24 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
एतस्मिन्न् एव काले तु वसिष्ठम् ऋषिसत्तमम्
इक्ष्वाकुवंशजो राजा सौदासो ददतां वरः
bhīṣma uvāca
etasminn eva kāle tu vasiṣṭham ṛṣisattamam
ikṣvākuvaṃśajo rājā saudāso dadatāṃ varaḥ
- 2
सर्वलोकचरं सिद्धं ब्रह्मकोशं सनातनम्
पुरोहितम् इदं प्रष्टुम् अभिवाद्योपचक्रमे
sarvalokacaraṃ siddhaṃ brahmakośaṃ sanātanam
purohitam idaṃ praṣṭum abhivādyopacakrame
- 3
सौदास उवाच
त्रैलोक्ये भगवन्किं स्वित्पवित्रं कथ्यते ऽनघ
यत्कीर्तयन्सदा मर्त्यः प्राप्नुयात्पुण्यम् उत्तमम्
saudāsa uvāca
trailokye bhagavankiṃ svitpavitraṃ kathyate 'nagha
yatkīrtayansadā martyaḥ prāpnuyātpuṇyam uttamam
- 4
भीष्म उवाच
तस्मै प्रोवाच वचनं प्रणताय हितं तदा
गवाम् उपनिषद्विद्वान्नमस्कृत्य गवां शुचिः
bhīṣma uvāca
tasmai provāca vacanaṃ praṇatāya hitaṃ tadā
gavām upaniṣadvidvānnamaskṛtya gavāṃ śuciḥ
- 5
गावः सुरभिगन्धिन्यस्तथा गुग्गुलुगन्धिकाः
गावः प्रतिष्ठा भूतानां गावः स्वस्त्ययनं महत्
gāvaḥ surabhigandhinyastathā guggulugandhikāḥ
gāvaḥ pratiṣṭhā bhūtānāṃ gāvaḥ svastyayanaṃ mahat
- 6
गावो भूतं भविष्यच्च गावः पुष्टिः सनातनी
गावो लक्ष्म्यास्तथा मूलं गोषु दत्तं न नश्यति
अन्नं हि सततं गावो देवानां परमं हविः
gāvo bhūtaṃ bhaviṣyacca gāvaḥ puṣṭiḥ sanātanī
gāvo lakṣmyāstathā mūlaṃ goṣu dattaṃ na naśyati
annaṃ hi satataṃ gāvo devānāṃ paramaṃ haviḥ
- 7
स्वाहाकारवषट्कारौ गोषु नित्यं प्रतिष्ठितौ
गावो यज्ञस्य हि फलं गोषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः
svāhākāravaṣaṭkārau goṣu nityaṃ pratiṣṭhitau
gāvo yajñasya hi phalaṃ goṣu yajñāḥ pratiṣṭhitāḥ
- 8
सायं प्रातश्च सततं होमकाले महामते
गावो ददति वै होम्यम् ऋषिभ्यः पुरुषर्षभ
sāyaṃ prātaśca satataṃ homakāle mahāmate
gāvo dadati vai homyam ṛṣibhyaḥ puruṣarṣabha
- 9
कानिचिद्यानि दुर्गाणि दुष्कृतानि कृतानि च
तरन्ति चैव पाप्मानं धेनुं ये ददति प्रभो
kānicidyāni durgāṇi duṣkṛtāni kṛtāni ca
taranti caiva pāpmānaṃ dhenuṃ ye dadati prabho
- 10
एकां च दशगुर्दद्याद्दश दद्याच्च गोशती
शतं सहस्रगुर्दद्यात्सर्वे तुल्यफला हि ते
ekāṃ ca daśagurdadyāddaśa dadyācca gośatī
śataṃ sahasragurdadyātsarve tulyaphalā hi te
- 11
अनाहिताग्निः शतगुर् अयज्वा च सहस्रगुः
समृद्धो यश्च कीनाशो नार्घ्यम् अर्हन्ति ते त्रयः
anāhitāgniḥ śatagur ayajvā ca sahasraguḥ
samṛddho yaśca kīnāśo nārghyam arhanti te trayaḥ
- 12
कपिलां ये प्रयच्छन्ति सवत्सां कांस्यदोहनाम्
सुव्रतां वस्त्रसंवीताम् उभौ लोकौ जयन्ति ते
kapilāṃ ye prayacchanti savatsāṃ kāṃsyadohanām
suvratāṃ vastrasaṃvītām ubhau lokau jayanti te
- 13
युवानम् इन्द्रियोपेतं शतेन सह यूथपम्
गवेन्द्रं ब्राह्मणेन्द्राय भूरिशृङ्गम् अलंकृतम्
yuvānam indriyopetaṃ śatena saha yūthapam
gavendraṃ brāhmaṇendrāya bhūriśṛṅgam alaṃkṛtam
- 14
वृषभं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रियाय परंतप
ऐश्वर्यं ते ऽभिजायन्ते जायमानाः पुनः पुनः
vṛṣabhaṃ ye prayacchanti śrotriyāya paraṃtapa
aiśvaryaṃ te 'bhijāyante jāyamānāḥ punaḥ punaḥ
- 15
नाकीर्तयित्वा गाः सुप्यान्नास्मृत्य पुनर् उत्पतेत्
सायं प्रातर्नमस्येच्च गास्ततः पुष्टिम् आप्नुयात्
nākīrtayitvā gāḥ supyānnāsmṛtya punar utpatet
sāyaṃ prātarnamasyecca gāstataḥ puṣṭim āpnuyāt
- 16
गवां मूत्रपुरीषस्य नोद्विजेत कदाचन
न चासां मांसम् अश्नीयाद्गवां व्युष्टिं तथाश्नुते
gavāṃ mūtrapurīṣasya nodvijeta kadācana
na cāsāṃ māṃsam aśnīyādgavāṃ vyuṣṭiṃ tathāśnute
- 17
गाश्च संकीर्तयेन्नित्यं नावमन्येत गास्तथा
अनिष्टं स्वप्नम् आलक्ष्य गां नरः संप्रकीर्तयेत्
gāśca saṃkīrtayennityaṃ nāvamanyeta gāstathā
aniṣṭaṃ svapnam ālakṣya gāṃ naraḥ saṃprakīrtayet
- 18
गोमयेन सदा स्नायाद्गोकरीषे च संविशेत्
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि प्रतिघातं च वर्जयेत्
gomayena sadā snāyādgokarīṣe ca saṃviśet
śleṣmamūtrapurīṣāṇi pratighātaṃ ca varjayet
- 19
सार्द्रचर्मणि भुञ्जीत निरीक्षन्वारुणीं दिशम्
वाग्यतः सर्पिषा भूमौ गवां व्युष्टिं तथाश्नुते
sārdracarmaṇi bhuñjīta nirīkṣanvāruṇīṃ diśam
vāgyataḥ sarpiṣā bhūmau gavāṃ vyuṣṭiṃ tathāśnute
- 20
घृतेन जुहुयाद् अग्निं घृतेन स्वस्ति वाचयेत्
घृतं दद्याद्घृतं प्राशेद्गवां व्युष्टिं तथाश्नुते
ghṛtena juhuyād agniṃ ghṛtena svasti vācayet
ghṛtaṃ dadyādghṛtaṃ prāśedgavāṃ vyuṣṭiṃ tathāśnute
- 21
गोमत्या विद्यया धेनुं तिलानाम् अभिमन्त्र्य यः
रसरत्नमयीं दद्यान्न स शोचेत्कृताकृते
gomatyā vidyayā dhenuṃ tilānām abhimantrya yaḥ
rasaratnamayīṃ dadyānna sa śocetkṛtākṛte
- 22
गावो माम् उपतिष्ठन्तु हेमशृङ्गाः पयोमुचः
सुरभ्यः सौरभेयाश्च सरितः सागरं यथा
gāvo mām upatiṣṭhantu hemaśṛṅgāḥ payomucaḥ
surabhyaḥ saurabheyāśca saritaḥ sāgaraṃ yathā
- 23
गावः पश्यन्तु मां नित्यं गावः पश्याम्यहं तदा
गावो ऽस्माकं वयं तासां यतो गावस्ततो वयम्
gāvaḥ paśyantu māṃ nityaṃ gāvaḥ paśyāmyahaṃ tadā
gāvo 'smākaṃ vayaṃ tāsāṃ yato gāvastato vayam
- 24
एवं रात्रौ दिवा चैव समेषु विषमेषु च
महाभयेषु च नरः कीर्तयन्मुच्यते भयात्
evaṃ rātrau divā caiva sameṣu viṣameṣu ca
mahābhayeṣu ca naraḥ kīrtayanmucyate bhayāt

