22 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
शृणु राजन्प्रयागस्य माहात्म्यं पुनरेव तु
यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
mārkaṇḍeya uvāca
śṛṇu rājanprayāgasya māhātmyaṃ punareva tu
yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ
- 2
आर्तानां हि दरिद्राणां निश्चितव्यवसायिनाम्
स्थानमुक्तं प्रयागं तु नाख्येयं तु कदाचन
ārtānāṃ hi daridrāṇāṃ niścitavyavasāyinām
sthānamuktaṃ prayāgaṃ tu nākhyeyaṃ tu kadācana
- 3
व्याधितो यदि वा दीनो वृद्धो वापि भवेन्नरः
गङ्गायमुनयोर्मध्ये यस्तु प्राणान्परित्यजेत्
vyādhito yadi vā dīno vṛddho vāpi bhavennaraḥ
gaṅgāyamunayormadhye yastu prāṇānparityajet
- 4
दीप्तकाञ्चनवर्णाभैर्विमानैः सूर्यसंनिभैः
गन्धर्वाप्सरसां मध्ये स्वर्गे क्रीडति मानवः
dīptakāñcanavarṇābhairvimānaiḥ sūryasaṃnibhaiḥ
gandharvāpsarasāṃ madhye svarge krīḍati mānavaḥ
- 5
ईप्सितांल्लभते कामान्वदन्ति ऋषिपुंगवाः
सर्वरत्नमयैर्दिव्यैर्नानाध्वजसमाकुलैः
वराङ्गनासमाकीर्णैर्मोदते शुभलक्षणैः
īpsitāṃllabhate kāmānvadanti ṛṣipuṃgavāḥ
sarvaratnamayairdivyairnānādhvajasamākulaiḥ
varāṅganāsamākīrṇairmodate śubhalakṣaṇaiḥ
- 6
गीतवाद्यविनिर्घोषैः प्रसुप्तः प्रतिबुध्यते
यावन्न स्मरते जन्म तावत्स्वर्गे महीयते
gītavādyavinirghoṣaiḥ prasuptaḥ pratibudhyate
yāvanna smarate janma tāvatsvarge mahīyate
- 7
ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः
हिरण्यरत्नसम्पूर्णे समृद्धे जायते कुले
तदेव स्मरते तीर्थं स्मरणात्तत्र गच्छति
tataḥ svargātparibhraṣṭaḥ kṣīṇakarmā divaścyutaḥ
hiraṇyaratnasampūrṇe samṛddhe jāyate kule
tadeva smarate tīrthaṃ smaraṇāttatra gacchati
- 8
देशस्थो यदि वारण्ये विदेशस्थोऽथवा गृहे
प्रयागं स्मरमाणोऽपि यस्तु प्राणान्परित्यजेत्
ब्रह्मलोकमवाप्नोति वदन्ति ऋषिपुंगवाः
deśastho yadi vāraṇye videśastho'thavā gṛhe
prayāgaṃ smaramāṇo'pi yastu prāṇānparityajet
brahmalokamavāpnoti vadanti ṛṣipuṃgavāḥ
- 9
सर्वकामफला वृक्षा मही यत्र हिरण्मयी
ऋषयो मुनयः सिद्धास्तत्र लोके स गच्छति
sarvakāmaphalā vṛkṣā mahī yatra hiraṇmayī
ṛṣayo munayaḥ siddhāstatra loke sa gacchati
- 10
स्त्रीसहस्रावृते रम्ये मन्दाकिन्यास्तटे शुभे
मोदते ऋषिभिः सार्धं सुकृतेनेह कर्मणा
strīsahasrāvṛte ramye mandākinyāstaṭe śubhe
modate ṛṣibhiḥ sārdhaṃ sukṛteneha karmaṇā
- 11
सिद्धचारणगन्धर्वैः पूज्यते दिवि दैवतैः
ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत्
siddhacāraṇagandharvaiḥ pūjyate divi daivataiḥ
tataḥ svargātparibhraṣṭo jambūdvīpapatirbhavet
