31 shlokas
- 1
सूत उवाच
अतः परं प्रवक्ष्यामि दानधर्मानशेषतः
व्रतोपवाससंयुक्तान्यथामत्स्योदितानिह
sūta uvāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dānadharmānaśeṣataḥ
vratopavāsasaṃyuktānyathāmatsyoditāniha
- 2
महादेवस्य संवादे नारदस्य च धीमतः
यथावृत्तं प्रवक्ष्यामि धर्मकामार्थसाधकम्
mahādevasya saṃvāde nāradasya ca dhīmataḥ
yathāvṛttaṃ pravakṣyāmi dharmakāmārthasādhakam
- 3
कैलासशिखरासीनमपृच्छन्नारदः पुरा
विनयनमनङ्गारिम् अनङ्गाङ्गहरं हरम्
kailāsaśikharāsīnamapṛcchannāradaḥ purā
vinayanamanaṅgārim anaṅgāṅgaharaṃ haram
- 4
नारद उवाच
भगवन्देवदेवेश ब्रह्मविष्ण्विन्द्रनायक
श्रीमदारोग्यरूपायुर्भाग्यसौभाग्यसम्पदा
संयुक्तस्तव विष्णोर्वा पुमान्भक्तः कथं भवेत्
nārada uvāca
bhagavandevadeveśa brahmaviṣṇvindranāyaka
śrīmadārogyarūpāyurbhāgyasaubhāgyasampadā
saṃyuktastava viṣṇorvā pumānbhaktaḥ kathaṃ bhavet
- 5
नारी वा विधवा सर्वगुणसौभाग्यसंयुता
क्रमान्मुक्तिप्रदं देव किंचिद्व्रतमिहोच्यताम्
nārī vā vidhavā sarvaguṇasaubhāgyasaṃyutā
kramānmuktipradaṃ deva kiṃcidvratamihocyatām
- 6
ईश्वर उवाच
सम्यक्पृष्टं त्वया ब्रह्मन्सर्वलोकहितावहम्
श्रुतमप्यत्र यच्छान्त्यै तद्व्रतं शृणु नारद
īśvara uvāca
samyakpṛṣṭaṃ tvayā brahmansarvalokahitāvaham
śrutamapyatra yacchāntyai tadvrataṃ śṛṇu nārada
- 7
नक्षत्रपुरुषं नाम व्रतं नारायणात्मकम्
पादादि कुर्याद्विधिवद्विष्णुनामानुकीर्तनम्
nakṣatrapuruṣaṃ nāma vrataṃ nārāyaṇātmakam
pādādi kuryādvidhivadviṣṇunāmānukīrtanam
- 8
प्रतिमां वासुदेवस्य मूलर्क्षादिषु चार्चयेत्
चैत्रमासं समासाद्य कृत्वा ब्राह्मणवाचनम्
pratimāṃ vāsudevasya mūlarkṣādiṣu cārcayet
caitramāsaṃ samāsādya kṛtvā brāhmaṇavācanam
- 9
मूले नमो विश्वधराय पादौ गुल्फावनन्ताय च रोहिणीषु
जङ्घेऽभिपूज्ये वरदाय चैव द्वे जानुनी वाश्विकुमारऋक्षे
mūle namo viśvadharāya pādau gulphāvanantāya ca rohiṇīṣu
jaṅghe'bhipūjye varadāya caiva dve jānunī vāśvikumāraṛkṣe
- 10
पूर्वोत्तराषाढयुगे तथोरू नमः शिवायेत्यभिपूजनीयौ
पूर्वोत्तराफल्गुनियुग्मके च मेढ्रं नमः पञ्चशराय पूज्यम्
pūrvottarāṣāḍhayuge tathorū namaḥ śivāyetyabhipūjanīyau
pūrvottarāphalguniyugmake ca meḍhraṃ namaḥ pañcaśarāya pūjyam
- 11
कटिं नमः शार्ङ्गधराय विष्णोः सम्पूजयेन्नारद कृत्तिकासु
