20 shlokas
- 1
च्यवन उवाच
अवश्यं कथनीयं मे तवैतन्नरपुंगव
यदर्थं त्वाहम् उच्छेत्तुं सम्प्राप्तो मनुजाधिप
cyavana uvāca
avaśyaṃ kathanīyaṃ me tavaitannarapuṃgava
yadarthaṃ tvāham ucchettuṃ samprāpto manujādhipa
- 2
भृगूणां क्षत्रिया याज्या नित्यम् एव जनाधिप
ते च भेदं गमिष्यन्ति दैवयुक्तेन हेतुना
bhṛgūṇāṃ kṣatriyā yājyā nityam eva janādhipa
te ca bhedaṃ gamiṣyanti daivayuktena hetunā
- 3
क्षत्रियाश्च भृगून्सर्वान्वधिष्यन्ति नराधिप
आ गर्भाद् अनुकृन्तन्तो दैवदण्डनिपीडिताः
kṣatriyāśca bhṛgūnsarvānvadhiṣyanti narādhipa
ā garbhād anukṛntanto daivadaṇḍanipīḍitāḥ
- 4
तत उत्पत्स्यते ऽस्माकं कुले गोत्रविवर्धनः
और्वो नाम महातेजा ज्वलनार्कसमद्युतिः
tata utpatsyate 'smākaṃ kule gotravivardhanaḥ
aurvo nāma mahātejā jvalanārkasamadyutiḥ
- 5
स त्रैलोक्यविनाशाय कोपाग्निं जनयिष्यति
महीं सपर्वतवनां यः करिष्यति भस्मसात्
sa trailokyavināśāya kopāgniṃ janayiṣyati
mahīṃ saparvatavanāṃ yaḥ kariṣyati bhasmasāt
- 6
कंचित्कालं तु तं वह्निं स एव शमयिष्यति
समुद्रे वडवावक्त्रे प्रक्षिप्य मुनिसत्तमः
kaṃcitkālaṃ tu taṃ vahniṃ sa eva śamayiṣyati
samudre vaḍavāvaktre prakṣipya munisattamaḥ
- 7
पुत्रं तस्य महाभागम् ऋचीकं भृगुनन्दनम्
साक्षात्कृत्स्नो धनुर्वेदः समुपस्थास्यते ऽनघ
putraṃ tasya mahābhāgam ṛcīkaṃ bhṛgunandanam
sākṣātkṛtsno dhanurvedaḥ samupasthāsyate 'nagha
- 8
क्षत्रियाणाम् अभावाय दैवयुक्तेन हेतुना
स तु तं प्रतिगृह्यैव पुत्रे संक्रामयिष्यति
kṣatriyāṇām abhāvāya daivayuktena hetunā
sa tu taṃ pratigṛhyaiva putre saṃkrāmayiṣyati
- 9
जमदग्नौ महाभागे तपसा भावितात्मनि
स चापि भृगुशार्दूलस्तं वेदं धारयिष्यति
jamadagnau mahābhāge tapasā bhāvitātmani
sa cāpi bhṛguśārdūlastaṃ vedaṃ dhārayiṣyati
- 10
कुलात्तु तव धर्मात्मन्कन्यां सो ऽधिगमिष्यति
उद्भावनार्थं भवतो वंशस्य नृपसत्तम
kulāttu tava dharmātmankanyāṃ so 'dhigamiṣyati
udbhāvanārthaṃ bhavato vaṃśasya nṛpasattama
- 11
गाधेर्दुहितरं प्राप्य पौत्रीं तव महातपाः
ब्राह्मणं क्षत्रधर्माणं रामम् उत्पादयिष्यति
gādherduhitaraṃ prāpya pautrīṃ tava mahātapāḥ
brāhmaṇaṃ kṣatradharmāṇaṃ rāmam utpādayiṣyati
- 12
क्षत्रियं विप्रकर्माणं बृहस्पतिम् इवौजसा
विश्वामित्रं तव कुले गाधेः पुत्रं सुधार्मिकम्
तपसा महता युक्तं प्रदास्यति महाद्युते
kṣatriyaṃ viprakarmāṇaṃ bṛhaspatim ivaujasā
viśvāmitraṃ tava kule gādheḥ putraṃ sudhārmikam
tapasā mahatā yuktaṃ pradāsyati mahādyute
- 13
स्त्रियौ तु कारणं तत्र परिवर्ते भविष्यतः
पितामहनियोगाद्वै नान्यथैतद्भविष्यति
striyau tu kāraṇaṃ tatra parivarte bhaviṣyataḥ
pitāmahaniyogādvai nānyathaitadbhaviṣyati
- 14
तृतीये पुरुषे तुभ्यं ब्राह्मणत्वम् उपैष्यति
भविता त्वं च संबन्धी भृगूणां भावितात्मनाम्
tṛtīye puruṣe tubhyaṃ brāhmaṇatvam upaiṣyati
bhavitā tvaṃ ca saṃbandhī bhṛgūṇāṃ bhāvitātmanām
- 15
भीष्म उवाच
कुशिकस्तु मुनेर्वाक्यं च्यवनस्य महात्मनः
श्रुत्वा हृष्टो ऽभवद्राजा वाक्यं चेदम् उवाच ह
एवम् अस्त्विति धर्मात्मा तदा भरतसत्तम
bhīṣma uvāca
kuśikastu munervākyaṃ cyavanasya mahātmanaḥ
śrutvā hṛṣṭo 'bhavadrājā vākyaṃ cedam uvāca ha
evam astviti dharmātmā tadā bharatasattama
- 16
च्यवनस्तु महातेजाः पुनर् एव नराधिपम्
वरार्थं चोदयामास तम् उवाच स पार्थिवः
cyavanastu mahātejāḥ punar eva narādhipam
varārthaṃ codayāmāsa tam uvāca sa pārthivaḥ
- 17
बाढम् एवं ग्रहीष्यामि कामं त्वत्तो महामुने
ब्रह्मभूतं कुलं मे ऽस्तु धर्मे चास्य मनो भवेत्
bāḍham evaṃ grahīṣyāmi kāmaṃ tvatto mahāmune
brahmabhūtaṃ kulaṃ me 'stu dharme cāsya mano bhavet
- 18
एवम् उक्तस्तथेत्येवं प्रत्युक्त्वा च्यवनो मुनिः
अभ्यनुज्ञाय नृपतिं तीर्थयात्रां ययौ तदा
evam uktastathetyevaṃ pratyuktvā cyavano muniḥ
abhyanujñāya nṛpatiṃ tīrthayātrāṃ yayau tadā
- 19
एतत्ते कथितं सर्वम् अशेषेण मया नृप
भृगूणां कुशिकानां च प्रति संबन्धकारणम्
etatte kathitaṃ sarvam aśeṣeṇa mayā nṛpa
bhṛgūṇāṃ kuśikānāṃ ca prati saṃbandhakāraṇam
- 20
यथोक्तं मुनिना चापि तथा तद् अभवन्नृप
जन्म रामस्य च मुनेर्विश्वामित्रस्य चैव ह
yathoktaṃ muninā cāpi tathā tad abhavannṛpa
janma rāmasya ca munerviśvāmitrasya caiva ha

