39 shlokas
- 1
सूत उवाच
देवीं सापश्यद् आयान्तीं सखीं मातुर्विभूषिताम्
कुसुममोदिनीं नाम तस्य शैलस्य देवताम्
sūta uvāca
devīṃ sāpaśyad āyāntīṃ sakhīṃ māturvibhūṣitām
kusumamodinīṃ nāma tasya śailasya devatām
- 2
सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा
क्व पुत्रि गच्छसीत्युच्चैरालिङ्ग्योवाच देवता
sāpi dṛṣṭvā girisutāṃ snehaviklavamānasā
kva putri gacchasītyuccairāliṅgyovāca devatā
- 3
सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम्
पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्
sā cāsyai sarvamācakhyau śaṃkarātkopakāraṇam
punaścovāca girijā devatāṃ mātṛsaṃmatām
- 4
उमोवाच
नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वम् अनिन्दिते
सर्वतः संनिधानं ते मम चातीव वत्सला
umovāca
nityaṃ śailādhirājasya devatā tvam anindite
sarvataḥ saṃnidhānaṃ te mama cātīva vatsalā
- 5
अतस्तुते प्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तदा धिया
अन्यस्त्रीसंप्रवेशस्तु त्वया रक्ष्यः प्रयत्नतः
atastute pravakṣyāmi yadvidheyaṃ tadā dhiyā
anyastrīsaṃpraveśastu tvayā rakṣyaḥ prayatnataḥ
- 6
रहस्यत्र प्रयत्नेन चेतसा सततं गिरौ
पिनाकिनः प्रविष्टायां वक्तव्यं मे त्वयानघे
rahasyatra prayatnena cetasā satataṃ girau
pinākinaḥ praviṣṭāyāṃ vaktavyaṃ me tvayānaghe
- 7
ततोऽहं संविधास्यामि यत्कृत्यं तदनन्तरम्
इत्युक्ता सा तथेत्युक्त्वा जगाम स्वगिरिं शुभम्
tato'haṃ saṃvidhāsyāmi yatkṛtyaṃ tadanantaram
ityuktā sā tathetyuktvā jagāma svagiriṃ śubham
- 8
उमापि पितुरुद्यानं जगामाद्रिसुता द्रुतम्
अन्तरिक्षं समाविश्य मेघमालामिव प्रभा
umāpi piturudyānaṃ jagāmādrisutā drutam
antarikṣaṃ samāviśya meghamālāmiva prabhā
- 9
ततो विभूषणान्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी
ग्रीष्मे पञ्चाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता
tato vibhūṣaṇānyasya vṛkṣavalkaladhāriṇī
grīṣme pañcāgnisaṃtaptā varṣāsu ca jaloṣitā
- 10
शैशिरासु च रात्रीषु शुष्कस्थण्डिलशायिनी
एवं साधयती तत्र तपसा संव्यवस्थिता
śaiśirāsu ca rātrīṣu śuṣkasthaṇḍilaśāyinī
evaṃ sādhayatī tatra tapasā saṃvyavasthitā
- 11
ज्ञात्वा तु तां गिरिसुतां दैत्यस्तत्रान्तरे वशी
अन्धकस्य सुतो दृप्तः पितुर्वधमनुस्मरन्
jñātvā tu tāṃ girisutāṃ daityastatrāntare vaśī
andhakasya suto dṛptaḥ piturvadhamanusmaran
- 12
देवान्सर्वान्विजित्याजौ बकभ्राता रणोत्कटः
आडिर्नामान्तरप्रेक्षी सततं चन्द्रमौलिनः
devānsarvānvijityājau bakabhrātā raṇotkaṭaḥ
āḍirnāmāntaraprekṣī satataṃ candramaulinaḥ
- 13
आजगामामररिपुः पुरं त्रिपुरघातिनः
स तत्रागत्य ददृशे वीरकं द्वार्यवस्थितम्
ājagāmāmararipuḥ puraṃ tripuraghātinaḥ
sa tatrāgatya dadṛśe vīrakaṃ dvāryavasthitam
- 14
विचिन्त्यासीद्वरं दत्तं स पुरा पद्मजन्मना
हते तदान्धके दैत्ये गिरिशेनामरद्विषि
vicintyāsīdvaraṃ dattaṃ sa purā padmajanmanā
hate tadāndhake daitye giriśenāmaradviṣi
- 15
आडिश्चकार विपुलं तपः परमदारुणम्
तमागत्याब्रवीद्ब्रह्मा तपसा परितोषितः