तथार्चयेद्भाद्रपदाद्वये च पार्श्वे नमः केशिनिषूदनाय
kaṭiṃ namaḥ śārṅgadharāya viṣṇoḥ sampūjayennārada kṛttikāsu
tathārcayedbhādrapadādvaye ca pārśve namaḥ keśiniṣūdanāya
- 12
कुक्षिद्वयं नारद रेवतीषु दामोदरायेत्यभिपूजनीयम्
ऋक्षेऽनुराधासु च माधवाय नमस्तथोरःस्थलमेव पूज्यम्
kukṣidvayaṃ nārada revatīṣu dāmodarāyetyabhipūjanīyam
ṛkṣe'nurādhāsu ca mādhavāya namastathoraḥsthalameva pūjyam
- 13
पृष्ठं धनिष्ठासु च पूजनीयमघौघविध्वंसकराय तच्च
श्रीशङ्खचक्रासिगदाधराय नमो विशाखासु भुजाश्च पूज्याः
pṛṣṭhaṃ dhaniṣṭhāsu ca pūjanīyamaghaughavidhvaṃsakarāya tacca
śrīśaṅkhacakrāsigadādharāya namo viśākhāsu bhujāśca pūjyāḥ
- 14
हस्ते तु हस्ता मधुसूदनाय नमोऽभिपूज्या इति कैटभारेः
पुनर्वसावङ्गुलिपूर्वभागाः साम्नामधीशाय नमोऽभिपूज्याः
haste tu hastā madhusūdanāya namo'bhipūjyā iti kaiṭabhāreḥ
punarvasāvaṅgulipūrvabhāgāḥ sāmnāmadhīśāya namo'bhipūjyāḥ
- 15
भुजंगनक्षत्रदिने नखानि सम्पूजयेन्मत्स्यशरीरभाजः
कूर्मस्य पादौ शरणं व्रजामि ज्येष्ठासु कण्ठे हरिरर्चनीयः
bhujaṃganakṣatradine nakhāni sampūjayenmatsyaśarīrabhājaḥ
kūrmasya pādau śaraṇaṃ vrajāmi jyeṣṭhāsu kaṇṭhe harirarcanīyaḥ
- 16
श्रोत्रे वराहाय नमोऽभिपूज्या जनार्दनस्य श्रवणेन सम्यक्
पुष्ये मुखं दानवसूदनाय नमो नृसिंहाय च पूजनीयम्
śrotre varāhāya namo'bhipūjyā janārdanasya śravaṇena samyak
puṣye mukhaṃ dānavasūdanāya namo nṛsiṃhāya ca pūjanīyam
- 17
नमो नमः कारणवामनाय [॥। औ४ ज़ेइछेन्झ्] दन्ताप्रमथार्चनीयम्
आस्यं हरेर्भार्गवनन्दनाय संपूजनीयं द्विज वारुणे तु
namo namaḥ kāraṇavāmanāya [||| au4 ja़eichenjh] dantāpramathārcanīyam
āsyaṃ harerbhārgavanandanāya saṃpūjanīyaṃ dvija vāruṇe tu
- 18
नमोऽस्तु रामाय मघासु नासा संपूजनीया रघुनन्दनस्य
मृगोत्तमाङ्गे नयनेऽभिपूज्ये नमोऽस्तु ते राम विघूर्णिताक्ष
namo'stu rāmāya maghāsu nāsā saṃpūjanīyā raghunandanasya
mṛgottamāṅge nayane'bhipūjye namo'stu te rāma vighūrṇitākṣa
- 19
बुद्धाय शान्ताय नमो ललाटं चित्रासु संपूज्यतमं मुरारेः
शिरोऽभिपूज्य भरणीषु विष्णोर्नमोऽस्तु विश्वेश्वर कल्किरूपिणे
buddhāya śāntāya namo lalāṭaṃ citrāsu saṃpūjyatamaṃ murāreḥ
śiro'bhipūjya bharaṇīṣu viṣṇornamo'stu viśveśvara kalkirūpiṇe
- 20
आर्द्रासु केशाः पुरुषोत्तमस्य संपूजनीया हरये नमस्ते
उपोषितेनर्क्षदिनेषु भक्त्या संपूजनीया द्विजपुंगवाः स्युः
