36 shlokas
- 1
सूत उवाच
तं दृष्ट्वा दानवाः क्रुद्धाश्चेरुः स्वैः स्वैर्बलैर्वृताः
सरघा इव माक्षीकहरणे सर्वतोदिशम्
sūta uvāca
taṃ dṛṣṭvā dānavāḥ kruddhāśceruḥ svaiḥ svairbalairvṛtāḥ
saraghā iva mākṣīkaharaṇe sarvatodiśam
- 2
कृष्णचामरजालाढ्ये सुधाविरचिताङ्कुरे
चित्रपञ्चपताके तु प्रभिन्नकरटामुखे
kṛṣṇacāmarajālāḍhye sudhāviracitāṅkure
citrapañcapatāke tu prabhinnakaraṭāmukhe
- 3
पर्वताभे गजे भीमे मदस्राविणि दुर्धरे
आरुह्याजौ निमिर्दैत्यो हरिं प्रत्युद्ययौ बली
parvatābhe gaje bhīme madasrāviṇi durdhare
āruhyājau nimirdaityo hariṃ pratyudyayau balī
- 4
तस्यासन्दानवा रौद्रा गजस्य पदरक्षिणः
सप्तविंशतिसाहस्राः किरीटकवचोज्ज्वलाः
tasyāsandānavā raudrā gajasya padarakṣiṇaḥ
saptaviṃśatisāhasrāḥ kirīṭakavacojjvalāḥ
- 5
अश्वारूढश्च मथनो जम्भकश्चोष्ट्रवाहनः
शुम्भोऽपि विपुलं मेषं समारुह्याव्रजद्रणम्
aśvārūḍhaśca mathano jambhakaścoṣṭravāhanaḥ
śumbho'pi vipulaṃ meṣaṃ samāruhyāvrajadraṇam
- 6
अपरे दानवेन्द्रास्तु यत्ता नानास्त्रपाणयः
आजघ्नुः समरे क्रुद्धा विष्णुमक्लिष्टकारिणम्
apare dānavendrāstu yattā nānāstrapāṇayaḥ
ājaghnuḥ samare kruddhā viṣṇumakliṣṭakāriṇam
- 7
परिघेण निमिर्दैत्यो मथनो मुद्गरेण तु
शुम्भः शूलेन तीक्ष्णेन प्रासेन ग्रसनस्तथा
parigheṇa nimirdaityo mathano mudgareṇa tu
śumbhaḥ śūlena tīkṣṇena prāsena grasanastathā
- 8
चक्रेण महिषः क्रुद्धो जम्भः शक्त्या महारणे
जघ्नुर्नारायणं सर्वे शेषास्तीक्ष्णैश्च मार्गणैः
cakreṇa mahiṣaḥ kruddho jambhaḥ śaktyā mahāraṇe
jaghnurnārāyaṇaṃ sarve śeṣāstīkṣṇaiśca mārgaṇaiḥ
- 9
तान्यस्त्राणि प्रयुक्तानि शरीरं विविशुर्हरेः
गुरूक्तान्युपदिष्टानि सच्छिष्यस्य श्रुताविव
tānyastrāṇi prayuktāni śarīraṃ viviśurhareḥ
gurūktānyupadiṣṭāni sacchiṣyasya śrutāviva
- 10
असंभ्रान्तो रणे विष्णुरथ जग्राह कार्मुकम्
शरांश्चाशीविषाकारांस्तैलधौतानजिह्मगान्
asaṃbhrānto raṇe viṣṇuratha jagrāha kārmukam
śarāṃścāśīviṣākārāṃstailadhautānajihmagān
- 11
ततोऽभिसंध्य दैत्यांस्तानाकर्णाकृष्टकार्मुकः
अभ्यद्रवद्रणे क्रुद्धो दैत्यानीके तु पौरुषात्
tato'bhisaṃdhya daityāṃstānākarṇākṛṣṭakārmukaḥ
abhyadravadraṇe kruddho daityānīke tu pauruṣāt
- 12
निमिं विव्याध विंशत्या बाणानामग्निवर्चसाम्
मथनं दशभिर्बाणैः शुम्भं पञ्चभिरेव च
nimiṃ vivyādha viṃśatyā bāṇānāmagnivarcasām
mathanaṃ daśabhirbāṇaiḥ śumbhaṃ pañcabhireva ca
- 13
एकेन महिषं क्रुद्धो विव्याधोरसि पत्त्रिणा
जम्भं द्वादशभिस्तीक्ष्णैः सर्वांश्चैकैकशोऽष्टभिः
ekena mahiṣaṃ kruddho vivyādhorasi pattriṇā
jambhaṃ dvādaśabhistīkṣṇaiḥ sarvāṃścaikaikaśo'ṣṭabhiḥ
- 14
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा दानवाः क्रोधमूर्छिताः
नर्दमानाः प्रयत्नेन चक्रुरत्यद्भुतं रणम्
tasya tallāghavaṃ dṛṣṭvā dānavāḥ krodhamūrchitāḥ
nardamānāḥ prayatnena cakruratyadbhutaṃ raṇam
- 15
चिछेदाथ धनुर्विष्णोर्निमिर्भल्लेन दानवः
संध्यमानं शरं हस्ते चिछेद महिषासुरः
cichedātha dhanurviṣṇornimirbhallena dānavaḥ
