107 shlokas
- 1
सूत उवाच
खराः खरमुखाश्चैव मकराशीविषाननाः
ईहामृगमुखाश्चान्ये वराहमुखसंस्थिताः
sūta uvāca
kharāḥ kharamukhāścaiva makarāśīviṣānanāḥ
īhāmṛgamukhāścānye varāhamukhasaṃsthitāḥ
- 2
बालसूर्यमुखाश्चान्ये धूमकेतुमुखास्तथा
अर्धचन्द्रार्धवक्त्राश्च अग्निदीप्तमुखास्तथा
bālasūryamukhāścānye dhūmaketumukhāstathā
ardhacandrārdhavaktrāśca agnidīptamukhāstathā
- 3
हंसकुक्कुटवक्त्राश्च व्यादितास्या भयावहाः
सिंहास्या लेलिहानाश्च काकगृध्रमुखास्तथा
haṃsakukkuṭavaktrāśca vyāditāsyā bhayāvahāḥ
siṃhāsyā lelihānāśca kākagṛdhramukhāstathā
- 4
द्विजिह्वका वक्रशीर्षास्तथोल्कामुखसंस्थिताः
महाग्राहमुखाश्चान्ये दानवा बलदर्पिताः
dvijihvakā vakraśīrṣāstatholkāmukhasaṃsthitāḥ
mahāgrāhamukhāścānye dānavā baladarpitāḥ
- 5
शैलसंवर्ष्मणस्तस्य शरीरे शरवृष्टिभिः
अवध्यस्य मृगेन्द्रस्य न व्यथां चक्रुराहवे
śailasaṃvarṣmaṇastasya śarīre śaravṛṣṭibhiḥ
avadhyasya mṛgendrasya na vyathāṃ cakrurāhave
- 6
एवं भूयो ऽपरान्घोरानसृजन्दानवेश्वराः
मृगेन्द्रस्योपरि क्रुद्धा निःश्वसन्त इवोरगाः
evaṃ bhūyo 'parānghorānasṛjandānaveśvarāḥ
mṛgendrasyopari kruddhā niḥśvasanta ivoragāḥ
- 7
ते दानवशरा घोरा दानवेन्द्रसमीरिताः
विलयं जग्मुराकाशे खद्योता इव पर्वते
te dānavaśarā ghorā dānavendrasamīritāḥ
vilayaṃ jagmurākāśe khadyotā iva parvate
- 8
ततश्चक्राणि दिव्यानि दैत्याः क्रोधसमन्विताः
मृगेन्द्रायासृजन्नाशु ज्वलितानि समन्ततः
tataścakrāṇi divyāni daityāḥ krodhasamanvitāḥ
mṛgendrāyāsṛjannāśu jvalitāni samantataḥ
- 9
तैरासीद्गगनं चक्रैः संपतद्भिरितस्ततः
युगान्ते संप्रकाशद्भिश्चन्द्रादित्यग्रहैरिव
tairāsīdgaganaṃ cakraiḥ saṃpatadbhiritastataḥ
yugānte saṃprakāśadbhiścandrādityagrahairiva
- 10
तानि सर्वाणि चक्राणि मृगेन्द्रेण महात्मना
ग्रस्तान्युदीर्णानि तदा पावकार्चिःसमानि वै
tāni sarvāṇi cakrāṇi mṛgendreṇa mahātmanā
grastānyudīrṇāni tadā pāvakārciḥsamāni vai
- 11
तानि चक्राणि वदने विशमानानि भान्ति वै
मेघोदरदरीष्वेव चन्द्रसूर्यग्रहा इव
tāni cakrāṇi vadane viśamānāni bhānti vai
meghodaradarīṣveva candrasūryagrahā iva
- 12
हिरण्यकशिपुर्दैत्यो भूयः प्रासृजदूर्जिताम्
शक्तिं प्रज्वलितां घोरां धौतशस्त्रतडित्प्रभाम्
hiraṇyakaśipurdaityo bhūyaḥ prāsṛjadūrjitām
śaktiṃ prajvalitāṃ ghorāṃ dhautaśastrataḍitprabhām
- 13
तामापतन्तीं सम्प्रेक्ष्य मृगेन्द्रः शक्तिमुज्ज्वलाम्
हुंकारेणैव रौद्रेण बभञ्ज भगवांस्तदा
tāmāpatantīṃ samprekṣya mṛgendraḥ śaktimujjvalām
huṃkāreṇaiva raudreṇa babhañja bhagavāṃstadā
- 14
रराज भग्ना सा शक्तिर्मृगेन्द्रेण महीतले
सविस्फुलिङ्गा ज्वलिता महोल्केव दिवश्च्युता
rarāja bhagnā sā śaktirmṛgendreṇa mahītale
savisphuliṅgā jvalitā maholkeva divaścyutā
- 15
नाराचपङ्क्तिः सिंहस्य प्राप्ता रेजेऽविदूरतः
नीलोत्पलपलाशानां मालेवोज्ज्वलदर्शना
nārācapaṅktiḥ siṃhasya prāptā reje'vidūrataḥ
