29 shlokas
- 1
सूत उवाच
एकोद्दिष्टमतो वक्ष्ये यदुक्तं चक्रपाणिना
मृते पुत्रैर्यथा कार्यमाशौचं च पितर्यपि
sūta uvāca
ekoddiṣṭamato vakṣye yaduktaṃ cakrapāṇinā
mṛte putrairyathā kāryamāśaucaṃ ca pitaryapi
- 2
दशाहं शावमाशौचं ब्राह्मणेषु विधीयते
क्षत्रियेषु दश द्वे च पक्षं वैश्येषु चैव हि
daśāhaṃ śāvamāśaucaṃ brāhmaṇeṣu vidhīyate
kṣatriyeṣu daśa dve ca pakṣaṃ vaiśyeṣu caiva hi
- 3
शूद्रेषु मासमाशौचं सपिण्डेषु विधीयते
नैशं वाकृतचूडस्य त्रिरात्रं परतः स्मृतम्
śūdreṣu māsamāśaucaṃ sapiṇḍeṣu vidhīyate
naiśaṃ vākṛtacūḍasya trirātraṃ parataḥ smṛtam
- 4
जननेऽप्येवमेव स्यात्सर्ववर्णेषु सर्वदा
तथास्थिसंचयाद् ऊर्ध्वमङ्गस्पर्शो विधीयते
janane'pyevameva syātsarvavarṇeṣu sarvadā
tathāsthisaṃcayād ūrdhvamaṅgasparśo vidhīyate
- 5
प्रेताय पिण्डदानं तु द्वादशाहं समाचरेत्
पाथेयं तस्य तत्प्रोक्तं यतः प्रीतिकरं महत्
pretāya piṇḍadānaṃ tu dvādaśāhaṃ samācaret
pātheyaṃ tasya tatproktaṃ yataḥ prītikaraṃ mahat
- 6
तस्मात्प्रेतपुरं प्रेतो द्वादशाहं न नीयते
गृहं पुत्रं कलत्रं च द्वादशाहं प्रपश्यति
tasmātpretapuraṃ preto dvādaśāhaṃ na nīyate
gṛhaṃ putraṃ kalatraṃ ca dvādaśāhaṃ prapaśyati
- 7
तस्मान्निधेयमाकाशे दशरात्रं पयस्तथा
सर्वदाहोपशान्त्यर्थम् अध्वश्रमविनाशनम्
tasmānnidheyamākāśe daśarātraṃ payastathā
sarvadāhopaśāntyartham adhvaśramavināśanam
- 8
तत एकादशाहे तु द्विजानेकादशैव तु
क्षत्रादिः सूतकान्ते तु भोजयेदयुजो द्विजान्
tata ekādaśāhe tu dvijānekādaśaiva tu
kṣatrādiḥ sūtakānte tu bhojayedayujo dvijān
- 9
द्वितीयेऽह्नि पुनस्तद्वदेकोद्दिष्टं समाचरेत्
आवाहनाग्नौकरणं दैवहीनं विधानतः
dvitīye'hni punastadvadekoddiṣṭaṃ samācaret
āvāhanāgnaukaraṇaṃ daivahīnaṃ vidhānataḥ
- 10
एकं पवित्रमेको ऽर्घ एकः पिण्डो विधीयते
उपतिष्ठतामित्येतद्देयं पश्चात्तिलोदकम्
ekaṃ pavitrameko 'rgha ekaḥ piṇḍo vidhīyate
upatiṣṭhatāmityetaddeyaṃ paścāttilodakam
- 11
स्वदितं विकिरेद्ब्रूयाद्विसर्गे चाभिरम्यताम्
शेषं पूर्ववदत्रापि कार्यं वेदविदा पितुः
svaditaṃ vikiredbrūyādvisarge cābhiramyatām
śeṣaṃ pūrvavadatrāpi kāryaṃ vedavidā pituḥ
- 12
अनेन विधिना सर्वम् अनुमासं समाचरेत्
सूतकान्ताद्द्वितीयेऽह्नि शय्यां दद्याद्विलक्षणाम्
anena vidhinā sarvam anumāsaṃ samācaret
sūtakāntāddvitīye'hni śayyāṃ dadyādvilakṣaṇām
- 13
काञ्चनं पुरुषं तद्वत्फलवस्त्रसमन्विताम्
संपूज्य द्विजदाम्पत्यं नानाभरणभूषणैः
kāñcanaṃ puruṣaṃ tadvatphalavastrasamanvitām
saṃpūjya dvijadāmpatyaṃ nānābharaṇabhūṣaṇaiḥ
- 14
वृषोत्सर्गं प्रकुर्वीत देया च कपिला शुभा
उदकुम्भश्च दातव्यो भक्ष्यभोज्यसमन्वितः
vṛṣotsargaṃ prakurvīta deyā ca kapilā śubhā
udakumbhaśca dātavyo bhakṣyabhojyasamanvitaḥ
- 15
यावद् अब्दं नरश्रेष्ठ सतिलोदकपूर्वकम्
ततः संवत्सरे पूर्णे सपिण्डीकरणं भवेत्
yāvad abdaṃ naraśreṣṭha satilodakapūrvakam
tataḥ saṃvatsare pūrṇe sapiṇḍīkaraṇaṃ bhavet
- 16
सपिण्डीकरणादूर्ध्वं प्रेतः पार्वणभाग्भवेत्