ārdrāsu keśāḥ puruṣottamasya saṃpūjanīyā haraye namaste
upoṣitenarkṣadineṣu bhaktyā saṃpūjanīyā dvijapuṃgavāḥ syuḥ
- 21
पूर्णे व्रते सर्वगुणान्विताय वाग्रूपशीलाय च सामगाय
हैमीं विशालायतबाहुदण्डां मुक्ताफलेन्दूपलवज्रयुक्ताम्
pūrṇe vrate sarvaguṇānvitāya vāgrūpaśīlāya ca sāmagāya
haimīṃ viśālāyatabāhudaṇḍāṃ muktāphalendūpalavajrayuktām
- 22
जलस्य पूर्णे कलशे निविष्टामर्चां हरेर्वस्त्रगवा सहैव
शय्यां तथोपस्करभाजनादियुक्तां प्रदद्याद्द्विजपुंगवाय
jalasya pūrṇe kalaśe niviṣṭāmarcāṃ harervastragavā sahaiva
śayyāṃ tathopaskarabhājanādiyuktāṃ pradadyāddvijapuṃgavāya
- 23
यद्यस्ति यत्किंचिदिहास्ति देयं दद्याद्द्विजायात्महिताय सर्वम्
मनोरथान्नः सफलीकुरुष्व हिरण्यगर्भाच्युतरुद्ररूपिन्
yadyasti yatkiṃcidihāsti deyaṃ dadyāddvijāyātmahitāya sarvam
manorathānnaḥ saphalīkuruṣva hiraṇyagarbhācyutarudrarūpin
- 24
सलक्ष्मीकं सभार्याय काञ्चनं पुरुषोत्तमम्
शय्यां च दद्यान्मन्त्रेण ग्रन्थिभेदविवर्जिताम्
salakṣmīkaṃ sabhāryāya kāñcanaṃ puruṣottamam
śayyāṃ ca dadyānmantreṇa granthibhedavivarjitām
- 25
यथा न विष्णुभक्तानां वृजिनं जायते क्वचित्
तथा सुरूपतारोग्यं केशवे भक्तिमुत्तमाम्
yathā na viṣṇubhaktānāṃ vṛjinaṃ jāyate kvacit
tathā surūpatārogyaṃ keśave bhaktimuttamām
- 26
यथा न लक्ष्म्या शयनं तव शून्यं जनार्दन
शय्या ममाप्य् अशून्यास्तु कृष्ण जन्मनि जन्मनि
yathā na lakṣmyā śayanaṃ tava śūnyaṃ janārdana
śayyā mamāpy aśūnyāstu kṛṣṇa janmani janmani
- 27
एवं निवेद्य तत्सर्वं वस्त्रमाल्यानुलेपनम्
नक्षत्रपुरुषज्ञाय विप्रायाथ विसर्जयेत्
evaṃ nivedya tatsarvaṃ vastramālyānulepanam
nakṣatrapuruṣajñāya viprāyātha visarjayet
- 28
भुञ्जीतातैललवणं सर्वर्क्षेष्वप्युपोषितः
भोजनं च यथाशक्ति वित्तशाठ्यविवर्जितः
bhuñjītātailalavaṇaṃ sarvarkṣeṣvapyupoṣitaḥ
bhojanaṃ ca yathāśakti vittaśāṭhyavivarjitaḥ
- 29
इति नक्षत्रपुरुषमुपास्य विधिवत्स्वयम्
सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोके महीयते
iti nakṣatrapuruṣamupāsya vidhivatsvayam
sarvānkāmānavāpnoti viṣṇuloke mahīyate
- 30
ब्रह्महत्यादिकं किंचिदिह वामुत्र वा कृतम्
आत्मना वाथ पितृभिस्तत्सर्वं क्षयमाप्नुयात्
brahmahatyādikaṃ kiṃcidiha vāmutra vā kṛtam
ātmanā vātha pitṛbhistatsarvaṃ kṣayamāpnuyāt

