30 shlokas
- 1
मत्स्य उवाच
विघ्नस्तपसि सम्भूतो मधुर्नाम महासुरः
तेनैव च सहोद्भूतो ह्यसुरो नाम कैटभः
matsya uvāca
vighnastapasi sambhūto madhurnāma mahāsuraḥ
tenaiva ca sahodbhūto hyasuro nāma kaiṭabhaḥ
- 2
तौ रजस्तमसौ विष्णोः सम्भूतौ तामसौ गणौ
एकार्णवे जगत्सर्वं क्षोभयन्तौ महाबलौ
tau rajastamasau viṣṇoḥ sambhūtau tāmasau gaṇau
ekārṇave jagatsarvaṃ kṣobhayantau mahābalau
- 3
दिव्यरक्ताम्बरधरौ श्वेतदीप्तोग्रदंष्ट्रिणौ
किरीटकुण्डलोदग्रौ केयूरवलयोज्ज्वलौ
divyaraktāmbaradharau śvetadīptogradaṃṣṭriṇau
kirīṭakuṇḍalodagrau keyūravalayojjvalau
- 4
महाविवृतताम्राक्षौ पीनोरस्कौ महाभुजौ
महागिरेः संहननौ जङ्गमाविव पर्वतौ
mahāvivṛtatāmrākṣau pīnoraskau mahābhujau
mahāgireḥ saṃhananau jaṅgamāviva parvatau
- 5
नवमेघप्रतीकाशावादित्यसदृशाननौ
विद्युदाभौ गदाग्राभ्यां कराभ्यामतिभीषणौ
navameghapratīkāśāvādityasadṛśānanau
vidyudābhau gadāgrābhyāṃ karābhyāmatibhīṣaṇau
- 6
तौ पादयोस्तु विन्यासाद् उत्क्षिपन्ताविवार्णवम्
कम्पयन्ताविव हरिं शयानं मधुसूदनम्
tau pādayostu vinyāsād utkṣipantāvivārṇavam
kampayantāviva hariṃ śayānaṃ madhusūdanam
- 7
तौ तत्र विचरन्तौ स्म पुष्करे विश्वतोमुखम्
योगिनां श्रेष्ठमासाद्य दीप्तं ददृशतुस्तदा
tau tatra vicarantau sma puṣkare viśvatomukham
yogināṃ śreṣṭhamāsādya dīptaṃ dadṛśatustadā
- 8
नारायणसमाज्ञातं सृजन्तमखिलाः प्रजाः
दैवतानि च विश्वानि मानसानसुरानृषीन्
nārāyaṇasamājñātaṃ sṛjantamakhilāḥ prajāḥ
daivatāni ca viśvāni mānasānasurānṛṣīn
- 9
ततस्तावूचतुस्तत्र ब्रह्माणमसुरोत्तमौ
दीप्तौ मुमूर्षू संक्रुद्धौ रोषव्याकुलितेक्षणौ
tatastāvūcatustatra brahmāṇamasurottamau
dīptau mumūrṣū saṃkruddhau roṣavyākulitekṣaṇau
- 10
कस्त्वं पुष्करमध्यस्थः सितोष्णीषश्चतुर्भुजः
आधाय नियमं मोहादास्से त्वं विगतज्वरः
kastvaṃ puṣkaramadhyasthaḥ sitoṣṇīṣaścaturbhujaḥ
ādhāya niyamaṃ mohādāsse tvaṃ vigatajvaraḥ
- 11
एह्यागच्छावयोर्युद्धं देहि त्वं कमलोद्भव
आवाभ्यां परमीशाभ्यामशक्तस्त्वमिहार्णवे
ehyāgacchāvayoryuddhaṃ dehi tvaṃ kamalodbhava
āvābhyāṃ paramīśābhyāmaśaktastvamihārṇave
- 12
तत्र कश्चोद्भवस्तुभ्यं केन वासि न योजितः
कः स्रष्टा कश्च ते गोप्ता केन नाम्ना विधीयसे
tatra kaścodbhavastubhyaṃ kena vāsi na yojitaḥ
kaḥ sraṣṭā kaśca te goptā kena nāmnā vidhīyase
- 13
ब्रह्मोवाच
एक इत्युच्यते लोकैरविचिन्त्यः सहस्रदृक्
तत्संयोगेन भवतोः कर्म नामावगच्छताम्
brahmovāca
eka ityucyate lokairavicintyaḥ sahasradṛk
tatsaṃyogena bhavatoḥ karma nāmāvagacchatām
- 14
मधुकैटभावूचतुः
नावयोः परमं लोके किंचिदस्ति महामते
आवाभ्यां छाद्यते विश्वं तमसा रजसाथ वै
madhukaiṭabhāvūcatuḥ
nāvayoḥ paramaṃ loke kiṃcidasti mahāmate
āvābhyāṃ chādyate viśvaṃ tamasā rajasātha vai
- 15
रजस्तमोमयावावाम् ऋषीणाम् अवलङ्घितौ
छाद्यमानौ धर्मशीलौ दुस्तरौ सर्वदेहिनाम्
rajastamomayāvāvām ṛṣīṇām avalaṅghitau
chādyamānau dharmaśīlau dustarau sarvadehinām
- 16
आवाभ्यामुह्यते लोको दुष्कराभ्यां युगे युगे
आवामर्थश्च कामश्च यज्ञः स्वर्गपरिग्रहः