- 12
ततः शुभानि कर्माणि चिन्तयानः पुनः पुनः
गुणवान्वित्तसम्पन्नो भवतीह न संशयः
tataḥ śubhāni karmāṇi cintayānaḥ punaḥ punaḥ
guṇavānvittasampanno bhavatīha na saṃśayaḥ
- 13
कर्मणा मनसा वाचा धर्मसत्यप्रतिष्ठितः
गङ्गायमुनयोर्मध्ये यस्तु गां सम्प्रयच्छति
karmaṇā manasā vācā dharmasatyapratiṣṭhitaḥ
gaṅgāyamunayormadhye yastu gāṃ samprayacchati
- 14
सुवर्णमणिमुक्ताश्च यदि वान्यत्परिग्रहम्
स्वकार्ये पितृकार्ये वा देवताभ्यर्चनेऽपि वा
सफलं तस्य तत्तीर्थं यथावत्पुण्यमाप्नुयात्
suvarṇamaṇimuktāśca yadi vānyatparigraham
svakārye pitṛkārye vā devatābhyarcane'pi vā
saphalaṃ tasya tattīrthaṃ yathāvatpuṇyamāpnuyāt
- 15
एवं तीर्थे न गृह्णीयात्पुण्येष्वायतनेषु च
निमित्तेषु च सर्वेषु ह्यप्रमत्तो भवेद्द्विजः
evaṃ tīrthe na gṛhṇīyātpuṇyeṣvāyataneṣu ca
nimitteṣu ca sarveṣu hyapramatto bhaveddvijaḥ
- 16
कपिलां पाटलावर्णां यस्तु धेनुं प्रयच्छति
स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां कांस्यदोहां पयस्विनीम्
kapilāṃ pāṭalāvarṇāṃ yastu dhenuṃ prayacchati
svarṇaśṛṅgīṃ raupyakhurāṃ kāṃsyadohāṃ payasvinīm
- 17
प्रयागे श्रोत्रियं सन्तं ग्राहयित्वा यथाविधि
शुक्लाम्बरधरं शान्तं धर्मज्ञं वेदपारगम्
prayāge śrotriyaṃ santaṃ grāhayitvā yathāvidhi
śuklāmbaradharaṃ śāntaṃ dharmajñaṃ vedapāragam
- 18
सा गौस्तस्मै प्रदातव्या गङ्गायमुनसंगमे
वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च
sā gaustasmai pradātavyā gaṅgāyamunasaṃgame
vāsāṃsi ca mahārhāṇi ratnāni vividhāni ca
- 19
यावद्रोमाणि तस्या गोः सन्ति गात्रेषु सत्तम
तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
yāvadromāṇi tasyā goḥ santi gātreṣu sattama
tāvadvarṣasahasrāṇi svargaloke mahīyate
- 20
यत्रासौ लभते जन्म सा गौस्तस्याभिजायते
न च पश्यति तं घोरं नरकं तेन कर्मणा
उत्तरान्स कुरून्प्राप्य मोदते कालमक्षयम्
yatrāsau labhate janma sā gaustasyābhijāyate
na ca paśyati taṃ ghoraṃ narakaṃ tena karmaṇā
uttarānsa kurūnprāpya modate kālamakṣayam
- 21
गवां शतसहस्रेभ्यो दद्यादेकां पयस्विनीम्
पुत्रान्दारांस्तथा भृत्यान्गौरेका प्रति तारयेत्
gavāṃ śatasahasrebhyo dadyādekāṃ payasvinīm
putrāndārāṃstathā bhṛtyāngaurekā prati tārayet
- 22
तस्मात्सर्वेषु दानेषु गोदानं तु विशिष्यते
दुर्गमे विषमे घोरे महापातकसम्भवे
गौरेव रक्षां कुरुते तस्माद्देया द्विजोत्तमे
tasmātsarveṣu dāneṣu godānaṃ tu viśiṣyate
durgame viṣame ghore mahāpātakasambhave
gaureva rakṣāṃ kurute tasmāddeyā dvijottame

