57 shlokas
- 1
सूत उवाच
मघवा तु निहन्तुं तानसुरानमरेश्वरः
लोकपाला ययुः सर्वे गणपालाश्च सर्वशः
sūta uvāca
maghavā tu nihantuṃ tānasurānamareśvaraḥ
lokapālā yayuḥ sarve gaṇapālāśca sarvaśaḥ
- 2
ईश्वरा मोदिताः सर्व उत्पेतुश्चाम्बरे तदा
खगतास्तु विरेजुस्ते पक्षवन्त इवाचलाः
īśvarā moditāḥ sarva utpetuścāmbare tadā
khagatāstu virejuste pakṣavanta ivācalāḥ
- 3
प्रययुस्तत्पुरं हन्तुं शरीरमिव व्याधयः
शङ्खाडम्बरनिर्घोषैः पणवान्पटहानपि
नादयन्तः पुरो देवा दृष्टास्त्रिपुरवासिभिः
prayayustatpuraṃ hantuṃ śarīramiva vyādhayaḥ
śaṅkhāḍambaranirghoṣaiḥ paṇavānpaṭahānapi
nādayantaḥ puro devā dṛṣṭāstripuravāsibhiḥ
- 4
हरः प्राप्त इतीवोक्त्वा बलिनस्ते महासुराः
आजग्मुः परमं क्षोभम् अत्ययेष्विव सागराः
haraḥ prāpta itīvoktvā balinaste mahāsurāḥ
ājagmuḥ paramaṃ kṣobham atyayeṣviva sāgarāḥ
- 5
सुरतूर्यरवं श्रुत्वा दानवा भीमदर्शनाः
निनेदुर्वादयन्तश्च नानावाद्यान्यनेकशः
suratūryaravaṃ śrutvā dānavā bhīmadarśanāḥ
ninedurvādayantaśca nānāvādyānyanekaśaḥ
- 6
भूयोदीरितवीर्यास्ते परस्परकृतागसः
पूर्वदेवाश्च देवाश्च सूदयन्तः परस्परम्
bhūyodīritavīryāste parasparakṛtāgasaḥ
pūrvadevāśca devāśca sūdayantaḥ parasparam
- 7
आक्रोशेऽपि समप्रख्ये तेषां देहनिकृन्तनम्
प्रवृत्तं युद्धमतुलं प्रहारकृतनिःस्वनम्
ākrośe'pi samaprakhye teṣāṃ dehanikṛntanam
pravṛttaṃ yuddhamatulaṃ prahārakṛtaniḥsvanam
- 8
निष्पतन्त इवादित्याः प्रज्वलन्त इवाग्नयः
शंसन्त इव नागेन्द्रा भ्रमन्त एव पक्षिणः
गिरीन्द्रा इव कम्पन्तो गर्जन्त इव तोयदाः
niṣpatanta ivādityāḥ prajvalanta ivāgnayaḥ
śaṃsanta iva nāgendrā bhramanta eva pakṣiṇaḥ
girīndrā iva kampanto garjanta iva toyadāḥ
- 9
जृम्भन्त इव शार्दूलाः गर्जन्त इव तोयदाः
प्रवृद्धोर्मितरंगौघाः क्षुभ्यन्त इव सागराः
jṛmbhanta iva śārdūlāḥ garjanta iva toyadāḥ
pravṛddhormitaraṃgaughāḥ kṣubhyanta iva sāgarāḥ
- 10
प्रमथाश्च महाशूरा दानवाश्च महाबलाः
युयुधुर्निश्चला भूत्वा वज्रा इव महाचलैः
pramathāśca mahāśūrā dānavāśca mahābalāḥ
yuyudhurniścalā bhūtvā vajrā iva mahācalaiḥ
- 11
कार्मुकाणां विकृष्टानां बभूवुर्दारुणा रवाः
कालानुगानां मेघानां यथा वियति वायुना
kārmukāṇāṃ vikṛṣṭānāṃ babhūvurdāruṇā ravāḥ
kālānugānāṃ meghānāṃ yathā viyati vāyunā
- 12
