34 shlokas
- 1
शर्व उवाच
शरीरे मम तन्वङ्गि सिते भास्यसितद्युतिः
भुजंगीवासिता शुद्धा संश्लिष्टा चन्दने तरौ
śarva uvāca
śarīre mama tanvaṅgi site bhāsyasitadyutiḥ
bhujaṃgīvāsitā śuddhā saṃśliṣṭā candane tarau
- 2
चन्द्रातपेन संपृक्ता रुचिराम्बरया तथा
रजनीवासिते पक्षे दृष्टिदोषं ददासि मे
candrātapena saṃpṛktā rucirāmbarayā tathā
rajanīvāsite pakṣe dṛṣṭidoṣaṃ dadāsi me
- 3
इत्युक्ता गिरिजा तेन मुक्तकण्ठा पिनाकिना
उवाच कोपरक्ताक्षी भ्रुकुटीकुटिलानना
ityuktā girijā tena muktakaṇṭhā pinākinā
uvāca koparaktākṣī bhrukuṭīkuṭilānanā
- 4
देव्युवाच
स्वकृतेन जनः सर्वो जाड्येन परिभूयते
अवश्यमर्थी प्राप्नोति खण्डनां जनमण्डले
devyuvāca
svakṛtena janaḥ sarvo jāḍyena paribhūyate
avaśyamarthī prāpnoti khaṇḍanāṃ janamaṇḍale
- 5
तपोभिर्दीर्घचरितैर्यच्च प्रार्थितवत्यहम्
तस्या मे नियतस्त्वेष ह्यवमानः पदे पदे
tapobhirdīrghacaritairyacca prārthitavatyaham
tasyā me niyatastveṣa hyavamānaḥ pade pade
- 6
नैवास्मि कुटिला शर्व विषमा नैव धूर्जटे
सविषयस्त्वं गतः ख्यातिं व्यक्तदोषाकराश्रयः
naivāsmi kuṭilā śarva viṣamā naiva dhūrjaṭe
saviṣayastvaṃ gataḥ khyātiṃ vyaktadoṣākarāśrayaḥ
- 7
नाहं पूष्णोऽपि दशना नेत्रे चास्मि भगस्य हि
आदित्यश्च विजानाति भगवान्द्वादशात्मकः
nāhaṃ pūṣṇo'pi daśanā netre cāsmi bhagasya hi
ādityaśca vijānāti bhagavāndvādaśātmakaḥ
- 8
मूर्ध्नि शूलं जनयसि स्वैर्दोषैर्मामधिक्षिपन्
यस्त्वं मामाह कृष्णेति महाकालेति विश्रुतः
mūrdhni śūlaṃ janayasi svairdoṣairmāmadhikṣipan
yastvaṃ māmāha kṛṣṇeti mahākāleti viśrutaḥ
- 9
यास्याम्यहं परित्यक्त्वा चात्मानं तपसा गिरिम्
जीवन्त्या नास्ति मे कृत्यं धूर्तेन परिभूतया
yāsyāmyahaṃ parityaktvā cātmānaṃ tapasā girim
jīvantyā nāsti me kṛtyaṃ dhūrtena paribhūtayā
- 10
निशम्य तस्या वचनं कोपतीक्ष्णाक्षरं भवः
उवाचाविष्टसंभ्रान्तिप्रणयोन्मिश्रया गिरा
niśamya tasyā vacanaṃ kopatīkṣṇākṣaraṃ bhavaḥ
uvācāviṣṭasaṃbhrāntipraṇayonmiśrayā girā
- 11
शर्व उवाच
अनात्मज्ञासि गिरिजे नाहं निन्दापरस्तव
त्वद्भक्तिबुद्ध्या कृतवांस्तवाहं नामसंश्रयम्
śarva uvāca
anātmajñāsi girije nāhaṃ nindāparastava
tvadbhaktibuddhyā kṛtavāṃstavāhaṃ nāmasaṃśrayam
- 12
विकल्पः स्वस्थचित्तेऽपि गिरिजे नैव कल्पना
यद्येवं कुपिता भीरु त्वं तवाहं न वै पुनः
vikalpaḥ svasthacitte'pi girije naiva kalpanā
yadyevaṃ kupitā bhīru tvaṃ tavāhaṃ na vai punaḥ
- 13
नर्मवादी भविष्यामि जहि कोपं शुचिस्मिते
शिरसा प्रणतश्चाहं रचितस्ते मयाञ्जलिः
narmavādī bhaviṣyāmi jahi kopaṃ śucismite
śirasā praṇataścāhaṃ racitaste mayāñjaliḥ
- 14
स्नेहेनाप्यवमानेन निन्दितेनैति विक्रियाम्
तस्मान्न जातु रुष्टस्य नर्मस्पृष्टो जनः किल
snehenāpyavamānena ninditenaiti vikriyām
tasmānna jātu ruṣṭasya narmaspṛṣṭo janaḥ kila
- 15
अनेकैश्चाटुभिर्देवी देवेन प्रतिबोधिता
कोपं तीव्रं न तत्याज सती मर्मणि घट्टिता
anekaiścāṭubhirdevī devena pratibodhitā
kopaṃ tīvraṃ na tatyāja satī marmaṇi ghaṭṭitā
- 16
अवष्टब्धम् अथास्फाल्य वासः शंकरपाणिना
विपर्यस्तालका वेगाद्यातुमैच्छत शैलजा
