33 shlokas
- 1
नारद उवाच
उपवासेष्वशक्तस्य तदेव फलमिच्छतः
अनभ्यासेन रोगाद्वा किमिष्टं व्रतमुत्तमम्
nārada uvāca
upavāseṣvaśaktasya tadeva phalamicchataḥ
anabhyāsena rogādvā kimiṣṭaṃ vratamuttamam
- 2
ईश्वर उवाच
उपवासे ऽप्यशक्तानां नक्तं भोजनमिष्यते
यस्मिन्व्रते तदप्यत्र श्रूयतामक्षयं महत्
īśvara uvāca
upavāse 'pyaśaktānāṃ naktaṃ bhojanamiṣyate
yasminvrate tadapyatra śrūyatāmakṣayaṃ mahat
- 3
आदित्यशयनं नाम यथावच्छंकरार्चनम्
येषु नक्षत्रयोगेषु पुराणज्ञाः प्रचक्षते
ādityaśayanaṃ nāma yathāvacchaṃkarārcanam
yeṣu nakṣatrayogeṣu purāṇajñāḥ pracakṣate
- 4
यदा हस्तेन सप्तम्यामादित्यस्य दिनं भवेत्
सूर्यस्य चाथ संक्रान्तिस्तिथिः सा सार्वकामिकी
yadā hastena saptamyāmādityasya dinaṃ bhavet
sūryasya cātha saṃkrāntistithiḥ sā sārvakāmikī
- 5
उमामहेश्वरस्यार्चामर्चयेत्सूर्यनामभिः
सूर्यार्चां शिवलिङ्गे च प्रकुर्वन्पूजयेद्यतः
umāmaheśvarasyārcāmarcayetsūryanāmabhiḥ
sūryārcāṃ śivaliṅge ca prakurvanpūjayedyataḥ
- 6
उमापते रवेर्वापि न भेदो दृश्यते क्वचित्
यस्मात्तस्मान्मुनिश्रेष्ठ गृहे शम्भुं समर्चयेत्
umāpate ravervāpi na bhedo dṛśyate kvacit
yasmāttasmānmuniśreṣṭha gṛhe śambhuṃ samarcayet
- 7
हस्ते च सूर्याय नमोऽस्तु पादावर्काय चित्रासु च गुल्फदेशम्
स्वातीषु जङ्घे पुरुषोत्तमाय धात्रे विशाखासु च जानुदेशम्
haste ca sūryāya namo'stu pādāvarkāya citrāsu ca gulphadeśam
svātīṣu jaṅghe puruṣottamāya dhātre viśākhāsu ca jānudeśam
- 8
तथानुराधासु नमोऽभिपूज्यमूरुद्वयं चैव सहस्रभानोः
ज्येष्ठास्वनङ्गाय नमोऽस्तु गुह्यमिन्द्राय सोमाय कटी च मूले
tathānurādhāsu namo'bhipūjyamūrudvayaṃ caiva sahasrabhānoḥ
jyeṣṭhāsvanaṅgāya namo'stu guhyamindrāya somāya kaṭī ca mūle
- 9
पूर्वोत्तराषाढयुगे च नाभिं त्वष्ट्रे नमः सप्ततरंगमाय
तीक्ष्णांशवे च श्रवणे च कुक्षौ पृष्ठं धनिष्ठासु विकर्तनाय
pūrvottarāṣāḍhayuge ca nābhiṃ tvaṣṭre namaḥ saptataraṃgamāya
tīkṣṇāṃśave ca śravaṇe ca kukṣau pṛṣṭhaṃ dhaniṣṭhāsu vikartanāya
- 10
चक्षुःस्थलं ध्वान्तविनाशनाय जलाधिपर्क्षे परिपूजनीयम्
पूर्वोत्तराभाद्रपदाद्वये च बाहू नमश्चण्डकराय पूज्यौ
cakṣuḥsthalaṃ dhvāntavināśanāya jalādhiparkṣe paripūjanīyam
pūrvottarābhādrapadādvaye ca bāhū namaścaṇḍakarāya pūjyau