आहुश्च युद्धे मा भैषीः क्व यास्यसि मृतो ह्यसि
प्रहराशु स्थितोऽस्म्यत्र एहि दर्शय पौरुषम्
āhuśca yuddhe mā bhaiṣīḥ kva yāsyasi mṛto hyasi
praharāśu sthito'smyatra ehi darśaya pauruṣam
- 13
गृहाण छिन्द्धि भिन्द्धीति खाद मारय दारय
इत्यन्योन्यम् अनूच्चार्य प्रययुर्यमसादनम्
gṛhāṇa chinddhi bhinddhīti khāda māraya dāraya
ityanyonyam anūccārya prayayuryamasādanam
- 14
खड्गापवर्जिताः केचित्केचिच्छिन्नाः परश्वधैः
केचिन्मुद्गरचूर्णाश्च केचिद्बाहुभिराहताः
khaḍgāpavarjitāḥ kecitkecicchinnāḥ paraśvadhaiḥ
kecinmudgaracūrṇāśca kecidbāhubhirāhatāḥ
- 15
पट्टिशैः सूदिताः केचित्केचिच्छूलविदारिताः
दानवाः शरपुष्पाभाः सवना इव पर्वताः
निपतन्त्यर्णवजले भीमनक्रतिमिङ्गिले
paṭṭiśaiḥ sūditāḥ kecitkecicchūlavidāritāḥ
dānavāḥ śarapuṣpābhāḥ savanā iva parvatāḥ
nipatantyarṇavajale bhīmanakratimiṅgile
- 16
व्यसुभिः सुनिबद्धाङ्गैः पतमानैः सुरेतरैः
संबभूवार्णवे शब्दः सजलाम्बुदनिस्वनः
vyasubhiḥ sunibaddhāṅgaiḥ patamānaiḥ suretaraiḥ
saṃbabhūvārṇave śabdaḥ sajalāmbudanisvanaḥ
- 17
तेन शब्देन मकरा नक्रास्तिमितिमिङ्गिलाः
मत्ता लोहितगन्धेन क्षोभयन्तो महार्णवम्
tena śabdena makarā nakrāstimitimiṅgilāḥ
mattā lohitagandhena kṣobhayanto mahārṇavam
- 18
परस्परेण कलहं कुर्वाणा भीममूर्तयः
भ्रमन्ते भक्षयन्तश्च दानवानां च लोहितम्
paraspareṇa kalahaṃ kurvāṇā bhīmamūrtayaḥ
bhramante bhakṣayantaśca dānavānāṃ ca lohitam
- 19
सरथान्सायुधान्साश्वान्सवस्त्राभरणावृतान्
जग्रसुस्तिमयो दैत्यान्द्रावयन्तो जलेचरान्
sarathānsāyudhānsāśvānsavastrābharaṇāvṛtān
jagrasustimayo daityāndrāvayanto jalecarān
- 20
मृधं यथासुराणां च प्रमथानां प्रवर्तते
अम्बरेऽम्भसि च तथा युद्धं चक्रुर्जलेचराः
mṛdhaṃ yathāsurāṇāṃ ca pramathānāṃ pravartate
ambare'mbhasi ca tathā yuddhaṃ cakrurjalecarāḥ
- 21
यथा भ्रमन्ति प्रमथाः सदैत्यास्तथा भ्रमन्ते तिमयः सनक्राः
यथैव छिन्दन्ति परस्परं तु तथैव क्रन्दन्ति विभिन्नदेहाः
yathā bhramanti pramathāḥ sadaityāstathā bhramante timayaḥ sanakrāḥ
yathaiva chindanti parasparaṃ tu tathaiva krandanti vibhinnadehāḥ
- 22
व्रणाननैर् अङ्गरसं स्रवद्भिः सुरासुरैर्नक्रतिमिङ्गिलैश्च
कृतो मुहूर्तेन समुद्रदेशः सरक्ततोयः समुदीर्णतोयः
vraṇānanair aṅgarasaṃ sravadbhiḥ surāsurairnakratimiṅgilaiśca
