219 shlokas
- 1
सूत उवाच
तमालोक्य पलायन्तं विभ्रष्टध्वजकार्मुकम्
हरिं देवः सहस्राक्षो मेने भग्नं दुराहवे
sūta uvāca
tamālokya palāyantaṃ vibhraṣṭadhvajakārmukam
hariṃ devaḥ sahasrākṣo mene bhagnaṃ durāhave
- 2
दैत्यांश्च मुदितान्दृष्ट्वा कर्तव्यं नाध्यगच्छत
अथायान्निकटे विष्णोः सुरेशः पाकशासनः
daityāṃśca muditāndṛṣṭvā kartavyaṃ nādhyagacchata
athāyānnikaṭe viṣṇoḥ sureśaḥ pākaśāsanaḥ
- 3
उवाच चैनं मधुरं प्रोत्साहपरिबृंहकम्
किमेभिः क्रीडसे देव दानवैर्दुष्टमानसैः
uvāca cainaṃ madhuraṃ protsāhaparibṛṃhakam
kimebhiḥ krīḍase deva dānavairduṣṭamānasaiḥ
- 4
दुर्जनैर्लब्धरन्ध्रस्य पुरुषस्य कुतः क्रियाः
शक्तेनोपेक्षितो नीचो मन्यते बलमात्मनः
durjanairlabdharandhrasya puruṣasya kutaḥ kriyāḥ
śaktenopekṣito nīco manyate balamātmanaḥ
- 5
तस्मान्न नीचं मतिमान्दुर्गहीनं हि संत्यजेत्
अथाग्रेसरसंपत्त्या रथिनो जयमाप्नुयुः
tasmānna nīcaṃ matimāndurgahīnaṃ hi saṃtyajet
athāgresarasaṃpattyā rathino jayamāpnuyuḥ
- 6
कस्ते सखाभवच्चाग्रे हिरण्याक्षवधे विभो
हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वीर्यशाली मदोद्धतः
kaste sakhābhavaccāgre hiraṇyākṣavadhe vibho
hiraṇyakaśipurdaityo vīryaśālī madoddhataḥ
- 7
त्वां प्राप्यापश्यदसुरो विषमं स्मृतिविभ्रमम्
पूर्वेऽप्यतिबला ये च दैत्येन्द्राः सुरविद्विषः
tvāṃ prāpyāpaśyadasuro viṣamaṃ smṛtivibhramam
pūrve'pyatibalā ye ca daityendrāḥ suravidviṣaḥ
- 8
विनाशमागताः प्राप्य शलभा इव पावकम्
युगे युगे च दैत्यानां त्वमेवान्तकरो हरे
vināśamāgatāḥ prāpya śalabhā iva pāvakam
yuge yuge ca daityānāṃ tvamevāntakaro hare
- 9
तथैवाद्येह मग्नानां भव विष्णो सुराश्रयः
एवमुक्तस्ततो विष्णुर्व्यवर्धत महाभुजः
tathaivādyeha magnānāṃ bhava viṣṇo surāśrayaḥ
evamuktastato viṣṇurvyavardhata mahābhujaḥ
- 10
ऋद्ध्या परमया युक्तः सर्वभूताश्रयोऽरिहा
अथोवाच सहस्राक्षं कालक्षमम् अधोक्षजः
ṛddhyā paramayā yuktaḥ sarvabhūtāśrayo'rihā
athovāca sahasrākṣaṃ kālakṣamam adhokṣajaḥ
- 11
दैत्येन्द्राः स्वैर्वधोपायैः शक्या हन्तुं हि नान्यतः
दुर्जयस्तारको दैत्यो मुक्त्वा सप्तदिनं शिशुम्
daityendrāḥ svairvadhopāyaiḥ śakyā hantuṃ hi nānyataḥ
durjayastārako daityo muktvā saptadinaṃ śiśum
- 12
कश्चित्स्त्रीवध्यतां प्राप्तो वधेऽन्यस्य कुमारिका
जम्भस्तु वध्यतां प्राप्तो दानवः क्रूरविक्रमः
kaścitstrīvadhyatāṃ prāpto vadhe'nyasya kumārikā
jambhastu vadhyatāṃ prāpto dānavaḥ krūravikramaḥ
- 13
तस्माद्वीर्येण दिव्येन जहि जम्भं जगद्वरम्
अवध्यः सर्वभूतानां त्वां विना स तु दानवः
tasmādvīryeṇa divyena jahi jambhaṃ jagadvaram
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ tvāṃ vinā sa tu dānavaḥ
- 14
मया गुप्तो रणे जम्भं जगत्कण्टकमुद्धर
तद्वैकुण्ठवचः श्रुत्वा सहस्राक्षो ऽमरारिहा
mayā gupto raṇe jambhaṃ jagatkaṇṭakamuddhara
tadvaikuṇṭhavacaḥ śrutvā sahasrākṣo 'marārihā
- 15
समादिशत्सुरान्सर्वान्सैन्यस्य रचनां प्रति
यत्सारं सर्वलोकेषु वीर्यस्य तपसोऽपि च
samādiśatsurānsarvānsainyasya racanāṃ prati
