65 shlokas
- 1
मत्स्य उवाच
पुरा रथंतरे कल्पे परिपृष्टो महात्मना
मन्दरस्थो महादेवः पिनाकी ब्रह्मणा स्वयम्
matsya uvāca
purā rathaṃtare kalpe paripṛṣṭo mahātmanā
mandarastho mahādevaḥ pinākī brahmaṇā svayam
- 2
ब्रह्मोवाच
कथमारोग्यमैश्वर्यमनन्तममरेश्वर
स्वल्पेन तपसा देव भवेन्मोक्षोऽथवा नृणाम्
brahmovāca
kathamārogyamaiśvaryamanantamamareśvara
svalpena tapasā deva bhavenmokṣo'thavā nṛṇām
- 3
किमज्ञातं महादेव त्वत्प्रसादादधोक्षज
स्वल्पकेनाथ तपसा महत्फलमिहोच्यताम्
kimajñātaṃ mahādeva tvatprasādādadhokṣaja
svalpakenātha tapasā mahatphalamihocyatām
- 4
मत्स्य उवाच
एवं पृष्टः स विश्वात्मा ब्रह्मणा लोकभावनः
उमापतिरुवाचेदं मनसः प्रीतिकारकम्
matsya uvāca
evaṃ pṛṣṭaḥ sa viśvātmā brahmaṇā lokabhāvanaḥ
umāpatiruvācedaṃ manasaḥ prītikārakam
- 5
ईश्वर उवाच
अस्माद्रथंतरात्कल्पात्त्रयोविंशात्पुनर्यदा
वाराहो भविता कल्पस्तस्य मन्वन्तरे शुभे
īśvara uvāca
asmādrathaṃtarātkalpāttrayoviṃśātpunaryadā
vārāho bhavitā kalpastasya manvantare śubhe
- 6
वैवस्वताख्ये संजाते सप्तमे सप्तलोककृत्
द्वापराख्यं युगं तद्वद् अष्टाविंशतिमं जगुः
vaivasvatākhye saṃjāte saptame saptalokakṛt
dvāparākhyaṃ yugaṃ tadvad aṣṭāviṃśatimaṃ jaguḥ
- 7
तस्यान्ते स महादेवो वासुदेवो जनार्दनः
भारावतरणार्थाय त्रिधा विष्णुर्भविष्यति
tasyānte sa mahādevo vāsudevo janārdanaḥ
bhārāvataraṇārthāya tridhā viṣṇurbhaviṣyati
- 8
द्वैपायन ऋषिस्तद्वद्रौहिणेयोऽथ केशवः
कंसादिदर्पमथनः केशवः क्लेशनाशनः
dvaipāyana ṛṣistadvadrauhiṇeyo'tha keśavaḥ
kaṃsādidarpamathanaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ
- 9
पुरीं द्वारवतीं नाम साम्प्रतं या कुशस्थली
दिव्यानुभावसंयुक्तामधिवासाय शार्ङ्गिणः
त्वष्टा ममाज्ञया तद्वत्करिष्यति जगत्पतेः
purīṃ dvāravatīṃ nāma sāmprataṃ yā kuśasthalī
divyānubhāvasaṃyuktāmadhivāsāya śārṅgiṇaḥ
tvaṣṭā mamājñayā tadvatkariṣyati jagatpateḥ
- 10
तस्यां कदाचिदासीनः सभायाममितद्युतिः
भार्याभिर्वृष्णिभिश्चैव भूभृद्भिर्भूरिदक्षिणैः
tasyāṃ kadācidāsīnaḥ sabhāyāmamitadyutiḥ
bhāryābhirvṛṣṇibhiścaiva bhūbhṛdbhirbhūridakṣiṇaiḥ
- 11
कुरुभिर्देवगन्धर्वैरभितः कैटभार्दनः
प्रवृत्तासु पुराणीषु धर्मसम्बन्धिनीषु च
kurubhirdevagandharvairabhitaḥ kaiṭabhārdanaḥ
pravṛttāsu purāṇīṣu dharmasambandhinīṣu ca
- 12
कथान्ते भीमसेनेन परिपृष्टः प्रतापवान्
त्वया पृष्टस्य धर्मस्य रहस्यस्यास्य भेदकृत्
kathānte bhīmasenena paripṛṣṭaḥ pratāpavān
tvayā pṛṣṭasya dharmasya rahasyasyāsya bhedakṛt
- 13
भविता स तदा ब्रह्मन्कर्ता चैव वृकोदरः
प्रवर्तकोऽस्य धर्मस्य पाण्डुपुत्रो महाबलः
bhavitā sa tadā brahmankartā caiva vṛkodaraḥ
pravartako'sya dharmasya pāṇḍuputro mahābalaḥ
- 14
यस्य तीक्ष्णो वृको नाम जठरे हव्यवाहनः
मया दत्तः स धर्मात्मा तेन चासौ वृकोदरः
yasya tīkṣṇo vṛko nāma jaṭhare havyavāhanaḥ
mayā dattaḥ sa dharmātmā tena cāsau vṛkodaraḥ
- 15
मतिमान्मानशीलश्च नागायुतबलो महान्
भविष्यत्यजरः श्रीमान्कन्दर्प इव रूपवान्
matimānmānaśīlaśca nāgāyutabalo mahān
bhaviṣyatyajaraḥ śrīmānkandarpa iva rūpavān
- 16
धार्मिकस्याप्यशक्तस्य तीव्राग्नित्वादुपोषणे
इदं व्रतमशेषाणां व्रतानामधिकं यतः
