33 shlokas
- 1
सूत उवाच
पूज्यमाने रथे तस्मिंल्लोकैर्देवे रथे स्थिते
प्रमथेषु नदत्सूग्रं प्रवदत्सु च साध्विति
sūta uvāca
pūjyamāne rathe tasmiṃllokairdeve rathe sthite
pramatheṣu nadatsūgraṃ pravadatsu ca sādhviti
- 2
ईश्वरस्वरघोषेण नर्दमाने महावृषे
जयत्सु विप्रेषु तथा गर्जत्सु तुरगेषु च
īśvarasvaraghoṣeṇa nardamāne mahāvṛṣe
jayatsu vipreṣu tathā garjatsu turageṣu ca
- 3
रणाङ्गणात्समुत्पत्य देवर्षिर्नारदः प्रभुः
कान्त्या चन्द्रोपमस्तूर्णं त्रिपुरं पुरमागतः
raṇāṅgaṇātsamutpatya devarṣirnāradaḥ prabhuḥ
kāntyā candropamastūrṇaṃ tripuraṃ puramāgataḥ
- 4
औत्पातिकं तु दैत्यानां त्रिपुरे वर्तते ध्रुवम्
नारदश्चात्र भगवान्प्रादुर्भूतस्तपोधनः
autpātikaṃ tu daityānāṃ tripure vartate dhruvam
nāradaścātra bhagavānprādurbhūtastapodhanaḥ
- 5
आगतं जलदाभासं समेताः सर्वदानवाः
उत्तस्थुर्नारदं दृष्ट्वा अभिवादनवादिनः
āgataṃ jaladābhāsaṃ sametāḥ sarvadānavāḥ
uttasthurnāradaṃ dṛṣṭvā abhivādanavādinaḥ
- 6
तमर्घ्येण च पाद्येन मधुपर्केण चेश्वराः
नारदं पूजयामासुर्ब्रह्माणमिव वासवः
tamarghyeṇa ca pādyena madhuparkeṇa ceśvarāḥ
nāradaṃ pūjayāmāsurbrahmāṇamiva vāsavaḥ
- 7
तेषां स पूजां पूजार्हः प्रतिगृह्य तपोधनः
नारदः सुखमासीनः काञ्चने परमासने
teṣāṃ sa pūjāṃ pūjārhaḥ pratigṛhya tapodhanaḥ
nāradaḥ sukhamāsīnaḥ kāñcane paramāsane
- 8
मयस्तु सुखमासीने नारदे नारदोद्भवे
यथार्हं दानवैः सार्धमासीनो दानवाधिपः
mayastu sukhamāsīne nārade nāradodbhave
yathārhaṃ dānavaiḥ sārdhamāsīno dānavādhipaḥ
- 9
आसीनं नारदं प्रेक्ष्य मयस्त्वथ महासुरः
अब्रवीद्वचनं तुष्टो हृष्टरोमाननेक्षणः
āsīnaṃ nāradaṃ prekṣya mayastvatha mahāsuraḥ
abravīdvacanaṃ tuṣṭo hṛṣṭaromānanekṣaṇaḥ
- 10
औत्पातिकं पुरेऽस्माकं यथा नान्यत्र कुत्रचित्
वर्तते वर्तमानज्ञ वद त्वं हि च नारद
autpātikaṃ pure'smākaṃ yathā nānyatra kutracit
vartate vartamānajña vada tvaṃ hi ca nārada
- 11
दृश्यन्ते भयदाः स्वप्ना भज्यन्ते च ध्वजाः परम्
विना च वायुना केतुः पतते च तथा भुवि
dṛśyante bhayadāḥ svapnā bhajyante ca dhvajāḥ param
vinā ca vāyunā ketuḥ patate ca tathā bhuvi
- 12
अट्टालकाश्च नृत्यन्ते सपताकाः सगोपुराः
हिंस हिंसेति श्रूयन्ते गिरश्च भयदाः पुरे
aṭṭālakāśca nṛtyante sapatākāḥ sagopurāḥ
hiṃsa hiṃseti śrūyante giraśca bhayadāḥ pure
- 13
नाहं बिभेमि देवानां सेन्द्राणामपि नारद
मुक्त्वैकं वरदं स्थाणुं भक्ताभयकरं हरम्
nāhaṃ bibhemi devānāṃ sendrāṇāmapi nārada
muktvaikaṃ varadaṃ sthāṇuṃ bhaktābhayakaraṃ haram
- 14
भगवन्नास्त्यविदितमुत्पातेषु तवानघ
अनागतमतीतं च भवाञ्जानाति तत्त्वतः
bhagavannāstyaviditamutpāteṣu tavānagha
anāgatamatītaṃ ca bhavāñjānāti tattvataḥ
- 15
तदेतन्नो भयस्थानम् उत्पाताभिनिवेदितम्
कथयस्व मुनिश्रेष्ठ प्रपन्नस्य तु नारद
tadetanno bhayasthānam utpātābhiniveditam
kathayasva muniśreṣṭha prapannasya tu nārada