वृद्धिपूर्वेषु योग्यश्च गृहस्थश्च भवेत्ततः
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ pretaḥ pārvaṇabhāgbhavet
vṛddhipūrveṣu yogyaśca gṛhasthaśca bhavettataḥ
- 17
सपिण्डीकरणे श्राद्धे देवपूर्वं नियोजयेत्
पितॄन्निवासयेत्तत्र पृथक्प्रेतं विनिर्दिशेत्
sapiṇḍīkaraṇe śrāddhe devapūrvaṃ niyojayet
pitṝnnivāsayettatra pṛthakpretaṃ vinirdiśet
- 18
गन्धोदकतिलैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम्
अर्घार्थं पितृपात्रेषु प्रेतपात्रं प्रसेचयेत्
gandhodakatilairyuktaṃ kuryātpātracatuṣṭayam
arghārthaṃ pitṛpātreṣu pretapātraṃ prasecayet
- 19
तद्वत्संकल्प्य चतुरः पिण्डान्पिण्डप्रदस्तथा
ये समाना इति द्वाभ्यामन्त्यं तु विभजेत्त्रिधा
tadvatsaṃkalpya caturaḥ piṇḍānpiṇḍapradastathā
ye samānā iti dvābhyāmantyaṃ tu vibhajettridhā
- 20
चतुर्थस्य पुनः कार्यं न कदाचिदतो भवेत्
ततः पितृत्वमापन्नः सर्वतस्तुष्टिमागतः
caturthasya punaḥ kāryaṃ na kadācidato bhavet
tataḥ pitṛtvamāpannaḥ sarvatastuṣṭimāgataḥ
- 21
अग्निष्वात्तादिमध्यत्वं प्राप्नोत्यमृतमुत्तमम्
सपिण्डीकरणादूर्ध्वं तस्मै तस्मान्न दीयते
agniṣvāttādimadhyatvaṃ prāpnotyamṛtamuttamam
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ tasmai tasmānna dīyate
- 22
पितृष्वेव तु दातव्यं तत्पिण्डो येषु संस्थितः
ततः प्रभृति संक्रान्ताव् उपरागादिपर्वसु
pitṛṣveva tu dātavyaṃ tatpiṇḍo yeṣu saṃsthitaḥ
tataḥ prabhṛti saṃkrāntāv uparāgādiparvasu
- 23
त्रिपिण्डमाचरेच्छ्राद्धमेकोद्दिष्टे मृते ऽहनि
एकोद्दिष्टं परित्यज्य मृताहे यः समाचरेत्
tripiṇḍamācarecchrāddhamekoddiṣṭe mṛte 'hani
ekoddiṣṭaṃ parityajya mṛtāhe yaḥ samācaret
- 24
सदैव पितृहा स स्यान्मातृभ्रातृविनाशकः
मृताहे पार्वणं कुर्वन्नधोऽधो याति मानवः
sadaiva pitṛhā sa syānmātṛbhrātṛvināśakaḥ
mṛtāhe pārvaṇaṃ kurvannadho'dho yāti mānavaḥ
- 25
संपृक्तेष्वाकुलीभावः प्रेतेषु तु गतो भवेत्
प्रतिसंवत्सरं तस्मादेकोद्दिष्टं समाचरेत्
saṃpṛkteṣvākulībhāvaḥ preteṣu tu gato bhavet
pratisaṃvatsaraṃ tasmādekoddiṣṭaṃ samācaret
- 26
यावदब्दं तु यो दद्यादुदकुम्भं विमत्सरः
प्रेतायान्नसमायुक्तं सो ऽश्वमेधफलं लभेत्
yāvadabdaṃ tu yo dadyādudakumbhaṃ vimatsaraḥ
pretāyānnasamāyuktaṃ so 'śvamedhaphalaṃ labhet
- 27
आमश्राद्धं यदा कुर्याद्विधिज्ञः श्राद्धदस्तदा
तेनाग्नौकरणं कुर्यात्पिण्डांस्तेनैव निर्वपेत्
āmaśrāddhaṃ yadā kuryādvidhijñaḥ śrāddhadastadā
tenāgnaukaraṇaṃ kuryātpiṇḍāṃstenaiva nirvapet
- 28
त्रिभिः सपिण्डीकरणे अशेषत्रितये पिता
यदा प्राप्स्यति कालेन तदा मुच्येत बन्धनात्
tribhiḥ sapiṇḍīkaraṇe aśeṣatritaye pitā
yadā prāpsyati kālena tadā mucyeta bandhanāt
- 29
मुक्तोऽपि लेपभागित्वं प्राप्नोति कुशमार्जनात्
लेपभाजश्चतुर्थाद्याः पित्राद्याः पिण्डभागिनः
पिण्डदः सप्तमस्तेषां सापिण्ड्यं साप्तपौरुषम्
mukto'pi lepabhāgitvaṃ prāpnoti kuśamārjanāt
lepabhājaścaturthādyāḥ pitrādyāḥ piṇḍabhāginaḥ
piṇḍadaḥ saptamasteṣāṃ sāpiṇḍyaṃ sāptapauruṣam

