14 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
क्षत्रधर्मम् अनुप्राप्तः स्मरन्न् एव स वीर्यवान्
त्यक्त्वा स कीटतां राजंश्चचार विपुलं तपः
bhīṣma uvāca
kṣatradharmam anuprāptaḥ smarann eva sa vīryavān
tyaktvā sa kīṭatāṃ rājaṃścacāra vipulaṃ tapaḥ
- 2
तस्य धर्मार्थविदुषो दृष्ट्वा तद्विपुलं तपः
आजगाम द्विजश्रेष्ठः कृष्णद्वैपायनस्तदा
tasya dharmārthaviduṣo dṛṣṭvā tadvipulaṃ tapaḥ
ājagāma dvijaśreṣṭhaḥ kṛṣṇadvaipāyanastadā
- 3
व्यास उवाच
क्षात्रं चैव व्रतं कीट भूतानां परिपालनम्
क्षात्रं चैव व्रतं ध्यायंस्ततो विप्रत्वम् एष्यसि
vyāsa uvāca
kṣātraṃ caiva vrataṃ kīṭa bhūtānāṃ paripālanam
kṣātraṃ caiva vrataṃ dhyāyaṃstato vipratvam eṣyasi
- 4
पाहि सर्वाः प्रजाः सम्यक्शुभाशुभविद् आत्मवान्
शुभैः संविभजन्कामैर् अशुभानां च पावनैः
pāhi sarvāḥ prajāḥ samyakśubhāśubhavid ātmavān
śubhaiḥ saṃvibhajankāmair aśubhānāṃ ca pāvanaiḥ
- 5
आत्मवान्भव सुप्रीतः स्वधर्मचरणे रतः
क्षात्रीं तनुं समुत्सृज्य ततो विप्रत्वम् एष्यसि
ātmavānbhava suprītaḥ svadharmacaraṇe rataḥ
kṣātrīṃ tanuṃ samutsṛjya tato vipratvam eṣyasi
- 6
भीष्म उवाच
सो ऽथारण्यम् अभिप्रेत्य पुनर् एव युधिष्ठिर
महर्षेर्वचनं श्रुत्वा प्रजा धर्मेण पाल्य च
bhīṣma uvāca
so 'thāraṇyam abhipretya punar eva yudhiṣṭhira
maharṣervacanaṃ śrutvā prajā dharmeṇa pālya ca
- 7
अचिरेणैव कालेन कीटः पार्थिवसत्तम
प्रजापालनधर्मेण प्रेत्य विप्रत्वम् आगतः
acireṇaiva kālena kīṭaḥ pārthivasattama
prajāpālanadharmeṇa pretya vipratvam āgataḥ
- 8
ततस्तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा पुनर् एव महायशाः
आजगाम महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनस्तदा
tatastaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā punar eva mahāyaśāḥ
ājagāma mahāprājñaḥ kṛṣṇadvaipāyanastadā
- 9
व्यास उवाच
भो भो विप्रर्षभ श्रीमन्मा व्यथिष्ठाः कथंचन
शुभकृच्छुभयोनीषु पापकृत्पापयोनिषु
उपपद्यति धर्मज्ञ यथाधर्मं यथागमम्
vyāsa uvāca
bho bho viprarṣabha śrīmanmā vyathiṣṭhāḥ kathaṃcana
śubhakṛcchubhayonīṣu pāpakṛtpāpayoniṣu
upapadyati dharmajña yathādharmaṃ yathāgamam
- 10
तस्मान्मृत्युभयात्कीट मा व्यथिष्ठाः कथंचन
धर्मलोपाद्भयं ते स्यात्तस्माद्धर्मं चरोत्तमम्
tasmānmṛtyubhayātkīṭa mā vyathiṣṭhāḥ kathaṃcana
dharmalopādbhayaṃ te syāttasmāddharmaṃ carottamam
- 11
कीट उवाच
सुखात्सुखतरं प्राप्तो भगवंस्त्वत्कृते ह्यहम्
धर्ममूलां श्रियं प्राप्य पाप्मा नष्ट इहाद्य मे
kīṭa uvāca
sukhātsukhataraṃ prāpto bhagavaṃstvatkṛte hyaham
dharmamūlāṃ śriyaṃ prāpya pāpmā naṣṭa ihādya me
- 12
भीष्म उवाच
भगवद्वचनात्कीटो ब्राह्मण्यं प्राप्य दुर्लभम्
अकरोत्पृथिवीं राजन्यज्ञयूपशताङ्किताम्
ततः सालोक्यम् अगमद्ब्रह्मणो ब्रह्मवित्तमः
bhīṣma uvāca
bhagavadvacanātkīṭo brāhmaṇyaṃ prāpya durlabham
akarotpṛthivīṃ rājanyajñayūpaśatāṅkitām
tataḥ sālokyam agamadbrahmaṇo brahmavittamaḥ
- 13
अवाप च परं कीटः पार्थ ब्रह्म सनातनम्
स्वकर्मफलनिर्वृत्तं व्यासस्य वचनात्तदा
avāpa ca paraṃ kīṭaḥ pārtha brahma sanātanam
svakarmaphalanirvṛttaṃ vyāsasya vacanāttadā
- 14
ते ऽपि यस्मात्स्वभावेन हताः क्षत्रियपुंगवाः
सम्प्राप्तास्ते गतिं पुण्यां तस्मान्मा शोच पुत्रक
te 'pi yasmātsvabhāvena hatāḥ kṣatriyapuṃgavāḥ
samprāptāste gatiṃ puṇyāṃ tasmānmā śoca putraka

