45 shlokas
- 1
नारद उवाच
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्
यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम्
nārada uvāca
bhagavañchrotumicchāmi dānamāhātmyamuttamam
yadakṣayaṃ pare loke devarṣigaṇapūjitam
- 2
उमापतिरुवाच
मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा मुनिपुंगव
यत्प्रदानान्नरो लोकानाप्नोति सुरपूजितान्
umāpatiruvāca
meroḥ pradānaṃ vakṣyāmi daśadhā munipuṃgava
yatpradānānnaro lokānāpnoti surapūjitān
- 3
पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च
न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते
purāṇeṣu ca vedeṣu yajñeṣvāyataneṣu ca
na tatphalamadhīteṣu kṛteṣviha yadaśnute
- 4
तस्माद्विधानं वक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात्
प्रथमो धान्यशैलः स्याद्द्वितीयो लवणाचलः
tasmādvidhānaṃ vakṣyāmi parvatānāmanukramāt
prathamo dhānyaśailaḥ syāddvitīyo lavaṇācalaḥ
- 5
गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः
पञ्चमस्तिलशैलः स्यात्षष्ठः कार्पासपर्वतः
guḍācalastṛtīyastu caturtho hemaparvataḥ
pañcamastilaśailaḥ syātṣaṣṭhaḥ kārpāsaparvataḥ
- 6
सप्तमो घृतशैलश्च रत्नशैलस्तथाष्टमः
राजतो नवमस्तद्वद्दशमः शर्कराचलः
saptamo ghṛtaśailaśca ratnaśailastathāṣṭamaḥ
rājato navamastadvaddaśamaḥ śarkarācalaḥ
- 7
वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये
vakṣye vidhānameteṣāṃ yathāvadanupūrvaśaḥ
ayane viṣuve puṇye vyatīpāte dinakṣaye
- 8
शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागे शशिक्षये
विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथ वा पुनः
śuklapakṣe tṛtīyāyāmuparāge śaśikṣaye
vivāhotsavayajñeṣu dvādaśyāmatha vā punaḥ
- 9
शुक्लायां पञ्चदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः
धान्यशैलादयो देया यथाशास्त्रं विजानता
śuklāyāṃ pañcadaśyāṃ vā puṇyarkṣe vā vidhānataḥ
dhānyaśailādayo deyā yathāśāstraṃ vijānatā
- 10
तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनाङ्गणे
मण्डपं कारयेद्भक्त्या चतुरस्रम् उदङ्मुखम्
प्रागुदक्प्रवणं तद्वत्प्राङ्मुखं च विधानतः
tīrtheṣvāyatane vāpi goṣṭhe vā bhavanāṅgaṇe
maṇḍapaṃ kārayedbhaktyā caturasram udaṅmukham
prāgudakpravaṇaṃ tadvatprāṅmukhaṃ ca vidhānataḥ
- 11
गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान्
तन्मध्ये पर्वतं कुर्याद्विष्कम्भपर्वतान्वितम्
gomayenānuliptāyāṃ bhūmāvāstīrya vai kuśān
tanmadhye parvataṃ kuryādviṣkambhaparvatānvitam
- 12
धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः
मध्यमः पञ्चशतिकः कनिष्ठः स्यात्त्रिभिः शतैः
dhānyadroṇasahasreṇa bhavedgiririhottamaḥ
madhyamaḥ pañcaśatikaḥ kaniṣṭhaḥ syāttribhiḥ śataiḥ
- 13
मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात्
पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याग्येन गोमेदकपुष्परागैः
merurmahāvrīhimayastu madhye suvarṇavṛkṣatrayasaṃyutaḥ syāt
pūrveṇa muktāphalavajrayukto yāgyena gomedakapuṣparāgaiḥ
- 14
पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैदूर्यसरोजरागैः
श्रीखण्डखण्डैरभितः प्रवालैर्लतान्वितः शुक्तिशिलातलः स्यात्
paścācca gārutmatanīlaratnaiḥ saumyena vaidūryasarojarāgaiḥ
śrīkhaṇḍakhaṇḍairabhitaḥ pravālairlatānvitaḥ śuktiśilātalaḥ syāt
- 15
ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर्दिवाकरोऽप्यत्र हिरण्मयः स्यात्
मूर्धन्य् अवस्थानम् अमत्सरेण कार्यं त्वनेकैश्च पुनर्द्विजौघैः
brahmātha viṣṇurbhagavānpurārirdivākaro'pyatra hiraṇmayaḥ syāt
mūrdhany avasthānam amatsareṇa kāryaṃ tvanekaiśca punardvijaughaiḥ
- 16
चत्वारि शृङ्गाणि च राजतानि नितम्बभागेष्वपि राजतः स्यात्
तथेक्षुवंशावृतकन्दरस्तु घृतोदकप्रस्रवणैश्च दिक्षु
catvāri śṛṅgāṇi ca rājatāni nitambabhāgeṣvapi rājataḥ syāt
tathekṣuvaṃśāvṛtakandarastu ghṛtodakaprasravaṇaiśca dikṣu
- 17
शुक्लाम्बराण्यम्बुधरावली स्यात्पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन
वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनाली
śuklāmbarāṇyambudharāvalī syātpūrveṇa pītāni ca dakṣiṇena
vāsāṃsi paścādatha karburāṇi raktāni caivottarato ghanālī
- 18
रौप्यान्महेन्द्रप्रमुखांस्तथाष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन्क्रमेण
नानाफलाली च समन्ततः स्यान्मनोरमं माल्यविलेपनं च
raupyānmahendrapramukhāṃstathāṣṭau saṃsthāpya lokādhipatīnkrameṇa
nānāphalālī ca samantataḥ syānmanoramaṃ mālyavilepanaṃ ca
- 19
वितानकं चोपरि पञ्चवर्णम् अम्लानपुष्पाभरणं सितं च
इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कम्भगिरीन्क्रमेण
vitānakaṃ copari pañcavarṇam amlānapuṣpābharaṇaṃ sitaṃ ca
itthaṃ niveśyāmaraśailamagryaṃ merostu viṣkambhagirīnkrameṇa
- 20
तुरीयभागेण चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यान्
पूर्वेण मन्दरमनेकफलावलीभिर्युक्तं यवैः कनकभद्रकदम्बचिह्नैः
turīyabhāgeṇa caturdiśaṃ ca saṃsthāpayetpuṣpavilepanāḍhyān
pūrveṇa mandaramanekaphalāvalībhiryuktaṃ yavaiḥ kanakabhadrakadambacihnaiḥ
- 21
कामेन काञ्चनमयेन विराजमानम् आकारयेत्कुसुमवस्त्रविलेपनाढ्यम्
क्षीरारुणोदसरसाथ वनेन चैवं रौप्येण शक्तिघटितेन विराजमानम्
kāmena kāñcanamayena virājamānam ākārayetkusumavastravilepanāḍhyam
kṣīrāruṇodasarasātha vanena caivaṃ raupyeṇa śaktighaṭitena virājamānam
- 22
याम्येन गन्धमदनश्च निवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतयुक्तः
हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रैश्च राजतवनेन च संयुतः स्यात्
yāmyena gandhamadanaśca niveśanīyo godhūmasaṃcayamayaḥ kaladhautayuktaḥ
haimena yajñapatinā ghṛtamānasena vastraiśca rājatavanena ca saṃyutaḥ syāt
- 23
पश्चात्तिलाचलम् अनेकसुगन्धिपुष्पसौवर्णपिप्पलहिरण्मयहंसयुक्तम्
आकारयेद्रजतपुष्पवनेन तद्वद्वस्त्रान्वितं दधिसितोदसरस्तथाग्रे
paścāttilācalam anekasugandhipuṣpasauvarṇapippalahiraṇmayahaṃsayuktam
ākārayedrajatapuṣpavanena tadvadvastrānvitaṃ dadhisitodasarastathāgre
- 24
संस्थाप्य तं विपुलशैलमथोत्तरेण शैलं सुपार्श्वमपि माषमयं सुवस्त्रम्
पुष्पैश्च हेमवटपादपशेखरं तमाकारयेत्कनकधेनुविराजमानम्
saṃsthāpya taṃ vipulaśailamathottareṇa śailaṃ supārśvamapi māṣamayaṃ suvastram
puṣpaiśca hemavaṭapādapaśekharaṃ tamākārayetkanakadhenuvirājamānam
- 25
माक्षीकभद्रसरसाथ वनेन तद्वद्रौप्येण भास्वरवता च युतं विधाय
होमश्चतुर्भिरथ वेदपुराणविद्भिर्दान्तैर् अनिन्द्यचरिताकृतिभिर्द्विजेन्द्रैः
mākṣīkabhadrasarasātha vanena tadvadraupyeṇa bhāsvaravatā ca yutaṃ vidhāya
homaścaturbhiratha vedapurāṇavidbhirdāntair anindyacaritākṛtibhirdvijendraiḥ
- 26
पूर्वेण हस्तमितमत्र विधाय कुण्डं कार्यस्तिलैर्यवघृतेन समित्कुशैश्च
रात्रौ च जागरमनुद्धतगीततूर्यैरावाहनं च कथयामि शिलोच्चयानाम्
pūrveṇa hastamitamatra vidhāya kuṇḍaṃ kāryastilairyavaghṛtena samitkuśaiśca
rātrau ca jāgaramanuddhatagītatūryairāvāhanaṃ ca kathayāmi śiloccayānām
- 27
त्वं सर्वदेवगणधामनिधे विरुद्धमस्मद्गृहेष्वमरपर्वत नाशयाशु
क्षेमं विधत्स्व कुरु शान्तिमनुत्तमां नः सम्पूजितः परमभक्तिमता मया हि
tvaṃ sarvadevagaṇadhāmanidhe viruddhamasmadgṛheṣvamaraparvata nāśayāśu
kṣemaṃ vidhatsva kuru śāntimanuttamāṃ naḥ sampūjitaḥ paramabhaktimatā mayā hi
- 28
त्वमेव भगवानीशो ब्रह्मा विष्णुर्दिवाकरः
मूर्तामूर्तात्परं बीजमतः पाहि सनातन
tvameva bhagavānīśo brahmā viṣṇurdivākaraḥ
mūrtāmūrtātparaṃ bījamataḥ pāhi sanātana
- 29
यस्मात्त्वं लोकपालानां विश्वमूर्तेश्च मन्दिरम्
रुद्रादित्यवसूनां च तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे
yasmāttvaṃ lokapālānāṃ viśvamūrteśca mandiram
rudrādityavasūnāṃ ca tasmācchāntiṃ prayaccha me
- 30
यस्माद् अशून्यम् अमरैर्नारीभिश्च शिवेन च
तस्मान्माम् उद्धराशेषदुःखसंसारसागरात्
yasmād aśūnyam amarairnārībhiśca śivena ca
tasmānmām uddharāśeṣaduḥkhasaṃsārasāgarāt

