24 shlokas
- 1
देव्युवाच
मातरं मा परित्यज्य यस्मात्त्वं स्नेहविक्लवाम्
विहितावसरः स्त्रीणां शंकरस्य रहोविधौ
devyuvāca
mātaraṃ mā parityajya yasmāttvaṃ snehaviklavām
vihitāvasaraḥ strīṇāṃ śaṃkarasya rahovidhau
- 2
तस्मात्ते परुषा रूक्षा जडा हृदयवर्जिता
गणेश क्षारसदृशी शिला माता भविष्यति
tasmātte paruṣā rūkṣā jaḍā hṛdayavarjitā
gaṇeśa kṣārasadṛśī śilā mātā bhaviṣyati
- 3
निमित्तमेतद्विख्यातं वीरकस्य शिलोदये
सोऽभवत्प्रक्रमेणैव विचित्राख्यानसंश्रयः
nimittametadvikhyātaṃ vīrakasya śilodaye
so'bhavatprakrameṇaiva vicitrākhyānasaṃśrayaḥ
- 4
एवमुत्सृष्टशपाया गिरिपुत्र्यास्त्वनन्तरम्
निर्जगाम मुखात्क्रोधः सिंहरूपी महाबलः
evamutsṛṣṭaśapāyā giriputryāstvanantaram
nirjagāma mukhātkrodhaḥ siṃharūpī mahābalaḥ
- 5
स तु सिंहः करालास्यो जटाजटिलकंधरः
प्रोद्धूतलम्बलाङ्गूलो दंष्ट्रोत्कटमुखातटः
sa tu siṃhaḥ karālāsyo jaṭājaṭilakaṃdharaḥ
proddhūtalambalāṅgūlo daṃṣṭrotkaṭamukhātaṭaḥ
- 6
व्यादितास्यो ललज्जिह्वः क्षामकुक्षिश्चिखादिषुः
तस्याशु वर्तितुं देवी व्यवस्यत सती तदा
ज्ञात्वा मनोगतं तस्या भगवांश्चतुराननः
आजगामाश्रमपदं संपदामाश्रयं तदा
vyāditāsyo lalajjihvaḥ kṣāmakukṣiścikhādiṣuḥ
tasyāśu vartituṃ devī vyavasyata satī tadā
jñātvā manogataṃ tasyā bhagavāṃścaturānanaḥ
ājagāmāśramapadaṃ saṃpadāmāśrayaṃ tadā
- 7
आगम्योवाच देवेशो गिरिजां स्पष्टया गिरा
āgamyovāca deveśo girijāṃ spaṣṭayā girā
- 8
ब्रह्मोवाच
किं पुत्रि प्राप्तुकामासि किमलभ्यं ददामि ते
विरम्यताम् अतिक्लेशात्तपसोऽस्मान्मदाज्ञया
brahmovāca
kiṃ putri prāptukāmāsi kimalabhyaṃ dadāmi te
viramyatām atikleśāttapaso'smānmadājñayā
- 9
तच्छ्रुत्वोवाच गिरिजा गुरोर्गौरत्वगर्भितम्
वाक्यं वाचा चिरोद्गीर्णवर्णनिर्णीतवाञ्छितम्
tacchrutvovāca girijā gurorgauratvagarbhitam
vākyaṃ vācā cirodgīrṇavarṇanirṇītavāñchitam
- 10
देव्युवाच
तपसा दुष्करेणाप्तः पतित्वे शंकरो मया
स मां श्यामलवर्णेति बहुशः प्रोक्तवान्भवः
devyuvāca
tapasā duṣkareṇāptaḥ patitve śaṃkaro mayā
sa māṃ śyāmalavarṇeti bahuśaḥ proktavānbhavaḥ
- 11
स्यामहं काञ्चनाकारा वाल्लभ्येन च संयुता
भर्तुर्भूतपतेरङ्गमेकतो निर्विशेऽङ्गवत्
syāmahaṃ kāñcanākārā vāllabhyena ca saṃyutā
bharturbhūtapateraṅgamekato nirviśe'ṅgavat
- 12
तस्यास्तद्भाषितं श्रुत्वा प्रोवाच कमलासनः
एवं भव त्वं भूयश्च भर्तृदेहार्धधारिणी
tasyāstadbhāṣitaṃ śrutvā provāca kamalāsanaḥ
evaṃ bhava tvaṃ bhūyaśca bhartṛdehārdhadhāriṇī
- 13
ततस्तत्याज भृङ्गाङ्गं फुल्लनीलोत्पलत्वचम्
tatastatyāja bhṛṅgāṅgaṃ phullanīlotpalatvacam
- 14
त्वचा सा चाभवद्दीप्ता घण्टाहस्ता त्रिलोचना
नानाभरणपूर्णाङ्गी पीतकौशेयधारिणी
tvacā sā cābhavaddīptā ghaṇṭāhastā trilocanā
nānābharaṇapūrṇāṅgī pītakauśeyadhāriṇī
- 15
तामब्रवीत्ततो ब्रह्मा देवीं नीलाम्बुजत्विषम्
निशे भूधरजादेहसम्पर्कात्त्वं ममाज्ञया
tāmabravīttato brahmā devīṃ nīlāmbujatviṣam
niśe bhūdharajādehasamparkāttvaṃ mamājñayā
- 16
सम्प्राप्ता कृतकृत्यत्वमेकानंशा पुरा ह्यसि
य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने
samprāptā kṛtakṛtyatvamekānaṃśā purā hyasi
ya eṣa siṃhaḥ prodbhūto devyāḥ krodhādvarānane
- 17
स तेऽस्तु वाहनं देवि केतौ चास्तु महाबलः
गच्छ विन्ध्याचलं तत्र सुरकार्यं करिष्यसि
sa te'stu vāhanaṃ devi ketau cāstu mahābalaḥ
gaccha vindhyācalaṃ tatra surakāryaṃ kariṣyasi
- 18
पञ्चालो नाम यक्षोऽयं यक्षलक्षपदानुगः
दत्तस्ते किंकरो देवि मया मायाशतैर्युतः
pañcālo nāma yakṣo'yaṃ yakṣalakṣapadānugaḥ
dattaste kiṃkaro devi mayā māyāśatairyutaḥ
- 19
इत्युक्ता कौशिकी देवी विन्ध्यशैलं जगाम ह
उमापि प्राप्तसंकल्पा जगाम गिरिशान्तिकम्
ityuktā kauśikī devī vindhyaśailaṃ jagāma ha
umāpi prāptasaṃkalpā jagāma giriśāntikam
- 20
प्रविशन्तीं तु तां द्वारादपकृष्य समाहितः
रुरोध वीरको देवीं हेमवेत्रलताधरः
praviśantīṃ tu tāṃ dvārādapakṛṣya samāhitaḥ
rurodha vīrako devīṃ hemavetralatādharaḥ
- 21
तामुवाच स कोपेन रूपात्तु व्यभिचारिणीम्
प्रयोजनं न तेऽस्तीह गच्छ यावन्न भेत्स्यसे
tāmuvāca sa kopena rūpāttu vyabhicāriṇīm
prayojanaṃ na te'stīha gaccha yāvanna bhetsyase
- 22
देव्या रूपधरो दैत्यो देवं वञ्चयितुं त्विह
प्रविष्टो न च दृष्टोऽसौ स वै देवेन घातितः
devyā rūpadharo daityo devaṃ vañcayituṃ tviha
praviṣṭo na ca dṛṣṭo'sau sa vai devena ghātitaḥ
- 23
घातिते चाहमाज्ञप्तो नीलकण्ठेन कोपिना
द्वारेषु नावधानं ते यस्मात्पश्यामि वै ततः
ghātite cāhamājñapto nīlakaṇṭhena kopinā
dvāreṣu nāvadhānaṃ te yasmātpaśyāmi vai tataḥ
- 24
भविष्यसि न मद्द्वाःस्थो वर्षपूगान्यनेकशः
अतस्तेऽत्र न दास्यामि प्रवेशं गम्यतां द्रुतम्
bhaviṣyasi na maddvāḥstho varṣapūgānyanekaśaḥ
ataste'tra na dāsyāmi praveśaṃ gamyatāṃ drutam