- 11
साम्नामधीशाय करद्वयं च संपूजनीयं द्विज रेवतीषु
नखानि पूज्यानि तथाश्विनीषु नमोऽस्तु सप्ताश्वधुरंधराय
sāmnāmadhīśāya karadvayaṃ ca saṃpūjanīyaṃ dvija revatīṣu
nakhāni pūjyāni tathāśvinīṣu namo'stu saptāśvadhuraṃdharāya
- 12
कठोरधाम्ने भरणीषु कण्ठं दिवाकरायेत्यभिपूजनीया
ग्रीवाग्निऋक्षे ऽधरमम्बुजेशे सम्पूजयेन्नारद रोहिणीषु
kaṭhoradhāmne bharaṇīṣu kaṇṭhaṃ divākarāyetyabhipūjanīyā
grīvāgniṛkṣe 'dharamambujeśe sampūjayennārada rohiṇīṣu
- 13
मृगोत्तमाङ्गे दशना मुरारेः संपूजनीया हरये नमस्ते
नमः सवित्रे रसनां शंकरे च नासाभिपूज्या च पुनर्वसौ च
mṛgottamāṅge daśanā murāreḥ saṃpūjanīyā haraye namaste
namaḥ savitre rasanāṃ śaṃkare ca nāsābhipūjyā ca punarvasau ca
- 14
ललाटमम्भोरुहवल्लभाय पुष्येऽलका वेदशरीरधारिणे
सार्पेऽथ मौलिं विबुधप्रियाय मघासु कर्णाविति गोगणेशे
lalāṭamambhoruhavallabhāya puṣye'lakā vedaśarīradhāriṇe
sārpe'tha mauliṃ vibudhapriyāya maghāsu karṇāviti gogaṇeśe
- 15
पूर्वासु गोब्राह्मणवन्दनाय नेत्राणि संपूज्यतमानि शम्भोः
अथोत्तराफल्गुनिभे भ्रुवौ च विश्वेश्वरायेति च पूजनीये
pūrvāsu gobrāhmaṇavandanāya netrāṇi saṃpūjyatamāni śambhoḥ
athottarāphalgunibhe bhruvau ca viśveśvarāyeti ca pūjanīye
- 16
नमोऽस्तु पाशाङ्कुशशूलपद्मकपालसर्पेन्दुधनुर्धराय
गजासुरानङ्गपुरान्धकादिविनाशमूलाय नमः शिवाय
namo'stu pāśāṅkuśaśūlapadmakapālasarpendudhanurdharāya
gajāsurānaṅgapurāndhakādivināśamūlāya namaḥ śivāya
- 17
इत्यादि चास्त्राणि च पूज्य नित्यं विश्वेश्वरायेति शिवोऽभिपूज्यः
भोक्तव्यमत्रैवमतैलशाकममांसमक्षारमभुक्तशेषम्
ityādi cāstrāṇi ca pūjya nityaṃ viśveśvarāyeti śivo'bhipūjyaḥ
bhoktavyamatraivamatailaśākamamāṃsamakṣāramabhuktaśeṣam
- 18
इत्येवं द्विज नक्तानि कृत्वा दद्यात्पुनर्वसौ
शालेयतण्डुलप्रस्थमौदुम्बरमये घृतम्
ityevaṃ dvija naktāni kṛtvā dadyātpunarvasau
śāleyataṇḍulaprasthamaudumbaramaye ghṛtam
- 19
संस्थाप्य पात्रे विप्राय सहिरण्यं निवेदयेत्
सप्तमे वस्त्रयुग्मं च पारणे त्वधिकं भवेत्
saṃsthāpya pātre viprāya sahiraṇyaṃ nivedayet
saptame vastrayugmaṃ ca pāraṇe tvadhikaṃ bhavet
- 20
चतुर्दशे तु सम्प्राप्ते पारणे नारदाब्दिके
ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या गुडक्षीरघृतादिभिः
