47 shlokas
- 1
सूत उवाच
तारकाख्ये हते युद्धे उत्सार्य प्रमथान्मयः
उवाच दानवान्भूयो भूयः स तु भयावृतान्
sūta uvāca
tārakākhye hate yuddhe utsārya pramathānmayaḥ
uvāca dānavānbhūyo bhūyaḥ sa tu bhayāvṛtān
- 2
भोऽसुरेन्द्राधुना सर्वे निबोधध्वं प्रभाषितम्
यत्कर्तव्यं मया चैव युष्माभिश्च महाबलैः
bho'surendrādhunā sarve nibodhadhvaṃ prabhāṣitam
yatkartavyaṃ mayā caiva yuṣmābhiśca mahābalaiḥ
- 3
पुष्यं समेष्यते काले चन्द्रश्चन्द्रनिभाननाः
यदैकं त्रिपुरं सर्वं क्षणमेकं भविष्यति
puṣyaṃ sameṣyate kāle candraścandranibhānanāḥ
yadaikaṃ tripuraṃ sarvaṃ kṣaṇamekaṃ bhaviṣyati
- 4
कुरुध्वं निर्भयाः काले कोकिलाशंसितेन च
स कालः पुष्ययोगस्य पुरस्य च मया कृतः
kurudhvaṃ nirbhayāḥ kāle kokilāśaṃsitena ca
sa kālaḥ puṣyayogasya purasya ca mayā kṛtaḥ
- 5
काले तस्मिन्पुरे यस्तु संभावयति संहतिम्
स एनं कारयेच्चूर्णं बलिनैकैषुणा सुरः
kāle tasminpure yastu saṃbhāvayati saṃhatim
sa enaṃ kārayeccūrṇaṃ balinaikaiṣuṇā suraḥ
- 6
यो वः प्राणो बलं यच्च या च वो वैरितासुराः
तत्कृत्वा हृदये चैव पालयध्वमिदं पुरम्
yo vaḥ prāṇo balaṃ yacca yā ca vo vairitāsurāḥ
tatkṛtvā hṛdaye caiva pālayadhvamidaṃ puram
- 7
महेश्वररथं ह्येकं सर्वप्राणेन भीषणम्
विमुखीकुरुतात्यर्थं यथा नोत्सृजते शरम्
maheśvararathaṃ hyekaṃ sarvaprāṇena bhīṣaṇam
vimukhīkurutātyarthaṃ yathā notsṛjate śaram
- 8
तत एवं कृतेऽस्माभिस्त्रिपुरस्यापि रक्षणे
प्रतीक्षिष्यन्ति विवशाः पुष्ययोगं दिवौकसः
tata evaṃ kṛte'smābhistripurasyāpi rakṣaṇe
pratīkṣiṣyanti vivaśāḥ puṣyayogaṃ divaukasaḥ
- 9
निशम्य तन्मयस्यैवं दानवास्त्रिपुरालयाः
मुहुः सिंहरुतं कृत्वा मयमूचुर्यमोपमाः
niśamya tanmayasyaivaṃ dānavāstripurālayāḥ
muhuḥ siṃharutaṃ kṛtvā mayamūcuryamopamāḥ
- 10
प्रयत्नेन वयं सर्वे कुर्मस्तव प्रभाषितम्
तथा कुर्मो यथा रुद्रो न मोक्ष्यति पुरे शरम्
prayatnena vayaṃ sarve kurmastava prabhāṣitam
tathā kurmo yathā rudro na mokṣyati pure śaram
- 11
अद्य यास्यामः संग्रामं तद्रुद्रस्य जिघांसवः
कथयन्ति दितेः पुत्रा हृष्टा भिन्नतनूरुहाः
adya yāsyāmaḥ saṃgrāmaṃ tadrudrasya jighāṃsavaḥ
kathayanti diteḥ putrā hṛṣṭā bhinnatanūruhāḥ
- 12
कल्पं स्थास्यति वा खस्थं त्रिपुरं शाश्वतं ध्रुवम्