nīlotpalapalāśānāṃ mālevojjvaladarśanā
- 16
स गर्जित्वा यथान्यायं विक्रम्य च यथासुखम्
तत्सैन्यम् उत्सारितवांस्तृणाग्राणीव मारुतः
sa garjitvā yathānyāyaṃ vikramya ca yathāsukham
tatsainyam utsāritavāṃstṛṇāgrāṇīva mārutaḥ
- 17
ततोऽश्मवर्षं दैत्येन्द्रा व्यमृजन्त नभोगताः
नगमात्रैः शिलाखण्डैर्गिरिशृङ्गैर्महाप्रभैः
tato'śmavarṣaṃ daityendrā vyamṛjanta nabhogatāḥ
nagamātraiḥ śilākhaṇḍairgiriśṛṅgairmahāprabhaiḥ
- 18
तदश्मवर्षं सिंहस्य महन्मूर्धनि पातितम्
दिशो दश विकीर्णा वै खद्योतप्रकरा इव
tadaśmavarṣaṃ siṃhasya mahanmūrdhani pātitam
diśo daśa vikīrṇā vai khadyotaprakarā iva
- 19
तदाश्मौघैर्दैत्यगणाः पुनः सिंहमरिंदमम्
छादयांचक्रिरे मेघा धाराभिरिव पर्वतम्
tadāśmaughairdaityagaṇāḥ punaḥ siṃhamariṃdamam
chādayāṃcakrire meghā dhārābhiriva parvatam
- 20
न च तं चालयामासुर्दैत्यौघा देवसत्तमम्
भीमवेगोऽचलश्रेष्ठं समुद्र इव मन्दरम्
na ca taṃ cālayāmāsurdaityaughā devasattamam
bhīmavego'calaśreṣṭhaṃ samudra iva mandaram
- 21
ततोऽश्मवर्षे विहते जलवर्षमनन्तरम्
धाराभिरक्षमात्राभिः प्रादुरासीत्समन्ततः
tato'śmavarṣe vihate jalavarṣamanantaram
dhārābhirakṣamātrābhiḥ prādurāsītsamantataḥ
- 22
नभसः प्रच्युता धारास्तिग्मवेगाः समन्ततः
आवृत्य सर्वतो व्योम दिशश्चोपदिशस्तथा
nabhasaḥ pracyutā dhārāstigmavegāḥ samantataḥ
āvṛtya sarvato vyoma diśaścopadiśastathā
- 23
धारा दिवि च सर्वत्र वसुधायां च सर्वशः
न स्पृशन्ति च ता देवं निपतन्त्योऽनिशं भुवि
dhārā divi ca sarvatra vasudhāyāṃ ca sarvaśaḥ
na spṛśanti ca tā devaṃ nipatantyo'niśaṃ bhuvi
- 24
बाह्यतो ववृषुर्वर्षं नोपरिष्टाच्च ववृषुः
मृगेन्द्रप्रतिरूपस्य स्थितस्य युधि मायया
bāhyato vavṛṣurvarṣaṃ nopariṣṭācca vavṛṣuḥ
mṛgendrapratirūpasya sthitasya yudhi māyayā
- 25
हतेऽश्मवर्षे तुमुले जलवर्षे च शोषिते
सोऽसृजद्दानवो मायामग्निवायुसमीरिताम्
hate'śmavarṣe tumule jalavarṣe ca śoṣite
so'sṛjaddānavo māyāmagnivāyusamīritām
- 26
महेन्द्रस्तोयदैः सार्धं सहस्राक्षो महाद्युतिः
महता तोयवर्षेण शमयामास पावकम्
mahendrastoyadaiḥ sārdhaṃ sahasrākṣo mahādyutiḥ
mahatā toyavarṣeṇa śamayāmāsa pāvakam
- 27
तस्यां प्रतिहतायां तु मायायां युधि दानवः
असृजद्घोरसंकाशं तमस्तीव्रं समन्ततः
tasyāṃ pratihatāyāṃ tu māyāyāṃ yudhi dānavaḥ
asṛjadghorasaṃkāśaṃ tamastīvraṃ samantataḥ
- 28
तमसा संवृते लोके दैत्येष्वात्तायुधेषु च
स्वतेजसा परिवृतो दिवाकर इवाबभौ
tamasā saṃvṛte loke daityeṣvāttāyudheṣu ca
svatejasā parivṛto divākara ivābabhau
- 29
त्रिशिखां भ्रुकुटीं चास्य ददृशुर्दानवा रणे
ललाटस्थां त्रिशूलाङ्कां गङ्गां त्रिपथगामिव
triśikhāṃ bhrukuṭīṃ cāsya dadṛśurdānavā raṇe
lalāṭasthāṃ triśūlāṅkāṃ gaṅgāṃ tripathagāmiva
- 30
ततः सर्वासु मायासु हतासु दितिनन्दनाः
हिरण्यकशिपुं दैत्यं विवर्णाः शरणं ययुः
tataḥ sarvāsu māyāsu hatāsu ditinandanāḥ
hiraṇyakaśipuṃ daityaṃ vivarṇāḥ śaraṇaṃ yayuḥ

