70 shlokas
- 1
सूत उवाच
ब्रह्माद्यैः स्तूयमानस्तु देवैर्देवो महेश्वरः
प्रजापतिमुवाचेदं देवानां क्व भयं महत्
sūta uvāca
brahmādyaiḥ stūyamānastu devairdevo maheśvaraḥ
prajāpatimuvācedaṃ devānāṃ kva bhayaṃ mahat
- 2
भो देवाः स्वागतं वोऽस्तु ब्रूत यद्वो मनोगतम्
तावदेव प्रयच्छामि नास्त्यदेयं मया हि वः
bho devāḥ svāgataṃ vo'stu brūta yadvo manogatam
tāvadeva prayacchāmi nāstyadeyaṃ mayā hi vaḥ
- 3
युष्माकं नितरां शं वै कर्ताहं विबुधर्षभाः
चरामि महदत्युग्रं यच्चापि परमं तपः
yuṣmākaṃ nitarāṃ śaṃ vai kartāhaṃ vibudharṣabhāḥ
carāmi mahadatyugraṃ yaccāpi paramaṃ tapaḥ
- 4
विद्विष्टा वो मम द्विष्टाः कष्टाः कष्टपराक्रमाः
तेषामभावः संपाद्यो युष्माकं भव एव च
vidviṣṭā vo mama dviṣṭāḥ kaṣṭāḥ kaṣṭaparākramāḥ
teṣāmabhāvaḥ saṃpādyo yuṣmākaṃ bhava eva ca
- 5
एवमुक्तास्तु देवेन प्रेम्णा सब्रह्मकाः सुराः
रुद्रमाहुर्महाभागं भागार्हाः सर्व एव ते
evamuktāstu devena premṇā sabrahmakāḥ surāḥ
rudramāhurmahābhāgaṃ bhāgārhāḥ sarva eva te
- 6
भगवंस्तैस्तपस्तप्तं रौद्रं रौद्रपराक्रमैः
असुरैर्वध्यमानाः स्म वयं त्वां शरणं गताः
bhagavaṃstaistapastaptaṃ raudraṃ raudraparākramaiḥ
asurairvadhyamānāḥ sma vayaṃ tvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ
- 7
मयो नाम दितेः पुत्रस्त्रिनेत्र कलहप्रियः
त्रिपुरं येन तद्दुर्गं कृतं पाण्डुरगोपुरम्
mayo nāma diteḥ putrastrinetra kalahapriyaḥ
tripuraṃ yena taddurgaṃ kṛtaṃ pāṇḍuragopuram
- 8
तदाश्रित्य पुरं दुर्गं दानवा वरनिर्भयाः
बाधन्तेऽस्मान्महादेव प्रेष्यमस्वामिनं यथा
tadāśritya puraṃ durgaṃ dānavā varanirbhayāḥ
bādhante'smānmahādeva preṣyamasvāminaṃ yathā
- 9
उद्यानानि च भग्नानि नन्दनादीनि यानि च
वराश्चाप्सरसः सर्वा रम्भाद्या दनुजैर्हृताः
udyānāni ca bhagnāni nandanādīni yāni ca
varāścāpsarasaḥ sarvā rambhādyā danujairhṛtāḥ
- 10
इन्द्रस्य वाह्याश्च गजाः कुमुदाञ्जनवामनाः
ऐरावताद्या अपहृता देवतानां महेश्वर
indrasya vāhyāśca gajāḥ kumudāñjanavāmanāḥ
airāvatādyā apahṛtā devatānāṃ maheśvara
- 11
ये चेन्द्ररथप्रमुख्याश्च हरयोऽपहृता असुरैः
जाताश्च दानवानां ते रथयोग्यास्तुरंगमाः
ye cendrarathapramukhyāśca harayo'pahṛtā asuraiḥ
jātāśca dānavānāṃ te rathayogyāsturaṃgamāḥ
- 12
ये रथा ये गजाश्चैव याः स्त्रियो वसु यच्च नः
तन्नो व्यपहृतं दैत्यैः संशयो जीविते पुनः
ye rathā ye gajāścaiva yāḥ striyo vasu yacca naḥ
tanno vyapahṛtaṃ daityaiḥ saṃśayo jīvite punaḥ
- 13
त्रिनेत्र एवमुक्तस्तु देवैः शक्रपुरोगमैः
उवाच देवान्देवेशो वरदो वृषवाहनः
trinetra evamuktastu devaiḥ śakrapurogamaiḥ
uvāca devāndeveśo varado vṛṣavāhanaḥ
- 14
व्यपगच्छतु वो देवा महद्दानवजं भयम्
तदहं त्रिपुरं धक्ष्ये क्रियतां यद्ब्रवीमि तत्
vyapagacchatu vo devā mahaddānavajaṃ bhayam
tadahaṃ tripuraṃ dhakṣye kriyatāṃ yadbravīmi tat
- 15
यदीच्छत मया दग्धुं तत्पुरं सहमानवम्
रथमौपयिकं मह्यं सज्जयध्वं किमास्यते
yadīcchata mayā dagdhuṃ tatpuraṃ sahamānavam
