22 shlokas
- 1
युधिष्ठिर उवाच
सत्स्त्रीणां समुदाचारं सर्वधर्मभृतां वर
श्रोतुम् इच्छाम्यहं त्वत्तस्तं मे ब्रूहि पितामह
yudhiṣṭhira uvāca
satstrīṇāṃ samudācāraṃ sarvadharmabhṛtāṃ vara
śrotum icchāmyahaṃ tvattastaṃ me brūhi pitāmaha
- 2
भीष्म उवाच
सर्वज्ञां सर्वधर्मज्ञां देवलोके मनस्विनीम्
कैकेयी सुमना नाम शाण्डिलीं पर्यपृच्छत
bhīṣma uvāca
sarvajñāṃ sarvadharmajñāṃ devaloke manasvinīm
kaikeyī sumanā nāma śāṇḍilīṃ paryapṛcchata
- 3
केन वृत्तेन कल्याणि समाचारेण केन वा
विधूय सर्वपापानि देवलोकं त्वम् आगता
kena vṛttena kalyāṇi samācāreṇa kena vā
vidhūya sarvapāpāni devalokaṃ tvam āgatā
- 4
हुताशनशिखेव त्वं ज्वलमाना स्वतेजसा
सुता ताराधिपस्येव प्रभया दिवम् आगता
hutāśanaśikheva tvaṃ jvalamānā svatejasā
sutā tārādhipasyeva prabhayā divam āgatā
- 5
अरजांसि च वस्त्राणि धारयन्ती गतक्लमा
विमानस्था शुभे भासि सहस्रगुणम् ओजसा
arajāṃsi ca vastrāṇi dhārayantī gataklamā
vimānasthā śubhe bhāsi sahasraguṇam ojasā
- 6
न त्वम् अल्पेन तपसा दानेन नियमेन वा
इमं लोकम् अनुप्राप्ता तस्मात्तत्त्वं वदस्व मे
na tvam alpena tapasā dānena niyamena vā
imaṃ lokam anuprāptā tasmāttattvaṃ vadasva me
- 7
इति पृष्टा सुमनया मधुरं चारुहासिनी
शाण्डिली निभृतं वाक्यं सुमनाम् इदम् अब्रवीत्
iti pṛṣṭā sumanayā madhuraṃ cāruhāsinī
śāṇḍilī nibhṛtaṃ vākyaṃ sumanām idam abravīt
- 8
नाहं काषायवसना नापि वल्कलधारिणी
न च मुण्डा न जटिला भूत्वा देवत्वम् आगता
nāhaṃ kāṣāyavasanā nāpi valkaladhāriṇī
na ca muṇḍā na jaṭilā bhūtvā devatvam āgatā
- 9
अहितानि च वाक्यानि सर्वाणि परुषाणि च
अप्रमत्ता च भर्तारं कदाचिन्नाहम् अब्रुवम्
ahitāni ca vākyāni sarvāṇi paruṣāṇi ca
apramattā ca bhartāraṃ kadācinnāham abruvam
- 10
देवतानां पितॄणां च ब्राह्मणानां च पूजने
अप्रमत्ता सदायुक्ता श्वश्रूश्वशुरवर्तिनी
devatānāṃ pitṝṇāṃ ca brāhmaṇānāṃ ca pūjane
apramattā sadāyuktā śvaśrūśvaśuravartinī
- 11
पैशुन्ये न प्रवर्तामि न ममैतन्मनोगतम्
अद्वारे न च तिष्ठामि चिरं न कथयामि च
paiśunye na pravartāmi na mamaitanmanogatam
advāre na ca tiṣṭhāmi ciraṃ na kathayāmi ca
- 12
असद्वा हसितं किंचिद् अहितं वापि कर्मणा
रहस्यम् अरहस्यं वा न प्रवर्तामि सर्वथा
asadvā hasitaṃ kiṃcid ahitaṃ vāpi karmaṇā
rahasyam arahasyaṃ vā na pravartāmi sarvathā
- 13
कार्यार्थे निर्गतं चापि भर्तारं गृहम् आगतम्
आसनेनोपसंयोज्य पूजयामि समाहिता
kāryārthe nirgataṃ cāpi bhartāraṃ gṛham āgatam
āsanenopasaṃyojya pūjayāmi samāhitā
- 14
यद्यच्च नाभिजानाति यद्भोज्यं नाभिनन्दति
भक्ष्यं वाप्यथ वा लेह्यं तत्सर्वं वर्जयाम्यहम्
yadyacca nābhijānāti yadbhojyaṃ nābhinandati
bhakṣyaṃ vāpyatha vā lehyaṃ tatsarvaṃ varjayāmyaham
- 15
कुटुम्बार्थे समानीतं यत्किंचित्कार्यम् एव तु
प्रातर् उत्थाय तत्सर्वं कारयामि करोमि च
kuṭumbārthe samānītaṃ yatkiṃcitkāryam eva tu
prātar utthāya tatsarvaṃ kārayāmi karomi ca
- 16
प्रवासं यदि मे भर्ता याति कार्येण केनचित्
मङ्गलैर्बहुभिर्युक्ता भवामि नियता सदा
pravāsaṃ yadi me bhartā yāti kāryeṇa kenacit
maṅgalairbahubhiryuktā bhavāmi niyatā sadā
- 17
अञ्जनं रोचनां चैव स्नानं माल्यानुलेपनम्
प्रसाधनं च निष्क्रान्ते नाभिनन्दामि भर्तरि
añjanaṃ rocanāṃ caiva snānaṃ mālyānulepanam
prasādhanaṃ ca niṣkrānte nābhinandāmi bhartari
- 18
नोत्थापयामि भर्तारं सुखसुप्तम् अहं सदा
आतुरेष्वपि कार्येषु तेन तुष्यति मे मनः
notthāpayāmi bhartāraṃ sukhasuptam ahaṃ sadā
ātureṣvapi kāryeṣu tena tuṣyati me manaḥ
- 19
नायासयामि भर्तारं कुटुम्बार्थे च सर्वदा
गुप्तगुह्या सदा चास्मि सुसंमृष्टनिवेशना
nāyāsayāmi bhartāraṃ kuṭumbārthe ca sarvadā
guptaguhyā sadā cāsmi susaṃmṛṣṭaniveśanā
- 20
इमं धर्मपथं नारी पालयन्ती समाहिता
अरुन्धतीव नारीणां स्वर्गलोके महीयते
imaṃ dharmapathaṃ nārī pālayantī samāhitā
arundhatīva nārīṇāṃ svargaloke mahīyate
- 21
भीष्म उवाच
एतद् आख्याय सा देवी सुमनायै तपस्विनी
पतिधर्मं महाभागा जगामादर्शनं तदा
bhīṣma uvāca
etad ākhyāya sā devī sumanāyai tapasvinī
patidharmaṃ mahābhāgā jagāmādarśanaṃ tadā
- 22
यश्चेदं पाण्डवाख्यानं पठेत्पर्वणि पर्वणि
स देवलोकं सम्प्राप्य नन्दने सुसुखं वसेत्
yaścedaṃ pāṇḍavākhyānaṃ paṭhetparvaṇi parvaṇi
sa devalokaṃ samprāpya nandane susukhaṃ vaset

