31 shlokas
- 1
मनुरुवाच
गुडधेनुविधानं मे समाचक्ष्व जगत्पते
किंरूपं केन मन्त्रेण दातव्यं तदिहोच्यताम्
manuruvāca
guḍadhenuvidhānaṃ me samācakṣva jagatpate
kiṃrūpaṃ kena mantreṇa dātavyaṃ tadihocyatām
- 2
मत्स्य उवाच
गुडधेनुविधानस्य यद्रूपमिह यत्फलम्
तदिदानीं प्रवक्ष्यामि सर्वपापविनाशनम्
matsya uvāca
guḍadhenuvidhānasya yadrūpamiha yatphalam
tadidānīṃ pravakṣyāmi sarvapāpavināśanam
- 3
कृष्णाजिनं चतुर्हस्तं प्राग्ग्रीवं विन्यसेद्भुवि
गोमयेनानुलिप्तायां दर्भानास्तीर्य सर्वतः
kṛṣṇājinaṃ caturhastaṃ prāggrīvaṃ vinyasedbhuvi
gomayenānuliptāyāṃ darbhānāstīrya sarvataḥ
- 4
लघ्वेणकाजिनं तद्वद्वत्सं च परिकल्पयेत्
प्राङ्मुखीं कल्पयेद्धेनुमुदक्पादां सवत्सकाम्
laghveṇakājinaṃ tadvadvatsaṃ ca parikalpayet
prāṅmukhīṃ kalpayeddhenumudakpādāṃ savatsakām
- 5
उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा भारचतुष्टयम्
वत्सं भारेण कुर्वीत द्वाभ्यां वै मध्यमा स्मृता
uttamā guḍadhenuḥ syātsadā bhāracatuṣṭayam
vatsaṃ bhāreṇa kurvīta dvābhyāṃ vai madhyamā smṛtā
- 6
अर्धभारेण वत्सः स्यात्कनिष्ठा भारकेण तु
चतुर्थांशेन वत्सः स्याद्गृहवित्तानुसारतः
ardhabhāreṇa vatsaḥ syātkaniṣṭhā bhārakeṇa tu
caturthāṃśena vatsaḥ syādgṛhavittānusārataḥ
- 7
धेनुवत्सौ घृतास्यौ च सितसूक्ष्माम्बरावृतौ
शुक्तिकर्णाविक्षुपादौ शुचिमुक्ताफलेक्षणौ
dhenuvatsau ghṛtāsyau ca sitasūkṣmāmbarāvṛtau
śuktikarṇāvikṣupādau śucimuktāphalekṣaṇau
- 8
सितसूत्रशिरालौ तौ सितकम्बलकम्बलौ
ताम्रगण्डकपृष्ठौ तौ सितचामररोमकौ
sitasūtraśirālau tau sitakambalakambalau
tāmragaṇḍakapṛṣṭhau tau sitacāmararomakau
- 9
विद्रुमभ्रूयुगोपेतौ नवनीतस्तनावुभौ
क्षौमपुच्छौ कांस्यदोहाविन्द्रनीलकतारकौ
vidrumabhrūyugopetau navanītastanāvubhau
kṣaumapucchau kāṃsyadohāvindranīlakatārakau
- 10
सुवर्णशृङ्गाभरणौ राजतैः खुरसंयुतौ
नानाफलसमायुक्तौ घ्राणगन्धकरण्डकौ
इत्येवं रचयित्वा तौ धूपदीपैरथार्चयेत्
suvarṇaśṛṅgābharaṇau rājataiḥ khurasaṃyutau
nānāphalasamāyuktau ghrāṇagandhakaraṇḍakau
ityevaṃ racayitvā tau dhūpadīpairathārcayet
- 11
या लक्ष्मीः सर्वभूतानां या च देवेष्ववस्थिता
धेनुरूपेण सा देवी मम शान्तिं प्रयच्छतु
yā lakṣmīḥ sarvabhūtānāṃ yā ca deveṣvavasthitā
dhenurūpeṇa sā devī mama śāntiṃ prayacchatu
- 12
देहस्था या च रुद्राणी शंकरस्य सदा प्रिया
धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु
dehasthā yā ca rudrāṇī śaṃkarasya sadā priyā
dhenurūpeṇa sā devī mama pāpaṃ vyapohatu
- 13
विष्णोर्वक्षसि या लक्ष्मीः स्वाहा या च विभावसोः
चन्द्रार्कशक्रशक्तिर्या धेनुरूपास्तु सा श्रिये
viṣṇorvakṣasi yā lakṣmīḥ svāhā yā ca vibhāvasoḥ
candrārkaśakraśaktiryā dhenurūpāstu sā śriye
- 14
चतुर्मुखस्य या लक्ष्मीर्या लक्ष्मीर्धनदस्य च
लक्ष्मीर्या लोकपालानां सा धेनुर्वरदास्तु मे
caturmukhasya yā lakṣmīryā lakṣmīrdhanadasya ca
lakṣmīryā lokapālānāṃ sā dhenurvaradāstu me
- 15
स्वधा या पितृमुख्याणां स्वाहा यज्ञभुजां च या
सर्वपापहरा धेनुस्तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे
svadhā yā pitṛmukhyāṇāṃ svāhā yajñabhujāṃ ca yā
sarvapāpaharā dhenustasmācchāntiṃ prayaccha me
- 16