dhārmikasyāpyaśaktasya tīvrāgnitvādupoṣaṇe
idaṃ vratamaśeṣāṇāṃ vratānāmadhikaṃ yataḥ
- 17
कथयिष्यति विश्वात्मा वासुदेवो जगद्गुरुः
अशेषयज्ञफलदम् अशेषाघविनाशनम्
kathayiṣyati viśvātmā vāsudevo jagadguruḥ
aśeṣayajñaphaladam aśeṣāghavināśanam
- 18
अशेषदुष्टशमनमशेषसुरपूजितम्
पवित्राणां पवित्रं च मङ्गलानां च मङ्गलम्
भविष्यं च भविष्याणां पुराणानां पुरातनम्
aśeṣaduṣṭaśamanamaśeṣasurapūjitam
pavitrāṇāṃ pavitraṃ ca maṅgalānāṃ ca maṅgalam
bhaviṣyaṃ ca bhaviṣyāṇāṃ purāṇānāṃ purātanam
- 19
वासुदेव उवाच
यद्यष्टमीचतुर्दश्योर्द्वादशीष्वथ भारत
अन्येष्वपि दिनर्क्षेषु न शक्तस्त्वम् उपोषितुम्
vāsudeva uvāca
yadyaṣṭamīcaturdaśyordvādaśīṣvatha bhārata
anyeṣvapi dinarkṣeṣu na śaktastvam upoṣitum
- 20
ततः पुण्यां तिथिमिमां सर्वपापप्रणाशिनीम्
उपोष्य विधिनानेन गच्छ विष्णोः परं पदम्
tataḥ puṇyāṃ tithimimāṃ sarvapāpapraṇāśinīm
upoṣya vidhinānena gaccha viṣṇoḥ paraṃ padam
- 21
माघमासस्य दशमी यदा शुक्ला भवेत्तदा
घृतेनाभ्यञ्जनं कृत्वा तिलैः स्नानं समाचरेत्
māghamāsasya daśamī yadā śuklā bhavettadā
ghṛtenābhyañjanaṃ kṛtvā tilaiḥ snānaṃ samācaret
- 22
तथैव विष्णुमभ्यर्च्य नभो नारायणेति च
कृष्णाय पादौ सम्पूज्य शिरः सर्वात्मने नमः
tathaiva viṣṇumabhyarcya nabho nārāyaṇeti ca
kṛṣṇāya pādau sampūjya śiraḥ sarvātmane namaḥ
- 23
वैकुण्ठायेति वैकुण्ठमुरः श्रीवत्सधारिणे
शङ्खिने चक्रिणे तद्वद्गदिने वरदाय वै
सर्वे नारायणस्यैवं संपूज्या बाहवः क्रमात्
vaikuṇṭhāyeti vaikuṇṭhamuraḥ śrīvatsadhāriṇe
śaṅkhine cakriṇe tadvadgadine varadāya vai
sarve nārāyaṇasyaivaṃ saṃpūjyā bāhavaḥ kramāt
- 24
दामोदरायेत्युदरं मेढ्रं पञ्चशराय वै
ऊरू सौभाग्यनाथाय जानुनी भूतधारिणे
dāmodarāyetyudaraṃ meḍhraṃ pañcaśarāya vai
ūrū saubhāgyanāthāya jānunī bhūtadhāriṇe
- 25
नमो नीलाय वै जङ्घे पादौ विश्वसृजे नमः
नमो देव्यै नमः शान्त्यै नमो लक्ष्म्यै नमः श्रियै
namo nīlāya vai jaṅghe pādau viśvasṛje namaḥ
namo devyai namaḥ śāntyai namo lakṣmyai namaḥ śriyai
- 26
नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै धृष्ट्यै हृष्ट्यै नमो नमः
नमो विहंगनाथाय वायुवेगाय पक्षिणे
विषप्रमाथिने नित्यं गरुडं चाभिपूजयेत्
namaḥ puṣṭyai namastuṣṭyai dhṛṣṭyai hṛṣṭyai namo namaḥ
namo vihaṃganāthāya vāyuvegāya pakṣiṇe
viṣapramāthine nityaṃ garuḍaṃ cābhipūjayet
- 27
एवं सम्पूज्य गोविन्दमुमापतिविनायकौ
गन्धैर्माल्यैस्तथा धूपैर्भक्ष्यैर्नानाविधैरपि
evaṃ sampūjya govindamumāpativināyakau
gandhairmālyaistathā dhūpairbhakṣyairnānāvidhairapi
- 28
गव्येन पयसा सिद्धां कृसरामथ वाग्यतः
सर्पिषा सह भुक्त्वा च गत्वा शतपदं बुधः
gavyena payasā siddhāṃ kṛsarāmatha vāgyataḥ
sarpiṣā saha bhuktvā ca gatvā śatapadaṃ budhaḥ
- 29
नैयग्रोधं दन्तकाष्ठमथवा खादिरं बुधः
गृहीत्वा धावयेद्दन्तानाचान्तः प्रागुदङ्मुखः
naiyagrodhaṃ dantakāṣṭhamathavā khādiraṃ budhaḥ
gṛhītvā dhāvayeddantānācāntaḥ prāgudaṅmukhaḥ
- 30
ब्रूयात्सायन्तनीं कृत्वा संध्यामस्तमिते रवौ
नमो नारायणायेति त्वामहं शरणं गतः
brūyātsāyantanīṃ kṛtvā saṃdhyāmastamite ravau
namo nārāyaṇāyeti tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ

