12 shlokas
- 1
ऋषय ऊचुः
कथं कव्यानि देयानि हव्यानि च जनैरिह
गच्छन्ति पितृलोकस्थान्प्रापकः को ऽत्र गद्यते
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ kavyāni deyāni havyāni ca janairiha
gacchanti pitṛlokasthānprāpakaḥ ko 'tra gadyate
- 2
यदि मर्त्यो द्विजो भुङ्क्ते हूयते यदि वानले
शुभाशुभात्मकैः प्रेतैर्दत्तं तद्भुज्यते कथम्
yadi martyo dvijo bhuṅkte hūyate yadi vānale
śubhāśubhātmakaiḥ pretairdattaṃ tadbhujyate katham
- 3
सूत उवाच
वसून्वदन्ति च पितॄन्रुद्रांश्चैव पितामहान्
प्रपितामहांस्तथादित्यानित्येवं वैदिकी श्रुतिः
sūta uvāca
vasūnvadanti ca pitṝnrudrāṃścaiva pitāmahān
prapitāmahāṃstathādityānityevaṃ vaidikī śrutiḥ
- 4
नाम गोत्रं पितॄणां तु प्रापकं हव्यकव्ययोः
श्राद्धस्य मन्त्राः श्रद्धा च उपयोज्यातिभक्तितः
nāma gotraṃ pitṝṇāṃ tu prāpakaṃ havyakavyayoḥ
śrāddhasya mantrāḥ śraddhā ca upayojyātibhaktitaḥ
- 5
अग्निष्वात्तादयस्तेषामाधिपत्ये व्यवस्थिताः
नामगोत्रकालदेशा भवान्तरगतानपि
agniṣvāttādayasteṣāmādhipatye vyavasthitāḥ
nāmagotrakāladeśā bhavāntaragatānapi
- 6
प्राणिनः प्रीणयन्त्येते तदाहारत्वमागतान्
देवो यदि पिता जातः शुभकर्मानुयोगतः
prāṇinaḥ prīṇayantyete tadāhāratvamāgatān
devo yadi pitā jātaḥ śubhakarmānuyogataḥ
- 7
तस्यान्नममृतं भूत्वा दिव्यत्वे ऽप्यनुगच्छति
दैत्यत्वे भोगरूपेण पशुत्वे च तृणं भवेत्
tasyānnamamṛtaṃ bhūtvā divyatve 'pyanugacchati
daityatve bhogarūpeṇa paśutve ca tṛṇaṃ bhavet
- 8
श्राद्धान्नं वायुरूपेण सर्पत्वे ऽप्युपतिष्ठति
पानं भवति यक्षत्वे राक्षसत्वे तथामिषम्
śrāddhānnaṃ vāyurūpeṇa sarpatve 'pyupatiṣṭhati
pānaṃ bhavati yakṣatve rākṣasatve tathāmiṣam
- 9
दनुजत्वे तथा माया प्रेतत्वे रुधिरोदकम्
मनुष्यत्वे ऽन्नपानानि नानाभोगरसं भवेत्
danujatve tathā māyā pretatve rudhirodakam
manuṣyatve 'nnapānāni nānābhogarasaṃ bhavet
- 10
रतिशक्तिः स्त्रियः कान्ता भोज्यं भोजनशक्तिता
दानशक्तिः सविभवा रूपमारोग्यमेव च
ratiśaktiḥ striyaḥ kāntā bhojyaṃ bhojanaśaktitā
dānaśaktiḥ savibhavā rūpamārogyameva ca
- 11
श्रद्धा पुष्पमिदं प्रोक्तं फलं ब्रह्मसमागमः
आयुः पुत्रान्धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च
śraddhā puṣpamidaṃ proktaṃ phalaṃ brahmasamāgamaḥ
āyuḥ putrāndhanaṃ vidyāṃ svargaṃ mokṣaṃ sukhāni ca
- 12
राज्यं चैव प्रयच्छन्ति प्रीताः पितृगणा नृणाम्
श्रूयते च पुरा मोक्षं प्राप्ताः कौशिकसूनवः
पञ्चभिर्जन्मसम्बन्धैर्गता विष्णोः परं पदम्
rājyaṃ caiva prayacchanti prītāḥ pitṛgaṇā nṛṇām
śrūyate ca purā mokṣaṃ prāptāḥ kauśikasūnavaḥ
pañcabhirjanmasambandhairgatā viṣṇoḥ paraṃ padam