yatsāraṃ sarvalokeṣu vīryasya tapaso'pi ca
- 16
तदेकादश रुद्रांस्तु चकाराग्रेसरान्हरिः
व्यालभोगाङ्गसंनद्धा बलिनो नीलकंधराः
tadekādaśa rudrāṃstu cakārāgresarānhariḥ
vyālabhogāṅgasaṃnaddhā balino nīlakaṃdharāḥ
- 17
चन्द्रखण्डनृमुण्डालीमण्डितोरुशिखण्डिनः
शूलज्वालावलिप्ताङ्गा भुजमण्डलभैरवाः
candrakhaṇḍanṛmuṇḍālīmaṇḍitoruśikhaṇḍinaḥ
śūlajvālāvaliptāṅgā bhujamaṇḍalabhairavāḥ
- 18
पिङ्गोत्तुङ्गजटाजूटाः सिंहचर्मानुषङ्गिणः
कपालीशादयो रुद्रा विद्रावितमहासुराः
piṅgottuṅgajaṭājūṭāḥ siṃhacarmānuṣaṅgiṇaḥ
kapālīśādayo rudrā vidrāvitamahāsurāḥ
- 19
कपाली पिङ्गलो भीमो विरूपाक्षो विलोहितः
अजेशः शासनः शास्ता शंभुश्चण्डो ध्रुवस्तथा
kapālī piṅgalo bhīmo virūpākṣo vilohitaḥ
ajeśaḥ śāsanaḥ śāstā śaṃbhuścaṇḍo dhruvastathā
- 20
एत एकादशानन्तबला रुद्राः प्रभाविणः
पालयन्तो बलस्याग्रे दारयन्तश्च दानवान्
eta ekādaśānantabalā rudrāḥ prabhāviṇaḥ
pālayanto balasyāgre dārayantaśca dānavān
- 21
आप्याययन्तस्त्रिदशान्गर्जन्त इव चाम्बुदाः
हिमाचलाभे महति काञ्चनाम्बुरुहस्रजि
āpyāyayantastridaśāngarjanta iva cāmbudāḥ
himācalābhe mahati kāñcanāmburuhasraji
- 22
प्रचलच्चामरे हेमघण्टासंघातमण्डिते
ऐरावते चतुर्दन्ते मातङ्गेऽचलसंस्थिते
pracalaccāmare hemaghaṇṭāsaṃghātamaṇḍite
airāvate caturdante mātaṅge'calasaṃsthite
- 23
महामदजलस्रावे कामरूपे शतक्रतुः
तस्थौ हिमगिरेः शृङ्गे भानुमानिव दीप्तिमान्
mahāmadajalasrāve kāmarūpe śatakratuḥ
tasthau himagireḥ śṛṅge bhānumāniva dīptimān
- 24
तस्यारक्षत्पदं सव्यं मारुतोऽमितविक्रमः
जुगोपापरमग्निस्तु ज्वालापूरितदिङ्मुखः
tasyārakṣatpadaṃ savyaṃ māruto'mitavikramaḥ
jugopāparamagnistu jvālāpūritadiṅmukhaḥ
- 25
पृष्ठरक्षोऽभवद्विष्णुः ससैन्यस्य शतक्रतोः
आदित्या वसवो विश्वे मरुतश्चाश्विनावपि
pṛṣṭharakṣo'bhavadviṣṇuḥ sasainyasya śatakratoḥ
ādityā vasavo viśve marutaścāśvināvapi
- 26
गन्धर्वा राक्षसा यक्षाः सकिंनरमहोरगाः
नानाविधायुधाश्चित्रा दधाना हेमभूषणाः
gandharvā rākṣasā yakṣāḥ sakiṃnaramahoragāḥ
nānāvidhāyudhāścitrā dadhānā hemabhūṣaṇāḥ
- 27
कोटिशः कोटिशः कृत्वा वृन्दं चिह्नोपलक्षितम्
विश्रामयन्तः स्वां कीर्तिं बन्दिवृन्दपुरःसराः
चेरुर्दैत्यवधे हृष्टाः सहेन्द्राः सुरजातयः
koṭiśaḥ koṭiśaḥ kṛtvā vṛndaṃ cihnopalakṣitam
viśrāmayantaḥ svāṃ kīrtiṃ bandivṛndapuraḥsarāḥ
cerurdaityavadhe hṛṣṭāḥ sahendrāḥ surajātayaḥ
- 28
शतक्रतोरमरनिकायपालिता पताकिनी गजशतवाजिनादिता
सितोन्नतध्वजपटकोटिमण्डिता बभूव सा दितिसुतशोकवर्धिनी
śatakratoramaranikāyapālitā patākinī gajaśatavājināditā
sitonnatadhvajapaṭakoṭimaṇḍitā babhūva sā ditisutaśokavardhinī
- 29
आयान्तीम् अवलोक्याथ सुरसेनां गजासुरः
गजरूपी महाम्भोदसंघातो भाति भैरवः
āyāntīm avalokyātha surasenāṃ gajāsuraḥ
gajarūpī mahāmbhodasaṃghāto bhāti bhairavaḥ
- 30
परश्वधायुधो दैत्यो दंशितोष्ठकसंपुटः
ममर्द च रणे देवांश्चिक्षेपान्यान्करेण तु
paraśvadhāyudho daityo daṃśitoṣṭhakasaṃpuṭaḥ
mamarda ca raṇe devāṃścikṣepānyānkareṇa tu

