68 shlokas
- 1
सूत उवाच
मयः प्रहारं कृत्वा तु मायावी दानवर्षभः
विवेश तूर्णं त्रिपुरमभ्रं नीलमिवाम्बरम्
sūta uvāca
mayaḥ prahāraṃ kṛtvā tu māyāvī dānavarṣabhaḥ
viveśa tūrṇaṃ tripuramabhraṃ nīlamivāmbaram
- 2
स दीर्घमुष्णं निःश्वस्य दानवान्वीक्ष्य मध्यगान्
दध्यौ लोकक्षये प्राप्ते कालं काल इवापरः
sa dīrghamuṣṇaṃ niḥśvasya dānavānvīkṣya madhyagān
dadhyau lokakṣaye prāpte kālaṃ kāla ivāparaḥ
- 3
इन्द्रोऽपि बिभ्यते यस्य स्थितो युद्धेप्सुरग्रतः
स चापि निधनं प्राप्तो विद्युन्माली महायशाः
indro'pi bibhyate yasya sthito yuddhepsuragrataḥ
sa cāpi nidhanaṃ prāpto vidyunmālī mahāyaśāḥ
- 4
दुर्गं वै त्रिपुरस्यास्य न समं विद्यते पुरम्
तस्याप्येषोऽनयः प्राप्तो न दुर्गं कारणं क्वचित्
durgaṃ vai tripurasyāsya na samaṃ vidyate puram
tasyāpyeṣo'nayaḥ prāpto na durgaṃ kāraṇaṃ kvacit
- 5
कालस्यैव वशे सर्वं दुर्गं दुर्गतरं च यत्
काले क्रुद्धे कथं कालात्त्राणं नोऽद्य भविष्यति
kālasyaiva vaśe sarvaṃ durgaṃ durgataraṃ ca yat
kāle kruddhe kathaṃ kālāttrāṇaṃ no'dya bhaviṣyati
- 6
एकेषु त्रिषु यत्किंचिद्बलं वै सर्वजन्तुषु
कालस्य तद्वशं सर्वमिति पैतामहो विधिः
ekeṣu triṣu yatkiṃcidbalaṃ vai sarvajantuṣu
kālasya tadvaśaṃ sarvamiti paitāmaho vidhiḥ
- 7
अस्मिन्कः प्रभवेद्योगो ह्यसंधार्ये ऽमितात्मनि
लङ्घने कः समर्थः स्यादृते देवं महेश्वरम्
asminkaḥ prabhavedyogo hyasaṃdhārye 'mitātmani
laṅghane kaḥ samarthaḥ syādṛte devaṃ maheśvaram
- 8
बिभेमि नेन्द्राद्धि यमाद्वरुणान्न च वित्तपात्
स्वामी चैषां तु देवानां दुर्जयः स महेश्वरः
bibhemi nendrāddhi yamādvaruṇānna ca vittapāt
svāmī caiṣāṃ tu devānāṃ durjayaḥ sa maheśvaraḥ
- 9
ऐश्वर्यस्य फलं यत्तत्प्रभुत्वस्य च यत्फलम्
तदद्य दर्शयिष्यामि यावद्वीराः समन्ततः
aiśvaryasya phalaṃ yattatprabhutvasya ca yatphalam
tadadya darśayiṣyāmi yāvadvīrāḥ samantataḥ
- 10
वापीममृततोयेन पूर्णां स्रक्ष्ये वरौषधीः
जीविष्यन्ति तदा दैत्याः संजीवनवरौषधैः
vāpīmamṛtatoyena pūrṇāṃ srakṣye varauṣadhīḥ
jīviṣyanti tadā daityāḥ saṃjīvanavarauṣadhaiḥ
- 11
इति संचिन्त्य बलवान्मयो मायाविनां वरः
मायया ससृजे वापीं रम्भामिव पितामहः
iti saṃcintya balavānmayo māyāvināṃ varaḥ
māyayā sasṛje vāpīṃ rambhāmiva pitāmahaḥ
- 12
द्वियोजनायतां दीर्घां पूर्णयोजनविस्तृताम्
आरोहसंक्रमवतीं चित्ररूपां कथामिव
dviyojanāyatāṃ dīrghāṃ pūrṇayojanavistṛtām
ārohasaṃkramavatīṃ citrarūpāṃ kathāmiva
- 13
इन्दोः किरणकल्पेन मृष्टेनामृतगन्धिना
पूर्णां परमतोयेन गुणपूर्णामिवाङ्गनाम्
indoḥ kiraṇakalpena mṛṣṭenāmṛtagandhinā
pūrṇāṃ paramatoyena guṇapūrṇāmivāṅganām
- 14
उत्पलैः कुमुदैः पद्मैर्वृतां कादम्बकैस्तथा
चन्द्रभास्करवर्णाभैर्भीमैर् आवरणैर्वृताम्
utpalaiḥ kumudaiḥ padmairvṛtāṃ kādambakaistathā
candrabhāskaravarṇābhairbhīmair āvaraṇairvṛtām
- 15
खगैर्मधुररावैश्च चारुचामीकरप्रभैः
कामैषिभिर् इवाकीर्णां जीवानाम् अरणीम् इव
khagairmadhurarāvaiśca cārucāmīkaraprabhaiḥ