एवमामन्त्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
विधानमेतद्धेनूनां सर्वासाम् अभिपठ्यते
evamāmantrya tāṃ dhenuṃ brāhmaṇāya nivedayet
vidhānametaddhenūnāṃ sarvāsām abhipaṭhyate
- 17
यास्ताः पापविनाशिन्यः पठ्यन्ते दश धेनवः
तासां स्वरूपं वक्ष्यामि नामानि च नराधिप
yāstāḥ pāpavināśinyaḥ paṭhyante daśa dhenavaḥ
tāsāṃ svarūpaṃ vakṣyāmi nāmāni ca narādhipa
- 18
प्रथमा गुडधेनुः स्याद्घृतधेनुस्तथापरा
तिलधेनुस्तृतीया तु चतुर्थी जलसंज्ञिता
prathamā guḍadhenuḥ syādghṛtadhenustathāparā
tiladhenustṛtīyā tu caturthī jalasaṃjñitā
- 19
क्षीरधेनुश्च विख्याता मधुधेनुस्तथा परा
सप्तमी शर्कराधेनुर्दधिधेनुस्तथाष्टमी
रसधेनुश्च नवमी दशमी स्यात्स्वरूपतः
kṣīradhenuśca vikhyātā madhudhenustathā parā
saptamī śarkarādhenurdadhidhenustathāṣṭamī
rasadhenuśca navamī daśamī syātsvarūpataḥ
- 20
कुम्भाः स्युर्द्रवधेनूनामितरासां तु राशयः
सुवर्णधेनुमप्यत्र केचिदिच्छन्ति भानवः
kumbhāḥ syurdravadhenūnāmitarāsāṃ tu rāśayaḥ
suvarṇadhenumapyatra kecidicchanti bhānavaḥ
- 21
नवनीतेन रत्नैश्च तथान्ये तु महर्षयः
एतदेवंविधानं स्यात्त एवोपस्कराः स्मृताः
navanītena ratnaiśca tathānye tu maharṣayaḥ
etadevaṃvidhānaṃ syātta evopaskarāḥ smṛtāḥ
- 22
मन्त्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि
यथाश्रद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः
mantrāvāhanasaṃyuktāḥ sadā parvaṇi parvaṇi
yathāśraddhaṃ pradātavyā bhuktimuktiphalapradāḥ
- 23
गुडधेनुप्रसङ्गेन सर्वास्तावन्मयोदिताः
अशेषयज्ञफलदाः सर्वाः पापहराः शुभाः
guḍadhenuprasaṅgena sarvāstāvanmayoditāḥ
aśeṣayajñaphaladāḥ sarvāḥ pāpaharāḥ śubhāḥ
- 24
व्रतानामुत्तमं यस्माद्विशोकद्वादशीव्रतम्
तदङ्गत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते
vratānāmuttamaṃ yasmādviśokadvādaśīvratam
tadaṅgatvena caivātra guḍadhenuḥ praśasyate
- 25
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपातेऽथवा पुनः
गुडधेन्वादयो देयास्तूपरागादिपर्वसु
ayane viṣuve puṇye vyatīpāte'thavā punaḥ
guḍadhenvādayo deyāstūparāgādiparvasu
- 26
विशोकद्वादशी चैषा पुण्या पापहरा शुभा
यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्
viśokadvādaśī caiṣā puṇyā pāpaharā śubhā
yāmupoṣya naro yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
- 27
इह लोके च सौभाग्यमायुरारोग्यमेव च
वैष्णवं पुरमाप्नोति मरणे च स्मरन्हरिम्
iha loke ca saubhāgyamāyurārogyameva ca
vaiṣṇavaṃ puramāpnoti maraṇe ca smaranharim
- 28
नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित्
न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप
navārbudasahasrāṇi daśa cāṣṭau ca dharmavit
na śokaduḥkhadaurgatyaṃ tasya saṃjāyate nṛpa
- 29
नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीव्रतम्
नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्
nārī vā kurute yā tu viśokadvādaśīvratam
nṛtyagītaparā nityaṃ sāpi tatphalamāpnuyāt
- 30
तस्मादग्रे हरेर्नित्यमनन्तं गीतवादनम्
कर्तव्यं भूतिकामेन भक्त्या तु परया नृप
tasmādagre harernityamanantaṃ gītavādanam
kartavyaṃ bhūtikāmena bhaktyā tu parayā nṛpa