avaṣṭabdham athāsphālya vāsaḥ śaṃkarapāṇinā
viparyastālakā vegādyātumaicchata śailajā
- 17
तस्या व्रजन्त्याः कोपेन पुनराह पुरान्तकः
सत्यं सर्वैरवयवैः सुतासि सदृशी पितुः
tasyā vrajantyāḥ kopena punarāha purāntakaḥ
satyaṃ sarvairavayavaiḥ sutāsi sadṛśī pituḥ
- 18
हिमाचलस्य शृङ्गैस्तैर्मेघजालाकुलैर्नभः
तथा दुरवगाह्येभ्यो हृदयेभ्यस्तवाशयः
himācalasya śṛṅgaistairmeghajālākulairnabhaḥ
tathā duravagāhyebhyo hṛdayebhyastavāśayaḥ
- 19
काठिन्याङ्कस्त्वमस्मभ्यं वनेभ्यो बहुधा गता
कुटिलत्वं च वर्त्मभ्यो दुःसेव्यत्वं हिमादपि
संक्रान्तिं सर्वदैवेति तन्वङ्गि हिमशैलराट्
kāṭhinyāṅkastvamasmabhyaṃ vanebhyo bahudhā gatā
kuṭilatvaṃ ca vartmabhyo duḥsevyatvaṃ himādapi
saṃkrāntiṃ sarvadaiveti tanvaṅgi himaśailarāṭ
- 20
इत्युक्ता सा पुनः प्राह गिरिशं शैलजा तदा
कोपकम्पितमूर्धा च प्रस्फुरद्दशनच्छदा
ityuktā sā punaḥ prāha giriśaṃ śailajā tadā
kopakampitamūrdhā ca prasphuraddaśanacchadā
- 21
उमोवाच
मा सर्वान्दोषदानेन निन्दान्यान्गुणिनो जनान्
तवापि दुष्टसंपर्कात्संक्रान्तं सर्वमेव हि
umovāca
mā sarvāndoṣadānena nindānyānguṇino janān
tavāpi duṣṭasaṃparkātsaṃkrāntaṃ sarvameva hi
- 22
व्यालेभ्यो ऽनेकजिह्वत्वं भस्मना स्नेहबन्धनम्
हृत्कालुष्यं शशाङ्कात्तु दुर्बोधित्वं वृषादपि
vyālebhyo 'nekajihvatvaṃ bhasmanā snehabandhanam
hṛtkāluṣyaṃ śaśāṅkāttu durbodhitvaṃ vṛṣādapi
- 23
तथा बहु किमुक्तेन अलं वाचा श्रमेण ते
श्मशानवासान्निर्भीस्त्वं नग्नत्वान्न तव त्रपा
निर्घृणत्वं कपालित्वाद्दया ते विगता चिरम्
tathā bahu kimuktena alaṃ vācā śrameṇa te
śmaśānavāsānnirbhīstvaṃ nagnatvānna tava trapā
nirghṛṇatvaṃ kapālitvāddayā te vigatā ciram
- 24
सूत उवाच
इत्युक्त्वा मन्दिरात्तस्मान्निर्जगाम हिमाद्रिजा
sūta uvāca
ityuktvā mandirāttasmānnirjagāma himādrijā
- 25
तस्यां व्रजन्त्यां देवेशगणैः किलकिलो ध्वनिः
क्व मातर्गच्छसि त्यक्त्वा रुदन्तो धाविताः पुनः
tasyāṃ vrajantyāṃ deveśagaṇaiḥ kilakilo dhvaniḥ
kva mātargacchasi tyaktvā rudanto dhāvitāḥ punaḥ
- 26
विष्टभ्य चरणौ देव्या वीरको बाष्पगद्गदम्
प्रोवाच मातः किंत्वेतत्क्व यासि कुपितान्तरा
viṣṭabhya caraṇau devyā vīrako bāṣpagadgadam
provāca mātaḥ kiṃtvetatkva yāsi kupitāntarā
- 27
अहं त्वामनुयास्यामि व्रजन्तीं स्नेहवर्जिताम्
नो चेत्पतिष्ये शिखरात्तपोनिष्ठे त्वयोज्झितः
ahaṃ tvāmanuyāsyāmi vrajantīṃ snehavarjitām
no cetpatiṣye śikharāttaponiṣṭhe tvayojjhitaḥ
- 28
उन्नाम्य वदनं देवी दक्षिणेन तु पाणिना
उवाच वीरकं माता शोकं पुत्रक मा कृथाः
unnāmya vadanaṃ devī dakṣiṇena tu pāṇinā
uvāca vīrakaṃ mātā śokaṃ putraka mā kṛthāḥ
- 29
शैलाग्रात्पतितुं नैव न चागन्तुं मया सह
युक्तं ते पुत्र वक्ष्यामि येन कार्येण तच्छृणु
śailāgrātpatituṃ naiva na cāgantuṃ mayā saha
yuktaṃ te putra vakṣyāmi yena kāryeṇa tacchṛṇu
- 30
कृष्णेत्युक्त्वा हरेणाहं निन्दिता चाप्य् अनिन्दिता
सार्हं तपः करिष्यामि येन गौरीत्वमाप्नुयाम्
kṛṣṇetyuktvā hareṇāhaṃ ninditā cāpy aninditā
sārhaṃ tapaḥ kariṣyāmi yena gaurītvamāpnuyām