āvābhyāmuhyate loko duṣkarābhyāṃ yuge yuge
āvāmarthaśca kāmaśca yajñaḥ svargaparigrahaḥ
- 17
सुखं यत्र मुदा युक्तं यत्र श्रीः कीर्तिरेव च
येषां यत्काङ्क्षितं चैव तत्तदावां विचिन्तय
sukhaṃ yatra mudā yuktaṃ yatra śrīḥ kīrtireva ca
yeṣāṃ yatkāṅkṣitaṃ caiva tattadāvāṃ vicintaya
- 18
ब्रह्मोवाच
यत्नाद्योगवतो दृष्ट्या योगः पूर्वं मयार्जितः
तं समाधाय गुणवत्सत्त्वं चास्मि समाश्रितः
brahmovāca
yatnādyogavato dṛṣṭyā yogaḥ pūrvaṃ mayārjitaḥ
taṃ samādhāya guṇavatsattvaṃ cāsmi samāśritaḥ
- 19
यः परो योगमतिमान्योगाख्यः सत्त्वमेव च
रजसस्तमसश्चैव यः स्रष्टा विश्वसंभवः
yaḥ paro yogamatimānyogākhyaḥ sattvameva ca
rajasastamasaścaiva yaḥ sraṣṭā viśvasaṃbhavaḥ
- 20
ततो भूतानि जायन्ते सात्त्विकानीतराणि च
स एव हि युवां नांशे वशी देवो हनिष्यति
tato bhūtāni jāyante sāttvikānītarāṇi ca
sa eva hi yuvāṃ nāṃśe vaśī devo haniṣyati
- 21
स्वपन्नेव ततः श्रीमान्बहुयोजनविस्तृतम्
बाहुं नारायणो ब्रह्मा कृतवानात्ममायया
svapanneva tataḥ śrīmānbahuyojanavistṛtam
bāhuṃ nārāyaṇo brahmā kṛtavānātmamāyayā
- 22
कृष्यमाणौ ततस्तस्य बाहुना बाहुशालिनः
चेरतुस्तौ विगलितौ शकुनाविव पीवरौ
kṛṣyamāṇau tatastasya bāhunā bāhuśālinaḥ
ceratustau vigalitau śakunāviva pīvarau
- 23
ततस्तावाहतुर्गत्वा तदा देवं सनातनम्
पद्मनाभं हृषीकेशं प्रणिपत्य स्थितावुभौ
tatastāvāhaturgatvā tadā devaṃ sanātanam
padmanābhaṃ hṛṣīkeśaṃ praṇipatya sthitāvubhau
- 24
जानीवस्त्वां विश्वयोनिं त्वामेकं पुरुषोत्तमम्
त्वमावां पाहि हेत्वर्थमिदं नौ बुद्धिकारणम्
jānīvastvāṃ viśvayoniṃ tvāmekaṃ puruṣottamam
tvamāvāṃ pāhi hetvarthamidaṃ nau buddhikāraṇam
- 25
अमोघदर्शनः स त्वं यतस्त्वां विद्वः शाश्वतम्
ततस्त्वामागतावावामभितः प्रसमीक्षितुम्
amoghadarśanaḥ sa tvaṃ yatastvāṃ vidvaḥ śāśvatam
tatastvāmāgatāvāvāmabhitaḥ prasamīkṣitum
- 26
तदिच्छामो वरं देव त्वत्तोऽद्भुतम् अरिंदम
अमोघदर्शनोऽसि त्वं नमस्ते समितिंजय
tadicchāmo varaṃ deva tvatto'dbhutam ariṃdama
amoghadarśano'si tvaṃ namaste samitiṃjaya
- 27
श्रीभगवानुवाच
किमर्थं हि द्रुतं ब्रूतं वरं ह्यसुरसत्तमौ
दत्तायुष्कौ पुनर्भूयो रहो जीवितुम् इच्छथः
śrībhagavānuvāca
kimarthaṃ hi drutaṃ brūtaṃ varaṃ hyasurasattamau
dattāyuṣkau punarbhūyo raho jīvitum icchathaḥ
- 28
मधुकैटभावूचतुः
यस्मिन्न कश्चिन्मृतवान्देव तस्मिन्प्रभो वधम्
तमिच्छावो वधश्चैव त्वत्तो नोऽस्तु महाव्रत
madhukaiṭabhāvūcatuḥ
yasminna kaścinmṛtavāndeva tasminprabho vadham
tamicchāvo vadhaścaiva tvatto no'stu mahāvrata
- 29
श्रीभगवानुवाच
बाढं युवां तु प्रवरौ भविष्यत्कालसंभवे
भविष्यतो न संदेहः सत्यमेतद्ब्रवीमि वाम्
śrībhagavānuvāca
bāḍhaṃ yuvāṃ tu pravarau bhaviṣyatkālasaṃbhave
bhaviṣyato na saṃdehaḥ satyametadbravīmi vām
- 30
वरं प्रदायाथ महासुराभ्यां सनातनो विश्ववरः सुरोत्तमः
रजस्तमोवर्गभवायनौ यमौ ममन्थ तावूरुतलेन वै प्रभुः
varaṃ pradāyātha mahāsurābhyāṃ sanātano viśvavaraḥ surottamaḥ
rajastamovargabhavāyanau yamau mamantha tāvūrutalena vai prabhuḥ

