29 shlokas
- 1
सूत उवाच
ऐक्ष्वाकी सुषुवे शूरं ख्यातमद्भुतमीढुषम्
पौरुषाज्जज्ञिरे शूराद्भोजायां पुत्रका दश
sūta uvāca
aikṣvākī suṣuve śūraṃ khyātamadbhutamīḍhuṣam
pauruṣājjajñire śūrādbhojāyāṃ putrakā daśa
- 2
वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः
देवमार्गस्ततो जज्ञे ततो देवश्रवाः पुनः
vasudevo mahābāhuḥ pūrvamānakadundubhiḥ
devamārgastato jajñe tato devaśravāḥ punaḥ
- 3
अनाधृष्टिः शिनिश्चैव नन्दश्चैव ससृञ्जयः
श्यामः शमीकः संयूपः पञ्च चास्य वराङ्गनाः
anādhṛṣṭiḥ śiniścaiva nandaścaiva sasṛñjayaḥ
śyāmaḥ śamīkaḥ saṃyūpaḥ pañca cāsya varāṅganāḥ
- 4
श्रुतकीर्तिः पृथा चैव श्रुतादेवी श्रुतश्रवाः
राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः
śrutakīrtiḥ pṛthā caiva śrutādevī śrutaśravāḥ
rājādhidevī ca tathā pañcaitā vīramātaraḥ
- 5
कृतस्य तु श्रुतादेवी सुग्रीवं सुषुवे सुतम्
कैकेय्यां श्रुतकीर्त्यां तु जज्ञे सो ऽनुव्रतो नृपः
kṛtasya tu śrutādevī sugrīvaṃ suṣuve sutam
kaikeyyāṃ śrutakīrtyāṃ tu jajñe so 'nuvrato nṛpaḥ
- 6
श्रुतश्रवसि चैद्यस्य सुनीथः समपद्यत
बहुशो धर्मचारी स संबभूवारिमर्दनः
śrutaśravasi caidyasya sunīthaḥ samapadyata
bahuśo dharmacārī sa saṃbabhūvārimardanaḥ
- 7
अथ सख्येन वृद्धेऽसौ कुन्तिभोजे सुतां ददौ
एवं कुन्ती समाख्याता वसुदेवस्वसा पृथा
atha sakhyena vṛddhe'sau kuntibhoje sutāṃ dadau
evaṃ kuntī samākhyātā vasudevasvasā pṛthā
- 8
वसुदेवेन सा दत्ता पाण्डोर्भार्या ह्य् अनिन्दिता
पाण्डोरर्थेन सा जज्ञे देवपुत्रान्महारथान्
vasudevena sā dattā pāṇḍorbhāryā hy aninditā
pāṇḍorarthena sā jajñe devaputrānmahārathān
- 9
धर्माद्युधिष्ठिरो जज्ञे वायोर्जज्ञे वृकादेरः
इन्द्राद्धनंजयश्चैव शक्रतुल्यपराक्रमः
dharmādyudhiṣṭhiro jajñe vāyorjajñe vṛkāderaḥ
indrāddhanaṃjayaścaiva śakratulyaparākramaḥ
- 10
माद्रवत्यां तु जनिताव् अश्विभ्याभिति शुश्रुम
नकुलः सहदेवश्च रूपशीलगुणान्वितौ
mādravatyāṃ tu janitāv aśvibhyābhiti śuśruma
nakulaḥ sahadevaśca rūpaśīlaguṇānvitau
- 11
रोहिणी पौरवी नाम भार्या ह्य् आनकदुन्दुभेः
लेभे ज्येष्ठं सुतं रामं सारणं च सुतं प्रियम्
rohiṇī pauravī nāma bhāryā hy ānakadundubheḥ
lebhe jyeṣṭhaṃ sutaṃ rāmaṃ sāraṇaṃ ca sutaṃ priyam
- 12
दुर्दमं दमनं सुभ्रुं पिण्डारकमहाहनू
चित्राक्ष्यौ द्वे कुमार्यौ तु रोहिण्यां जज्ञिरे तदा
durdamaṃ damanaṃ subhruṃ piṇḍārakamahāhanū
citrākṣyau dve kumāryau tu rohiṇyāṃ jajñire tadā
- 13
देवक्यां जज्ञिरे शौरेः सुषेणः कीर्तिमानपि
उदासी भद्रसेनश्च ऋषिवासस्तथैव च
षष्ठो भद्रविदेहश्च कंसः सर्वानघातयत्
devakyāṃ jajñire śaureḥ suṣeṇaḥ kīrtimānapi
udāsī bhadrasenaśca ṛṣivāsastathaiva ca
ṣaṣṭho bhadravidehaśca kaṃsaḥ sarvānaghātayat
- 14
प्रथमा या अमावास्या वार्षिकी तु भविष्यति
तस्यां जज्ञे महाबाहुः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः
prathamā yā amāvāsyā vārṣikī tu bhaviṣyati
tasyāṃ jajñe mahābāhuḥ pūrvaṃ kṛṣṇaḥ prajāpatiḥ
- 15
अनुजा त्व् अभवत्कृष्णा सुभद्रा भद्रभाषिणी
देवक्यां तु महातेजा जज्ञे शूरो महायशाः