caturdaśe tu samprāpte pāraṇe nāradābdike
brāhmaṇānbhojayedbhaktyā guḍakṣīraghṛtādibhiḥ
- 21
कृत्वा तु काञ्चनं पद्ममष्टपत्त्रं सकर्णिकम्
शुद्धमष्टाङ्गुलं तच्च पद्मरागदलान्वितम्
kṛtvā tu kāñcanaṃ padmamaṣṭapattraṃ sakarṇikam
śuddhamaṣṭāṅgulaṃ tacca padmarāgadalānvitam
- 22
शय्यां विलक्षणां कृत्वा विरुद्धग्रन्थिवर्जिताम्
सोपधानकविश्रामस्वास्तरव्यजनानि च
śayyāṃ vilakṣaṇāṃ kṛtvā viruddhagranthivarjitām
sopadhānakaviśrāmasvāstaravyajanāni ca
- 23
भाजनोपानहछत्त्रचामरासनदर्पणैः
भूषणैरपि संयुक्तां फलवस्त्रानुलेपनैः
bhājanopānahachattracāmarāsanadarpaṇaiḥ
bhūṣaṇairapi saṃyuktāṃ phalavastrānulepanaiḥ
- 24
तस्यां विधाय तत्पद्ममलंकृत्य गुणान्वितम्
कपिलां वस्त्रसंयुक्तां सुशीलां च पयस्विनीम्
tasyāṃ vidhāya tatpadmamalaṃkṛtya guṇānvitam
kapilāṃ vastrasaṃyuktāṃ suśīlāṃ ca payasvinīm
- 25
रौप्यखुरीं हेमशृङ्गीं सवत्सां कांस्यदोहनाम्
दद्यान्मन्त्रेण पूर्वाह्णे न चैनामभिलङ्घयेत्
raupyakhurīṃ hemaśṛṅgīṃ savatsāṃ kāṃsyadohanām
dadyānmantreṇa pūrvāhṇe na caināmabhilaṅghayet
- 26
यथैवादित्यशयनम् अशून्यं तव सर्वदा
कान्त्या धृत्या श्रिया रत्या तथा मे सन्तु सिद्धयः
yathaivādityaśayanam aśūnyaṃ tava sarvadā
kāntyā dhṛtyā śriyā ratyā tathā me santu siddhayaḥ
- 27
यथा न देवाः श्रेयांसं त्वदन्यमनघं विदुः
तथा माम् उद्धराशेषदुःखसंसारसागरात्
yathā na devāḥ śreyāṃsaṃ tvadanyamanaghaṃ viduḥ
tathā mām uddharāśeṣaduḥkhasaṃsārasāgarāt
- 28
ततः प्रदक्षिणीकृत्य प्रणिपत्य विसर्जयेत्
शय्यागवादि तत्सर्वं द्विजस्य भवनं नयेत्
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya praṇipatya visarjayet
śayyāgavādi tatsarvaṃ dvijasya bhavanaṃ nayet
- 29
नैतद्विशीलाय न दाम्भिकाय कुतर्कदुष्टाय विनिन्दकाय
प्रकाशनीयं व्रतमिन्दुमौलेर्यश्चापि निन्दामधिकां विधत्ते
naitadviśīlāya na dāmbhikāya kutarkaduṣṭāya vinindakāya
prakāśanīyaṃ vratamindumauleryaścāpi nindāmadhikāṃ vidhatte
- 30
भक्ताय दान्ताय च गुह्यमेतदाख्येयम् आनन्दकरं शिवस्य
इदं महापातकभिन्नराणाम् अप्यक्षरं वेदविदो वदन्ति
bhaktāya dāntāya ca guhyametadākhyeyam ānandakaraṃ śivasya
idaṃ mahāpātakabhinnarāṇām apyakṣaraṃ vedavido vadanti