rathamaupayikaṃ mahyaṃ sajjayadhvaṃ kimāsyate
- 16
दिग्वाससा तथोक्तास्ते सपितामहकाः सुराः
तथेत्युक्त्वा महादेवं चक्रुस्ते रथमुत्तमम्
digvāsasā tathoktāste sapitāmahakāḥ surāḥ
tathetyuktvā mahādevaṃ cakruste rathamuttamam
- 17
धरां कूबरकौ द्वौ तु रुद्रपार्श्वचरावुभौ
अधिष्ठानं शिरो मेरोरक्षो मन्दर एव च
dharāṃ kūbarakau dvau tu rudrapārśvacarāvubhau
adhiṣṭhānaṃ śiro merorakṣo mandara eva ca
- 18
चक्रुश्चन्द्रं च सूर्यं च चक्रे काञ्चनराजते
कृष्णपक्षं शुक्लपक्षं पक्षद्वयमपीश्वराः
cakruścandraṃ ca sūryaṃ ca cakre kāñcanarājate
kṛṣṇapakṣaṃ śuklapakṣaṃ pakṣadvayamapīśvarāḥ
- 19
रथनेमिद्वयं चक्रुर्देवा ब्रह्मपुरःसराः
आदिद्वयं पक्षयन्त्रं यन्त्रमेताश्च देवताः
rathanemidvayaṃ cakrurdevā brahmapuraḥsarāḥ
ādidvayaṃ pakṣayantraṃ yantrametāśca devatāḥ
- 20
कम्बलाश्वतराभ्यां च नागाभ्यां समवेष्टितम्
भार्गवश्चाङ्गिराश्चैव बुधोऽङ्गारक एव च
kambalāśvatarābhyāṃ ca nāgābhyāṃ samaveṣṭitam
bhārgavaścāṅgirāścaiva budho'ṅgāraka eva ca
- 21
शनैश्चरस्तथा चात्र सर्वे ते देवसत्तमाः
वरूथं गगनं चक्रुश्चारुरूपं रथस्य ते
śanaiścarastathā cātra sarve te devasattamāḥ
varūthaṃ gaganaṃ cakruścārurūpaṃ rathasya te
- 22
कृतं द्विजिह्वनयनं त्रिवेणुं शातकौम्भिकम्
मणिमुक्तेन्द्रनीलैश्च वृतं ह्यष्टमुखैः सुरैः
kṛtaṃ dvijihvanayanaṃ triveṇuṃ śātakaumbhikam
maṇimuktendranīlaiśca vṛtaṃ hyaṣṭamukhaiḥ suraiḥ
- 23
गङ्गा सिन्धुः शतद्रुश्च चन्द्रभागा इरावती
वितस्ता च विपाशा च यमुना गण्डकी तथा
gaṅgā sindhuḥ śatadruśca candrabhāgā irāvatī
vitastā ca vipāśā ca yamunā gaṇḍakī tathā
- 24
सरस्वती देविका च तथा च सरयूरपि
एताः सरिद्वराः सर्वा वेणुसंज्ञा कृता रथे
sarasvatī devikā ca tathā ca sarayūrapi
etāḥ saridvarāḥ sarvā veṇusaṃjñā kṛtā rathe
- 25
धृतराष्ट्राश्च ये नागास्ते च वेश्यात्मकाः कृताः
वासुकेः कुलजा ये च ये च रैवतवंशजाः
dhṛtarāṣṭrāśca ye nāgāste ca veśyātmakāḥ kṛtāḥ
vāsukeḥ kulajā ye ca ye ca raivatavaṃśajāḥ
- 26
ते सर्पा दर्पसम्पूर्णाश्चापतूणेष्व् अनूनगाः
अवतस्थुः शरा भूत्वा नानाजातिशुभाननाः
te sarpā darpasampūrṇāścāpatūṇeṣv anūnagāḥ
avatasthuḥ śarā bhūtvā nānājātiśubhānanāḥ
- 27
सुरसा सरमा कद्रूर्विनता शुचिरेव च
तृषा बुभुक्षा सर्वोग्रा मृत्युः सर्वशमस्तथा
surasā saramā kadrūrvinatā śucireva ca
tṛṣā bubhukṣā sarvogrā mṛtyuḥ sarvaśamastathā
- 28
ब्रह्मवध्या च गोवध्या बालवध्या प्रजाभयाः
गदा भूत्वा शक्तयश्च तदा देवरथेऽभ्ययुः
brahmavadhyā ca govadhyā bālavadhyā prajābhayāḥ
gadā bhūtvā śaktayaśca tadā devarathe'bhyayuḥ
- 29
युगं कृतयुगं चात्र चातुर्होत्रप्रयोजकाः
चतुर्वर्णाः सलीलाश्च बभूवुः स्वर्णकुण्डलाः
yugaṃ kṛtayugaṃ cātra cāturhotraprayojakāḥ
caturvarṇāḥ salīlāśca babhūvuḥ svarṇakuṇḍalāḥ
- 30
तद्युगं युगसंकाशं रथशीर्षे प्रतिष्ठितम्
धृतराष्ट्रेण नागेन बद्धं बलवता महत्
tadyugaṃ yugasaṃkāśaṃ rathaśīrṣe pratiṣṭhitam
dhṛtarāṣṭreṇa nāgena baddhaṃ balavatā mahat