saṃdhyamānaṃ śaraṃ haste cicheda mahiṣāsuraḥ
- 16
पीडयामास गरुडं जम्भस्तीक्ष्णैस्तु सायकैः
भुजं तस्याहनद्गाढं शुम्भो भूधरसंनिभः
pīḍayāmāsa garuḍaṃ jambhastīkṣṇaistu sāyakaiḥ
bhujaṃ tasyāhanadgāḍhaṃ śumbho bhūdharasaṃnibhaḥ
- 17
छिन्ने धनुषि गोविन्दो गदां जग्राह भीषणाम्
तां प्राहिणोत्स वेगेन मथनाय महाहवे
chinne dhanuṣi govindo gadāṃ jagrāha bhīṣaṇām
tāṃ prāhiṇotsa vegena mathanāya mahāhave
- 18
ताम् अप्राप्तां निमिर्बाणैश्चिछेद तिलशो रणे
तां नाशमागतां दृष्ट्वा हीनाग्रे प्रार्थनामिव
tām aprāptāṃ nimirbāṇaiścicheda tilaśo raṇe
tāṃ nāśamāgatāṃ dṛṣṭvā hīnāgre prārthanāmiva
- 19
जग्राह मुद्गरं घोरं दिव्यरत्नपरिष्कृतम्
तं मुमोचाथ वेगेन निमिमुद्दिश्य दानवम्
jagrāha mudgaraṃ ghoraṃ divyaratnapariṣkṛtam
taṃ mumocātha vegena nimimuddiśya dānavam
- 20
तम् आयान्तं वियत्येव त्रयो दैत्या न्यवारयन्
गदया जम्भदैत्यस्तु ग्रसनः पट्टिशेन तु
tam āyāntaṃ viyatyeva trayo daityā nyavārayan
gadayā jambhadaityastu grasanaḥ paṭṭiśena tu
- 21
शक्त्या च महिषो दैत्यः स्वपक्षजयकाङ्क्षया
निराकृतं तमालोक्य दुर्जने प्रणयं यथा
śaktyā ca mahiṣo daityaḥ svapakṣajayakāṅkṣayā
nirākṛtaṃ tamālokya durjane praṇayaṃ yathā
- 22
जग्राह शक्तिमुग्राग्रामष्टघण्टोत्कटस्वनाम्
जम्भाय तां समुद्दिश्य प्राहिणोद्रणभीषणः
jagrāha śaktimugrāgrāmaṣṭaghaṇṭotkaṭasvanām
jambhāya tāṃ samuddiśya prāhiṇodraṇabhīṣaṇaḥ
- 23
तामम्बरस्थां जग्राह गजो दानवनन्दनः
गृहीतां तां समालोक्य शिक्षामिव विवेकिभिः
tāmambarasthāṃ jagrāha gajo dānavanandanaḥ
gṛhītāṃ tāṃ samālokya śikṣāmiva vivekibhiḥ
- 24
दृढं भारसहं सारमन्यदादाय कार्मुकम्
रौद्रास्त्रमभिसंधाय तस्मिन्बाणं मुमोच ह
dṛḍhaṃ bhārasahaṃ sāramanyadādāya kārmukam
raudrāstramabhisaṃdhāya tasminbāṇaṃ mumoca ha
- 25
ततोऽस्त्रतेजसा सर्वं व्याप्तं लोकं चराचरम्
ततो बाणमयं सर्वमाकाशं समदृश्यत
tato'stratejasā sarvaṃ vyāptaṃ lokaṃ carācaram
tato bāṇamayaṃ sarvamākāśaṃ samadṛśyata
- 26
भूर्दिशो विदिशश्चैव बाणजालमया बभुः
दृष्ट्वा तदस्त्रमाहात्म्यं सेननीर्ग्रसनोऽसुरः
bhūrdiśo vidiśaścaiva bāṇajālamayā babhuḥ
dṛṣṭvā tadastramāhātmyaṃ senanīrgrasano'suraḥ
- 27
ब्राह्ममस्त्रं चकारासौ सर्वास्त्रविनिवारणम्
तेन तत्प्रशमं यातं रौद्रास्त्रं लोकघस्मरम्
brāhmamastraṃ cakārāsau sarvāstravinivāraṇam
tena tatpraśamaṃ yātaṃ raudrāstraṃ lokaghasmaram
- 28
अस्त्रे प्रतिहते तस्मिन्विष्णुर्दानवसूदनः
कालदण्डास्त्रमकरोत्सर्वलोकभयंकरम्
astre pratihate tasminviṣṇurdānavasūdanaḥ
kāladaṇḍāstramakarotsarvalokabhayaṃkaram
- 29
संधीयमाने तस्मिंस्तु मारुतः परुषो ववौ
चकम्पे च मही देवी दैत्या भिन्नधियोऽभवन्
saṃdhīyamāne tasmiṃstu mārutaḥ paruṣo vavau
cakampe ca mahī devī daityā bhinnadhiyo'bhavan
- 30
तदस्त्रमुग्रं दृष्ट्वा तु दानवा युद्धदुर्मदाः
चक्रुरस्त्राणि दिव्यानि नानारूपाणि संयुगे
tadastramugraṃ dṛṣṭvā tu dānavā yuddhadurmadāḥ
cakrurastrāṇi divyāni nānārūpāṇi saṃyuge