kṛto muhūrtena samudradeśaḥ saraktatoyaḥ samudīrṇatoyaḥ
- 23
पूर्वं महाम्भोधरपर्वताभं द्वारं महान्तं त्रिपुरस्य शक्रः
निपीड्य तस्थौ महता बलेन युक्तोऽमराणां महता बलेन
pūrvaṃ mahāmbhodharaparvatābhaṃ dvāraṃ mahāntaṃ tripurasya śakraḥ
nipīḍya tasthau mahatā balena yukto'marāṇāṃ mahatā balena
- 24
तथोत्तरं सोऽन्तरजो हरस्य बालार्कजाम्बूनदतुल्यवर्णः
स्कन्दः पुरद्वारमथारुरोह वृद्धोऽस्तशृङ्गं प्रपतन्निवार्कः
tathottaraṃ so'ntarajo harasya bālārkajāmbūnadatulyavarṇaḥ
skandaḥ puradvāramathāruroha vṛddho'staśṛṅgaṃ prapatannivārkaḥ
- 25
यमश्च वित्ताधिपतिश्च देवो दण्डान्वितः पाशवरायुधश्च
देवारिणस्तस्य पुरस्य द्वारं ताभ्यां तु तत्पश्चिमतो निरुद्धम्
yamaśca vittādhipatiśca devo daṇḍānvitaḥ pāśavarāyudhaśca
devāriṇastasya purasya dvāraṃ tābhyāṃ tu tatpaścimato niruddham
- 26
दक्षारिरुद्रस्तपनायुताभः स भास्वता देवरथेन देवः
तद्दक्षिणद्वारमरेः पुरस्य रुद्ध्वावतस्थौ भगवांस्त्रिनेत्रः
dakṣārirudrastapanāyutābhaḥ sa bhāsvatā devarathena devaḥ
taddakṣiṇadvāramareḥ purasya ruddhvāvatasthau bhagavāṃstrinetraḥ
- 27
तुङ्गानि वेश्मानि सगोपुराणि स्वर्णानि कैलासशशिप्रभाणि
प्रह्लादरूपाः प्रमथावरुद्धा ज्योतींषि मेघा इव चाश्मवर्षाः
tuṅgāni veśmāni sagopurāṇi svarṇāni kailāsaśaśiprabhāṇi
prahlādarūpāḥ pramathāvaruddhā jyotīṃṣi meghā iva cāśmavarṣāḥ
- 28
उत्पात्य चोत्पाट्य गृहाणि तेषां सशैलमालासमवेदिकानि
प्रक्षिप्य प्रक्षिप्य समुद्रमध्ये कालाम्बुदाभाः प्रमथा विनेदुः
utpātya cotpāṭya gṛhāṇi teṣāṃ saśailamālāsamavedikāni
prakṣipya prakṣipya samudramadhye kālāmbudābhāḥ pramathā vineduḥ
- 29
रक्तानि चाशेषवनैर्युतानि साशोकखण्डानि सकोकिलानि
गृहाणि हे नाथ पितः सुतेति भ्रातेति कान्तेति प्रियेति चापि
उत्पाट्यमानेषु गृहेषु नार्यस्त्वनार्यशब्दान्विविधान्प्रचक्रुः
raktāni cāśeṣavanairyutāni sāśokakhaṇḍāni sakokilāni
gṛhāṇi he nātha pitaḥ suteti bhrāteti kānteti priyeti cāpi
utpāṭyamāneṣu gṛheṣu nāryastvanāryaśabdānvividhānpracakruḥ
- 30
कलत्रपुत्रक्षयप्राणनाशे तस्मिन्पुरे युद्धमतिप्रवृत्ते
महासुराः सागरतुल्यवेगा गणेश्वराः कोपवृताः प्रतीयुः
kalatraputrakṣayaprāṇanāśe tasminpure yuddhamatipravṛtte
mahāsurāḥ sāgaratulyavegā gaṇeśvarāḥ kopavṛtāḥ pratīyuḥ

