33 shlokas
- 1
सूत उवाच
श्रुत्वैतत्तारकः सर्वमुद्घुष्टं देवबन्दिभिः
सस्मार ब्रह्मणो वाक्यं वधं बालादुपस्थितम्
sūta uvāca
śrutvaitattārakaḥ sarvamudghuṣṭaṃ devabandibhiḥ
sasmāra brahmaṇo vākyaṃ vadhaṃ bālādupasthitam
- 2
स्मृत्वा घर्मार्द्रसर्वाङ्गः पदातिरपदानुगः
मन्दिरान्निर्जगामाशु शोकग्रस्तेन चेतसा
smṛtvā gharmārdrasarvāṅgaḥ padātirapadānugaḥ
mandirānnirjagāmāśu śokagrastena cetasā
- 3
कालनेमिमुखा दैत्याः संरम्भाद्भ्रान्तचेतसः
स्वे स्वे स्वनीकेषु तदा त्वराविस्मितचेतसः
योधा धावत गृहीत योजयध्वं वरूथिनीम्
kālanemimukhā daityāḥ saṃrambhādbhrāntacetasaḥ
sve sve svanīkeṣu tadā tvarāvismitacetasaḥ
yodhā dhāvata gṛhīta yojayadhvaṃ varūthinīm
- 4
कुमारं तारको दृष्ट्वा बभाषे भीषणाकृतिः
किं बाल योद्धुकामोऽसि क्रीड कन्दुकलीलया
kumāraṃ tārako dṛṣṭvā babhāṣe bhīṣaṇākṛtiḥ
kiṃ bāla yoddhukāmo'si krīḍa kandukalīlayā
- 5
त्वया न दानवा दृष्टा यत्सङ्गरविभीषकाः
बालत्वादथ ते बुद्धिरेवं स्वल्पार्थदर्शिनी
tvayā na dānavā dṛṣṭā yatsaṅgaravibhīṣakāḥ
bālatvādatha te buddhirevaṃ svalpārthadarśinī
- 6
कुमारोऽपि तमग्रस्थं बभाषे हर्षयन्सुरान्
शृणु तारक शास्त्रार्थस्तव चैव निरूप्यते
kumāro'pi tamagrasthaṃ babhāṣe harṣayansurān
śṛṇu tāraka śāstrārthastava caiva nirūpyate
- 7
शास्त्रैरर्था न दृश्यन्ते समरे निर्भयैर्भटैः
शिशुत्वं मावमंस्था मे शिशुः कालभुजंगमः
śāstrairarthā na dṛśyante samare nirbhayairbhaṭaiḥ
śiśutvaṃ māvamaṃsthā me śiśuḥ kālabhujaṃgamaḥ
- 8
दुष्प्रेक्ष्यो भास्करो बालस्तथाहं दुर्जयः शिशुः
अल्पाक्षरो न मन्त्रः किं सुस्फुरो दैत्य दृश्यते
duṣprekṣyo bhāskaro bālastathāhaṃ durjayaḥ śiśuḥ
alpākṣaro na mantraḥ kiṃ susphuro daitya dṛśyate
- 9
कुमारे प्रोक्तवत्येवं दैत्यश्चिक्षेप मुद्गरम्
कुमारस्तं निरस्याथ वज्रेणामोघवर्चसा
kumāre proktavatyevaṃ daityaścikṣepa mudgaram
kumārastaṃ nirasyātha vajreṇāmoghavarcasā
- 10
ततश्चिक्षेप दैत्येन्द्रो भिन्दिपालमयोमयम्
करेण तच्च जग्राह कार्तिकेयोऽमरारिहा
tataścikṣepa daityendro bhindipālamayomayam
kareṇa tacca jagrāha kārtikeyo'marārihā
- 11
गदां मुमोच दैत्याय षण्मुखः परमस्वनाम्
तया हतस्ततो दैत्यश्चकम्पेऽचलराडिव
gadāṃ mumoca daityāya ṣaṇmukhaḥ paramasvanām
tayā hatastato daityaścakampe'calarāḍiva
- 12
मेने च दुर्जयं दैत्यस्तदा षड्वदनं रणे
चिन्तयामास बुद्ध्या वै प्राप्तः कालो न संशयः
mene ca durjayaṃ daityastadā ṣaḍvadanaṃ raṇe
cintayāmāsa buddhyā vai prāptaḥ kālo na saṃśayaḥ
- 13
कुपितं तु तमालोक्य कालनेमिपुरोगमाः
सर्वे दैत्येश्वरा जघ्नुः कुमारं रणदारुणम्
kupitaṃ tu tamālokya kālanemipurogamāḥ
sarve daityeśvarā jaghnuḥ kumāraṃ raṇadāruṇam
- 14
स तैः प्रहारैर् अस्पृष्टो वृथाक्लेशैर्महाद्युतिः
रणशौण्डास्तु दैत्येन्द्राः पुनः प्रासैः शिलीमुखैः
sa taiḥ prahārair aspṛṣṭo vṛthākleśairmahādyutiḥ
raṇaśauṇḍāstu daityendrāḥ punaḥ prāsaiḥ śilīmukhaiḥ
- 15
कुमारं सामरं जघ्नुर्बलिनो देवकण्टकाः
कुमारस्य व्यथा नाभूद्दैत्यास्त्रनिहतस्य तु
kumāraṃ sāmaraṃ jaghnurbalino devakaṇṭakāḥ
kumārasya vyathā nābhūddaityāstranihatasya tu