अदानवं वा भविता नारायणपदत्रयम्
kalpaṃ sthāsyati vā khasthaṃ tripuraṃ śāśvataṃ dhruvam
adānavaṃ vā bhavitā nārāyaṇapadatrayam
- 13
वयं न धर्मं हास्यामो यस्मिन्योक्ष्यसि नो भवान्
अदैवतम् अदैत्यं वा लोकं द्रक्ष्यन्ति मानवाः
vayaṃ na dharmaṃ hāsyāmo yasminyokṣyasi no bhavān
adaivatam adaityaṃ vā lokaṃ drakṣyanti mānavāḥ
- 14
इति संमन्त्र्य हृष्टास्ते पुरान्तर्विबुधारयः
प्रदोषे मुदिता भूत्वा चेरुर्मन्मथचारताम्
iti saṃmantrya hṛṣṭāste purāntarvibudhārayaḥ
pradoṣe muditā bhūtvā cerurmanmathacāratām
- 15
मुहुर्मुक्तोदयो भ्रान्त उदयाग्रं महामणिः
तमांस्युत्सार्य भगवांश्चन्द्रो जृम्भति सोऽम्बरम्
muhurmuktodayo bhrānta udayāgraṃ mahāmaṇiḥ
tamāṃsyutsārya bhagavāṃścandro jṛmbhati so'mbaram
- 16
कुमुदालंकृते हंसो यथा सरसि विस्तृते
सिंहो यथा चोपविष्टो वैडूर्यशिखरे महान्
kumudālaṃkṛte haṃso yathā sarasi vistṛte
siṃho yathā copaviṣṭo vaiḍūryaśikhare mahān
- 17
विष्णोर्यथा च विस्तीर्णे हारश्चोरसि संस्थितः
तथावगाढे नभसि चन्द्रोऽत्रिनयनोद्भवः
भ्राजते भ्राजयꣳल्लोकान्सृजञ्ज्योत्स्नारसं बलात्
viṣṇoryathā ca vistīrṇe hāraścorasi saṃsthitaḥ
tathāvagāḍhe nabhasi candro'trinayanodbhavaḥ
bhrājate bhrājayam̐llokānsṛjañjyotsnārasaṃ balāt
- 18
शीतांशावुदिते चन्द्रे ज्योत्स्नापूर्णे पुरेऽसुराः
प्रदोषे ललितं चक्रुर्गृहमात्मानमेव च
śītāṃśāvudite candre jyotsnāpūrṇe pure'surāḥ
pradoṣe lalitaṃ cakrurgṛhamātmānameva ca
- 19
रथ्यासु राजमार्गेषु प्रासादेषु गृहेषु च
दीपाश्चम्पकपुष्पाभा नाल्पस्नेहप्रदीपिताः
rathyāsu rājamārgeṣu prāsādeṣu gṛheṣu ca
dīpāścampakapuṣpābhā nālpasnehapradīpitāḥ
- 20
तदा मठेषु ते दीपाः स्नेहपूर्णाः प्रदीपिताः
गृहाणि वसुमन्त्येषां सर्वरत्नमयानि च
ज्वलतोऽदीपयन्दीपांश्चन्द्रोदय इव ग्रहाः
tadā maṭheṣu te dīpāḥ snehapūrṇāḥ pradīpitāḥ
gṛhāṇi vasumantyeṣāṃ sarvaratnamayāni ca
jvalato'dīpayandīpāṃścandrodaya iva grahāḥ
- 21
चन्द्रांशुभिर्भासमानम् अन्तर्दीपैः सुदीपितम्
उपद्रवैः कुलमिव पीयते त्रिपुरे तमः
candrāṃśubhirbhāsamānam antardīpaiḥ sudīpitam
upadravaiḥ kulamiva pīyate tripure tamaḥ
- 22
तस्मिन्पुरे वै तरुणप्रदोषे चन्द्राट्टहासे तरुणप्रदोषे