anujā tv abhavatkṛṣṇā subhadrā bhadrabhāṣiṇī
devakyāṃ tu mahātejā jajñe śūro mahāyaśāḥ
- 16
सहदेवस्तु ताम्रायां जज्ञे शौरिः कुलोद्वहः
उपासङ्गधरं लेभे तनयं देवरक्षिता
एकां कन्यां च सुभगां कंसस्ताम् अभ्यघातयत्
sahadevastu tāmrāyāṃ jajñe śauriḥ kulodvahaḥ
upāsaṅgadharaṃ lebhe tanayaṃ devarakṣitā
ekāṃ kanyāṃ ca subhagāṃ kaṃsastām abhyaghātayat
- 17
विजयं रोचमानं च वर्धमानं तु देवलम्
एते सर्वे महात्मानो ह्य् उपदेव्यां प्रजज्ञिरे
vijayaṃ rocamānaṃ ca vardhamānaṃ tu devalam
ete sarve mahātmāno hy upadevyāṃ prajajñire
- 18
अवगाहो महात्मा च वृकदेव्यामजायत
वृकदेव्यां स्वयं जज्ञे नन्दको नाम नामतः
avagāho mahātmā ca vṛkadevyāmajāyata
vṛkadevyāṃ svayaṃ jajñe nandako nāma nāmataḥ
- 19
सप्तमं देवकीपुत्रं मदनं सुषुवे नृप
गवेषणं महाभागं संग्रामेष्वपराजितम्
saptamaṃ devakīputraṃ madanaṃ suṣuve nṛpa
gaveṣaṇaṃ mahābhāgaṃ saṃgrāmeṣvaparājitam
- 20
श्रद्धादेव्या विहारे तु वने हि विचरन्पुरा
वैश्यायामदधाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमग्रजम्
śraddhādevyā vihāre tu vane hi vicaranpurā
vaiśyāyāmadadhācchauriḥ putraṃ kauśikamagrajam
- 21
सुतनू रथराजी च शौरेरास्तां परिग्रहौ
पुण्ड्रश्च कपिलश्चैव वसुदेवात्मजौ बलौ
sutanū ratharājī ca śaurerāstāṃ parigrahau
puṇḍraśca kapilaścaiva vasudevātmajau balau
- 22
जरा नाम निषादोऽभूत्प्रथमः स धनुर्धरः
सौभद्रश्च भवश्चैव महासत्त्वौ बभूवतुः
jarā nāma niṣādo'bhūtprathamaḥ sa dhanurdharaḥ
saubhadraśca bhavaścaiva mahāsattvau babhūvatuḥ
- 23
देवभागसुतश्चापि नाम्नासाव् उद्धवः स्मृतः
पण्डितं प्रथमं प्राहुर्देवश्रवःसमुद्भवम्
devabhāgasutaścāpi nāmnāsāv uddhavaḥ smṛtaḥ
paṇḍitaṃ prathamaṃ prāhurdevaśravaḥsamudbhavam
- 24
ऐक्ष्वाक्यलभतापत्यमनाधृष्टेर्यशस्विनी
निधूतसत्त्वं शत्रुघ्नं श्राद्धस्तस्मादजायत
aikṣvākyalabhatāpatyamanādhṛṣṭeryaśasvinī
nidhūtasattvaṃ śatrughnaṃ śrāddhastasmādajāyata
- 25
करूषायानपत्याय कृष्णस्तुष्टः सुतं ददौ
सुचन्द्रं तु महाभागं वीर्यवन्तं महाबलम्
karūṣāyānapatyāya kṛṣṇastuṣṭaḥ sutaṃ dadau
sucandraṃ tu mahābhāgaṃ vīryavantaṃ mahābalam
- 26
जाम्बवत्याः सुताव् एतौ द्वौ च सत्कृतलक्षणौ
चारुदेष्णश्च साम्बश्च वीर्यवन्तौ महाबलौ
jāmbavatyāḥ sutāv etau dvau ca satkṛtalakṣaṇau
cārudeṣṇaśca sāmbaśca vīryavantau mahābalau
- 27
तन्तिपालश्च तन्तिश्च नन्दनस्य सुताव् उभौ
शमीकपुत्राश्चत्वारो विक्रान्ताः सुमहाबलाः
विराजश्च धनुश्चैव श्यामश्च सृञ्जयस्तथा
tantipālaśca tantiśca nandanasya sutāv ubhau
śamīkaputrāścatvāro vikrāntāḥ sumahābalāḥ
virājaśca dhanuścaiva śyāmaśca sṛñjayastathā
- 28
अनपत्योऽभवच्छ्यामः शमीकस्तु वनं ययौ
जुगुप्समानो भोजत्वं राजर्षित्वमवाप्तवान्
anapatyo'bhavacchyāmaḥ śamīkastu vanaṃ yayau
jugupsamāno bhojatvaṃ rājarṣitvamavāptavān
- 29
कृष्णस्य जन्माभ्युदयं यः कीर्तयति नित्यशः
शृणोति मानवो नित्यं सर्वपापैः प्रमुच्यते
kṛṣṇasya janmābhyudayaṃ yaḥ kīrtayati nityaśaḥ
śṛṇoti mānavo nityaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate

