प्रधानाय नमो जङ्घे गुल्फौ व्योमात्मने नमः
anantaiśvaryanāthāya jānunī cārcayedbudhaḥ
pradhānāya namo jaṅghe gulphau vyomātmane namaḥ
- 14
व्योमकेशात्मरूपाय केशान्पृष्ठं च पूजयेत्
नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै पार्वतीं चापि पूजयेत्
vyomakeśātmarūpāya keśānpṛṣṭhaṃ ca pūjayet
namaḥ puṣṭyai namastuṣṭyai pārvatīṃ cāpi pūjayet
- 15
ततस्तु वृषभं हैममुदकुम्भसमन्वितम्
शुक्लमाल्याम्बरधरं पञ्चरत्नसमन्वितम्
भक्ष्यैर्नानाविधैर्युक्तं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
tatastu vṛṣabhaṃ haimamudakumbhasamanvitam
śuklamālyāmbaradharaṃ pañcaratnasamanvitam
bhakṣyairnānāvidhairyuktaṃ brāhmaṇāya nivedayet
- 16
प्रीयतां देवदेवोऽत्र सद्योजातः पिनाकधृक्
ततो विप्रान्समाहूय तर्पयेद्भक्तितः शुभान्
पृषदाज्यं च संप्राश्य स्वपेद्भूमावुदङ्मुखः
prīyatāṃ devadevo'tra sadyojātaḥ pinākadhṛk
tato viprānsamāhūya tarpayedbhaktitaḥ śubhān
pṛṣadājyaṃ ca saṃprāśya svapedbhūmāvudaṅmukhaḥ
- 17
पञ्चदश्यां च सम्पूज्य विप्रान्भुञ्जीत वाग्यतः
तद्वत्कृष्णचतुर्दश्यामेतत्सर्वं समाचरेत्
pañcadaśyāṃ ca sampūjya viprānbhuñjīta vāgyataḥ
tadvatkṛṣṇacaturdaśyāmetatsarvaṃ samācaret
- 18
चतुर्दशीषु सर्वासु कुर्यात्पूर्ववदर्चनम्
ये तु मासे विशेषाः स्युस्तान्निबोध क्रमादिह
caturdaśīṣu sarvāsu kuryātpūrvavadarcanam
ye tu māse viśeṣāḥ syustānnibodha kramādiha
- 19
मार्गशीर्षादिमासेषु क्रमादेतदुदीरयेत्
शंकराय नमस्तेऽस्तु नमस्ते करवीरक
mārgaśīrṣādimāseṣu kramādetadudīrayet
śaṃkarāya namaste'stu namaste karavīraka
- 20
त्र्यम्बकाय नमस्तेऽस्तु महेश्वरमतः परम्
नमस्तेऽस्तु महादेव स्थाणवे च ततः परम्
tryambakāya namaste'stu maheśvaramataḥ param
namaste'stu mahādeva sthāṇave ca tataḥ param
- 21
नमः पशुपते नाथ नमस्ते शम्भवे पुनः
नमस्ते परमानन्द नमः सोमार्धधारिणे
namaḥ paśupate nātha namaste śambhave punaḥ
namaste paramānanda namaḥ somārdhadhāriṇe
- 22
नमो भीमाय इत्येवं त्वामहं शरणं गतः
गोमूत्रं गोमूयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम्
namo bhīmāya ityevaṃ tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
gomūtraṃ gomūyaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam
- 23
पञ्चगव्यं ततो बिल्वं कर्पूरं चागुरुं यवाः
तिलाः कृष्णाश्च विधिवत्प्राशनं क्रमशः स्मृतम्
प्रतिमासं चतुर्दश्योरेकैकं प्राशनं स्मृतम्
pañcagavyaṃ tato bilvaṃ karpūraṃ cāguruṃ yavāḥ
tilāḥ kṛṣṇāśca vidhivatprāśanaṃ kramaśaḥ smṛtam
pratimāsaṃ caturdaśyorekaikaṃ prāśanaṃ smṛtam
- 24
मन्दारमालतीभिश्च तथा धत्तूरकैरपि
सिन्दुवारैरशोकैश्च मल्लिकाभिश्च पाटलैः
mandāramālatībhiśca tathā dhattūrakairapi
sinduvārairaśokaiśca mallikābhiśca pāṭalaiḥ
- 25
अर्कपुष्पैः कदम्बैश्च शतपत्त्र्या तथोत्पलैः
एकैकेन चतुर्दश्योरर्चयेत्पार्वतीपतिम्
arkapuṣpaiḥ kadambaiśca śatapattryā tathotpalaiḥ
ekaikena caturdaśyorarcayetpārvatīpatim
- 26
पुनश्च कार्त्तिके मासे प्राप्ते संतर्पयेद्द्विजान्
अन्नैर्नानाविधैर्भक्ष्यैर्वस्त्रमाल्यविभूषणैः
punaśca kārttike māse prāpte saṃtarpayeddvijān
annairnānāvidhairbhakṣyairvastramālyavibhūṣaṇaiḥ
- 27
कृत्वा नीलवृषोत्सर्गं श्रुत्युक्तविधिना नरः
उमामहेश्वरं हैमं वृषभं च गवा सह
kṛtvā nīlavṛṣotsargaṃ śrutyuktavidhinā naraḥ
umāmaheśvaraṃ haimaṃ vṛṣabhaṃ ca gavā saha
- 28
मुक्ताफलाष्टकयुतं सितनेत्रपटावृताम्
सर्वोपस्करसंयुक्तां शय्यां दद्यात्सकुम्भकाम्
muktāphalāṣṭakayutaṃ sitanetrapaṭāvṛtām
sarvopaskarasaṃyuktāṃ śayyāṃ dadyātsakumbhakām
- 29
ताम्रपात्रोपरि पुनः शालितण्डुलसंयुतम्
स्थाप्य विप्राय शान्ताय वेदव्रतपराय च
tāmrapātropari punaḥ śālitaṇḍulasaṃyutam
sthāpya viprāya śāntāya vedavrataparāya ca
- 30
ज्येष्ठसामविदे देयं नवकव्रतिने क्वचित्
गुणज्ञे श्रोत्रिये दद्यादाचार्ये तत्त्ववेदिनि
jyeṣṭhasāmavide deyaṃ navakavratine kvacit
guṇajñe śrotriye dadyādācārye tattvavedini