रत्यर्थिनो वै दनुजा गृहेषु सहाङ्गनाभिः सुचिरं विरेमुः
tasminpure vai taruṇapradoṣe candrāṭṭahāse taruṇapradoṣe
ratyarthino vai danujā gṛheṣu sahāṅganābhiḥ suciraṃ viremuḥ
- 23
विनोदिता ये तु वृषध्वजस्य पञ्चेषवस्ते मकरध्वजेन
तत्रासुरेष्वासुरपुंगवेषु स्वाङ्गाङ्गनाः स्वेदयुता बभूवुः
vinoditā ye tu vṛṣadhvajasya pañceṣavaste makaradhvajena
tatrāsureṣvāsurapuṃgaveṣu svāṅgāṅganāḥ svedayutā babhūvuḥ
- 24
कलप्रलापेषु च दानवीनां वीणाप्रलापेषु च मूर्छितेषु
मत्तप्रलापेषु च कोकिलानां सचापबाणो मदनो ममन्थ
kalapralāpeṣu ca dānavīnāṃ vīṇāpralāpeṣu ca mūrchiteṣu
mattapralāpeṣu ca kokilānāṃ sacāpabāṇo madano mamantha
- 25
तमांसि नैशानि द्रुतं निहत्य ज्योत्स्नावितानेन जगद्वितत्य
खे रोहिणीं तां च प्रियां समेत्य चन्द्रः प्रभाभिः कुरुतेऽधिराज्यम्
tamāṃsi naiśāni drutaṃ nihatya jyotsnāvitānena jagadvitatya
khe rohiṇīṃ tāṃ ca priyāṃ sametya candraḥ prabhābhiḥ kurute'dhirājyam
- 26
स्थित्वैव कान्तस्य तु पादमूले काचिद्वरस्त्री स्वकपोलमूले
विशेषकं चारुतरं करोति तेनाननं स्वं समलंकरोति
sthitvaiva kāntasya tu pādamūle kācidvarastrī svakapolamūle
viśeṣakaṃ cārutaraṃ karoti tenānanaṃ svaṃ samalaṃkaroti
- 27
दृष्ट्वाननं मण्डलदर्पणस्थं महाप्रभा मे मुखजेति जप्त्वा
स्मृत्वा वराङ्गी रमणेरितानि तेनैव भावेन रतीमवाप
dṛṣṭvānanaṃ maṇḍaladarpaṇasthaṃ mahāprabhā me mukhajeti japtvā
smṛtvā varāṅgī ramaṇeritāni tenaiva bhāvena ratīmavāpa
- 28
रोमाञ्चितैर्गात्रवरैर्युवभ्यो रतानुरागाद्रमणेन चान्याः
स्वयं द्रुतं यान्ति मदाभिभूताः क्षपा यथा चार्कदिनावसाने
romāñcitairgātravarairyuvabhyo ratānurāgādramaṇena cānyāḥ
svayaṃ drutaṃ yānti madābhibhūtāḥ kṣapā yathā cārkadināvasāne
- 29
पेपीयते चातिरसानुविद्धा विमार्गितान्या च प्रियं प्रसन्ना
काचित्प्रियस्यातिचिरात्प्रसन्ना आसीत्प्रलापेषु च सम्प्रसन्ना
pepīyate cātirasānuviddhā vimārgitānyā ca priyaṃ prasannā
kācitpriyasyāticirātprasannā āsītpralāpeṣu ca samprasannā
- 30
गोशीर्षयुक्तैर्हरिचन्दनैश्च पङ्काङ्किताक्षी च वरासुरीणाम्
मनोज्ञरूपा रुचिरा बभूवुः पूर्णामृतस्येव सुवर्णकुम्भाः
gośīrṣayuktairharicandanaiśca paṅkāṅkitākṣī ca varāsurīṇām
manojñarūpā rucirā babhūvuḥ pūrṇāmṛtasyeva suvarṇakumbhāḥ