āḍiścakāra vipulaṃ tapaḥ paramadāruṇam
tamāgatyābravīdbrahmā tapasā paritoṣitaḥ
- 16
किमाडे दानवश्रेष्ठ तपसा प्राप्तुमिच्छसि
ब्रह्माणमाह दैत्यस्तु निर्मृत्युत्वमहं वृणे
kimāḍe dānavaśreṣṭha tapasā prāptumicchasi
brahmāṇamāha daityastu nirmṛtyutvamahaṃ vṛṇe
- 17
ब्रह्मोवाच
न कश्चिच्च विना मृत्युं नरो दानव विद्यते
यतस्ततोऽपि दैत्येन्द्र मृत्युः प्राप्यः शरीरिणा
brahmovāca
na kaścicca vinā mṛtyuṃ naro dānava vidyate
yatastato'pi daityendra mṛtyuḥ prāpyaḥ śarīriṇā
- 18
इत्युक्तो दैत्यसिंहस्तु प्रोवाचाम्बुजसंभवम्
रूपस्य परिवर्तो मे यदा स्यात्पद्मसंभव
ityukto daityasiṃhastu provācāmbujasaṃbhavam
rūpasya parivarto me yadā syātpadmasaṃbhava
- 19
तदा मृत्युर्मम भवेदन्यथा त्वमरो ह्यहम्
इत्युक्तस्तु तदोवाच तुष्टः कमलसंभवः
tadā mṛtyurmama bhavedanyathā tvamaro hyaham
ityuktastu tadovāca tuṣṭaḥ kamalasaṃbhavaḥ
- 20
यदा द्वितीयो रूपस्य विवर्तस्ते भविष्यति
तदा ते भविता मृत्युरन्यथा न भविष्यति
yadā dvitīyo rūpasya vivartaste bhaviṣyati
tadā te bhavitā mṛtyuranyathā na bhaviṣyati
- 21
इत्युक्तोऽमरतां मेने दैत्यसूनुर्महाबलः
तस्मिन्काले तु संस्मृत्य तद्वधोपायमात्मनः
ityukto'maratāṃ mene daityasūnurmahābalaḥ
tasminkāle tu saṃsmṛtya tadvadhopāyamātmanaḥ
- 22
परिहर्तुं दृष्टिपथं वीरकस्याभवत्तदा
भुजंगरूपी रन्ध्रेण प्रविवेश दृशः पथम्
parihartuṃ dṛṣṭipathaṃ vīrakasyābhavattadā
bhujaṃgarūpī randhreṇa praviveśa dṛśaḥ patham
- 23
परिहृत्य गणेशस्य दानवोऽसौ सुदुर्जयः
अलक्षितो गणेशेन प्रविष्टोऽथ पुरान्तकम्
parihṛtya gaṇeśasya dānavo'sau sudurjayaḥ
alakṣito gaṇeśena praviṣṭo'tha purāntakam
- 24
भुजगरूपं संत्यज्य बभूवाथ महासुरः
उमारूपी छलयितुं गिरिशं मूढचेतनः
bhujagarūpaṃ saṃtyajya babhūvātha mahāsuraḥ
umārūpī chalayituṃ giriśaṃ mūḍhacetanaḥ
- 25
कृत्वा मायां ततो रूपम् अप्रतर्क्यमनोहरम्
सर्वावयवसम्पूर्णं सर्वाभिज्ञानसंवृतम्
kṛtvā māyāṃ tato rūpam apratarkyamanoharam
sarvāvayavasampūrṇaṃ sarvābhijñānasaṃvṛtam
- 26
कृत्वा मुखान्तरे दन्तान्दैत्यो वज्रोपमान्दृढान्
तीक्ष्णाग्रान्बुद्धिमोहेन गिरिशं हन्तुमुद्यतः
kṛtvā mukhāntare dantāndaityo vajropamāndṛḍhān
tīkṣṇāgrānbuddhimohena giriśaṃ hantumudyataḥ
- 27
कृत्वोमारूपसंस्थानं गतो दैत्यो हरान्तिकम्
पापो रम्याकृतिश्चित्रभूषणाम्बरभूषितः
kṛtvomārūpasaṃsthānaṃ gato daityo harāntikam
pāpo ramyākṛtiścitrabhūṣaṇāmbarabhūṣitaḥ
- 28
तं दृष्ट्वा गिरिशस्तुष्टस्तदालिङ्ग्य महासुरम्
मन्यमानो गिरिसुतां सर्वैरवयवान्तरैः
taṃ dṛṣṭvā giriśastuṣṭastadāliṅgya mahāsuram
manyamāno girisutāṃ sarvairavayavāntaraiḥ
- 29
अपृच्छत्साधु ते भावो गिरिपुत्रि न कृत्रिमः
या त्वं मदाशयं ज्ञात्वा प्राप्तेह वरवर्णिनी
apṛcchatsādhu te bhāvo giriputri na kṛtrimaḥ
yā tvaṃ madāśayaṃ jñātvā prāpteha varavarṇinī
- 30
त्वया विरहितं शून्यं मन्यमानो जगत्त्रयम्
प्राप्ता प्रसन्नवदना युक्तमेवंविधं त्वयि
tvayā virahitaṃ śūnyaṃ manyamāno jagattrayam
prāptā prasannavadanā yuktamevaṃvidhaṃ tvayi