- 16
इत्युक्तो नारदस्तेन मयेनामयवर्जितः
ityukto nāradastena mayenāmayavarjitaḥ
- 17
नारद उवाच
शृणु दानव तत्त्वेन भवन्त्यौत्पातिका यथा
धर्मेति धारणे धातुर्माहात्म्ये चैव पठ्यते
धारणाच्च महत्त्वेन धर्म एष निरुच्यते
nārada uvāca
śṛṇu dānava tattvena bhavantyautpātikā yathā
dharmeti dhāraṇe dhāturmāhātmye caiva paṭhyate
dhāraṇācca mahattvena dharma eṣa nirucyate
- 18
स इष्टप्रापको धर्म आचार्यैरुपदिश्यते
इतरश्चानिष्टफल आचार्यैर्नोपदिश्यते
sa iṣṭaprāpako dharma ācāryairupadiśyate
itaraścāniṣṭaphala ācāryairnopadiśyate
- 19
उत्पथान्मार्गमागच्छेन्मार्गाच्चेव विमार्गताम्
विनाशस्तस्य निर्देश्य इति वेदविदो विदुः
utpathānmārgamāgacchenmārgācceva vimārgatām
vināśastasya nirdeśya iti vedavido viduḥ
- 20
त्वमधर्मरथारूढः सहैभिर्मत्तदानवैः
अपकारिषु देवानां कुरुषे त्वं सहायताम्
tvamadharmarathārūḍhaḥ sahaibhirmattadānavaiḥ
apakāriṣu devānāṃ kuruṣe tvaṃ sahāyatām
- 21
तदेतान्येवमादीनि उत्पातावेदितानि च
वैनाशिकानि दृश्यन्ते दानवानां तथैव च
tadetānyevamādīni utpātāveditāni ca
vaināśikāni dṛśyante dānavānāṃ tathaiva ca
- 22
एष रुद्रः समास्थाय महालोकमयं रथम्
आयाति त्रिपुरं हन्तुं मय त्वामसुरानपि
eṣa rudraḥ samāsthāya mahālokamayaṃ ratham
āyāti tripuraṃ hantuṃ maya tvāmasurānapi
- 23
स त्वं महौजसं नित्यं प्रपद्यस्व महेश्वरम्
यास्यसे सह पुत्रेण दानवैः सह मानद
sa tvaṃ mahaujasaṃ nityaṃ prapadyasva maheśvaram
yāsyase saha putreṇa dānavaiḥ saha mānada
- 24
इत्येवमावेद्य भयं दानवोपस्थितं महत्
दानवानां पुनर्देवो देवेशपदमागतः
ityevamāvedya bhayaṃ dānavopasthitaṃ mahat
dānavānāṃ punardevo deveśapadamāgataḥ
- 25
नारदे तु मुनौ याते मयो दानवनायकः
शूरसंमतमित्येवं दानवानाह दानवः
nārade tu munau yāte mayo dānavanāyakaḥ
śūrasaṃmatamityevaṃ dānavānāha dānavaḥ
- 26
शूराः स्थ जातपुत्राः स्थ कृतकृत्याः स्थ दानवाः
युध्यध्वं दैवतैः सार्धं कर्तव्यं चापि नो भयम्
śūrāḥ stha jātaputrāḥ stha kṛtakṛtyāḥ stha dānavāḥ
yudhyadhvaṃ daivataiḥ sārdhaṃ kartavyaṃ cāpi no bhayam
- 27
जित्वा वयं भविष्यामः सर्वेऽमरसभासदः
देवांश्च सेन्द्रकान्हत्वा लोकान्भोक्ष्यामहेऽसुराः
jitvā vayaṃ bhaviṣyāmaḥ sarve'marasabhāsadaḥ
devāṃśca sendrakānhatvā lokānbhokṣyāmahe'surāḥ
- 28
अट्टालकेषु च तथा तिष्ठध्वं शस्त्रपाणयः
दंशिता युद्धसज्जाश्च तिष्ठध्वं प्रोद्यतायुधाः
aṭṭālakeṣu ca tathā tiṣṭhadhvaṃ śastrapāṇayaḥ
daṃśitā yuddhasajjāśca tiṣṭhadhvaṃ prodyatāyudhāḥ
- 29
पुराणि त्रीणि चैतानि यथास्थानेषु दानवाः
तिष्ठध्वं लङ्घनीयानि भविष्यन्ति पुराणि च
purāṇi trīṇi caitāni yathāsthāneṣu dānavāḥ
tiṣṭhadhvaṃ laṅghanīyāni bhaviṣyanti purāṇi ca
- 30
नमोगतास्तथा शूरा देवता विदिता हि वः
ताः प्रयत्नेन वार्याश्च विदार्याश्चैव सायकैः
namogatāstathā śūrā devatā viditā hi vaḥ
tāḥ prayatnena vāryāśca vidāryāścaiva sāyakaiḥ