kāmaiṣibhir ivākīrṇāṃ jīvānām araṇīm iva
- 16
तां वापीं सृज्य स मयो गङ्गामिव महेश्वरः
तस्यां प्रक्षालयामास विद्युन्मालिनमादितः
tāṃ vāpīṃ sṛjya sa mayo gaṅgāmiva maheśvaraḥ
tasyāṃ prakṣālayāmāsa vidyunmālinamāditaḥ
- 17
स वाप्यां मज्जितो दैत्यो देवशत्रुर्महाबलः
उत्तस्थाविन्धनैरिद्धः सद्यो हुत इवानलः
sa vāpyāṃ majjito daityo devaśatrurmahābalaḥ
uttasthāvindhanairiddhaḥ sadyo huta ivānalaḥ
- 18
मयस्य चाञ्जलिं कृत्वा तारकाख्यो ऽभिवादितः
विद्युन्मालीति वचनं मयमुत्थाय चाब्रवीत्
mayasya cāñjaliṃ kṛtvā tārakākhyo 'bhivāditaḥ
vidyunmālīti vacanaṃ mayamutthāya cābravīt
- 19
क्व नन्दी सह रुद्रेण वृतः प्रमथजम्बुकैः
युध्यामो ऽरीन्विनिष्पीड्य दया देहेषु का हि नः
kva nandī saha rudreṇa vṛtaḥ pramathajambukaiḥ
yudhyāmo 'rīnviniṣpīḍya dayā deheṣu kā hi naḥ
- 20
अन्वास्यैव च रुद्रस्य भवामः प्रभविष्णवः
तैर्वा विनिहता युद्धे भविष्यामो यमाशनाः
anvāsyaiva ca rudrasya bhavāmaḥ prabhaviṣṇavaḥ
tairvā vinihatā yuddhe bhaviṣyāmo yamāśanāḥ
- 21
विद्युन्मालेर्निशम्यैतन्मयो वचनमूर्जितम्
तं परिष्वज्य सार्द्राक्ष इदमाह महासुरः
vidyunmālerniśamyaitanmayo vacanamūrjitam
taṃ pariṣvajya sārdrākṣa idamāha mahāsuraḥ
- 22
विद्युन्मालिन्न मे राज्यमभिप्रेतं न जीवितम्
त्वया विना महाबाहो किमन्येन महासुर
vidyunmālinna me rājyamabhipretaṃ na jīvitam
tvayā vinā mahābāho kimanyena mahāsura
- 23
महामृतमयी वापी ह्येषा मायाभिरीश्वर
सृष्टा दानवदैत्यानां हतानां जीववर्धिनी
mahāmṛtamayī vāpī hyeṣā māyābhirīśvara
sṛṣṭā dānavadaityānāṃ hatānāṃ jīvavardhinī
- 24
दिष्ट्या त्वां दैत्य पश्यामि यमलोकाद् इहागतम्
दुर्गतावनयग्रस्तं भोक्ष्यामोऽद्य महानिधिम्
diṣṭyā tvāṃ daitya paśyāmi yamalokād ihāgatam
durgatāvanayagrastaṃ bhokṣyāmo'dya mahānidhim
- 25
दृष्ट्वा दृष्ट्वा च तां वापीं मायया मयनिर्मिताम्
हृष्टाननाक्षा दैत्येन्द्रा इदं वचनमब्रुवन्
dṛṣṭvā dṛṣṭvā ca tāṃ vāpīṃ māyayā mayanirmitām
hṛṣṭānanākṣā daityendrā idaṃ vacanamabruvan
- 26
दानवा युध्यतेदानीं प्रमथैः सह निर्भयाः
मयेन निर्मिता वापी हतान्संजीवयिष्यति
dānavā yudhyatedānīṃ pramathaiḥ saha nirbhayāḥ
mayena nirmitā vāpī hatānsaṃjīvayiṣyati
- 27
ततः क्षुब्धाम्बुधिनिभा भेरी सा तु भयंकरी
वाद्यमाना ननादोच्चै रौरवी सा पुनः पुनः
tataḥ kṣubdhāmbudhinibhā bherī sā tu bhayaṃkarī
vādyamānā nanādoccai rauravī sā punaḥ punaḥ
- 28
श्रुत्वा भेरीरवं घोरं मेघारम्भितसंनिभम्
न्यपतन्नसुरास्तूर्णं त्रिपुराद्युद्धलालसाः
śrutvā bherīravaṃ ghoraṃ meghārambhitasaṃnibham
nyapatannasurāstūrṇaṃ tripurādyuddhalālasāḥ
- 29
लोहराजतसौवर्णैः कटकैर्मणिराजितैः
आमुक्तैः कुण्डलैर्हारैर्मुकुटैरपि चोत्कटैः
loharājatasauvarṇaiḥ kaṭakairmaṇirājitaiḥ
āmuktaiḥ kuṇḍalairhārairmukuṭairapi cotkaṭaiḥ
- 30
धूमायिता ह्यविरमा ज्वलन्त इव पावकाः
आयुधानि समादाय काशिनो दृढविक्रमाः
dhūmāyitā hyaviramā jvalanta iva pāvakāḥ
āyudhāni samādāya kāśino dṛḍhavikramāḥ