- 16
प्राणान्तकरणो जातो देवानां दानवाहवः
देवान्निपीडितान्दृष्ट्वा कुमारः कोपमाविशत्
prāṇāntakaraṇo jāto devānāṃ dānavāhavaḥ
devānnipīḍitāndṛṣṭvā kumāraḥ kopamāviśat
- 17
ततोऽस्त्रैर्वारयामास दानवानामनीकिनीम्
ततस्तैर्निष्प्रतीकरैस्ताडिताः सुरकण्टकाः
tato'strairvārayāmāsa dānavānāmanīkinīm
tatastairniṣpratīkaraistāḍitāḥ surakaṇṭakāḥ
- 18
कालनेमिमुखाः सर्वे रणादासन्पराङ्मुखाः
विद्रुतेष्वथ दैत्येषु हतेषु च समन्ततः
kālanemimukhāḥ sarve raṇādāsanparāṅmukhāḥ
vidruteṣvatha daityeṣu hateṣu ca samantataḥ
- 19
ततः क्रुद्धो महादैत्यस्तारकोऽसुरनायकः
जग्राह च गदां दिव्यां हेमजालपरिष्कृताम्
tataḥ kruddho mahādaityastārako'suranāyakaḥ
jagrāha ca gadāṃ divyāṃ hemajālapariṣkṛtām
- 20
जघ्ने कुमारं गदया निष्टप्तकनकाङ्गदः
शरैर्मयूरपत्रैश्च चकार विमुखान्सुरान्
jaghne kumāraṃ gadayā niṣṭaptakanakāṅgadaḥ
śarairmayūrapatraiśca cakāra vimukhānsurān
- 21
तथा परैर्महाभल्लैर्मयूरं गुहवाहनम्
बिभेद तारकः क्रुद्धः स सैन्येऽसुरनायकः
tathā parairmahābhallairmayūraṃ guhavāhanam
bibheda tārakaḥ kruddhaḥ sa sainye'suranāyakaḥ
- 22
दृष्ट्वा पराङ्मुखान्देवान्मुक्तरक्तं स्ववाहनम्
जग्राह शक्तिं विमलां रणे कनकभूषणाम्
dṛṣṭvā parāṅmukhāndevānmuktaraktaṃ svavāhanam
jagrāha śaktiṃ vimalāṃ raṇe kanakabhūṣaṇām
- 23
बाहुना हेमकेयूररुचिरेण षडाननः
ततो जवान्महासेनस्तारकं दानवाधिपम्
bāhunā hemakeyūrarucireṇa ṣaḍānanaḥ
tato javānmahāsenastārakaṃ dānavādhipam
- 24
तिष्ठ तिष्ठ सुदुर्बुद्धे जीवलोकं विलोकय
हतोऽस्यद्य मया शक्त्या स्मर शस्त्रं सुशिक्षितम्
tiṣṭha tiṣṭha sudurbuddhe jīvalokaṃ vilokaya
hato'syadya mayā śaktyā smara śastraṃ suśikṣitam
- 25
इत्युक्त्वा च ततः शक्तिं मुमोच दितिजं प्रति
सा कुमारभुजोत्सृष्टा तत्केयूररवानुगा
बिभेद दैत्यहृदयं वज्रशैलेन्द्रकर्कशम्
ityuktvā ca tataḥ śaktiṃ mumoca ditijaṃ prati
sā kumārabhujotsṛṣṭā tatkeyūraravānugā
bibheda daityahṛdayaṃ vajraśailendrakarkaśam
- 26
गतासुः स पपातोर्व्यां प्रलये भूधरो यथा
विकीर्णमुकुटोष्णीषो विस्रस्ताखिलभूषणः
gatāsuḥ sa papātorvyāṃ pralaye bhūdharo yathā
vikīrṇamukuṭoṣṇīṣo visrastākhilabhūṣaṇaḥ
- 27
तस्मिन्विनिहते दैत्ये त्रिदशानां महोत्सवे
नाभूत्कश्चित्तदा दुःखी नरकेष्वपि पापकृत्
tasminvinihate daitye tridaśānāṃ mahotsave
nābhūtkaścittadā duḥkhī narakeṣvapi pāpakṛt
- 28
स्तुवन्तः षण्मुखं देवाः क्रीडन्तश्चाङ्गनायुताः
जग्मुः स्वानेव भवनान्भूरिधामान उत्सुकाः
stuvantaḥ ṣaṇmukhaṃ devāḥ krīḍantaścāṅganāyutāḥ
jagmuḥ svāneva bhavanānbhūridhāmāna utsukāḥ
- 29
ददुश्चापि वरं सर्वे देवाः स्कन्दमुखं प्रति
तुष्टाः सम्प्राप्तसर्वेच्छाः सह सिद्धैस्तपोधनैः
daduścāpi varaṃ sarve devāḥ skandamukhaṃ prati
tuṣṭāḥ samprāptasarvecchāḥ saha siddhaistapodhanaiḥ
- 30
देवा ऊचुः
यः पठेत्स्कन्दसम्बद्धां कथां मर्त्यो महामतिः
शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि स भवेत्कीर्तिमान्नरः
devā ūcuḥ
yaḥ paṭhetskandasambaddhāṃ kathāṃ martyo mahāmatiḥ
śṛṇuyācchrāvayedvāpi sa bhavetkīrtimānnaraḥ

