12 shlokas
- 1
युधिष्ठिर उवाच
इमे वै मानवा लोके स्त्रीषु सजन्त्यभीक्ष्णशः
मोहेन परम् आविष्टा दैवादिष्टेन पार्थिव
स्त्रियश्च पुरुषेष्वेव प्रत्यक्षं लोकसाक्षिकम्
yudhiṣṭhira uvāca
ime vai mānavā loke strīṣu sajantyabhīkṣṇaśaḥ
mohena param āviṣṭā daivādiṣṭena pārthiva
striyaśca puruṣeṣveva pratyakṣaṃ lokasākṣikam
- 2
अत्र मे संशयस्तीव्रो हृदि सम्परिवर्तते
कथम् आसां नराः सङ्गं कुर्वते कुरुनन्दन
स्त्रियो वा तेषु रज्यन्ते विरज्यन्ते ऽथवा पुनः
atra me saṃśayastīvro hṛdi samparivartate
katham āsāṃ narāḥ saṅgaṃ kurvate kurunandana
striyo vā teṣu rajyante virajyante 'thavā punaḥ
- 3
इति ताः पुरुषव्याघ्र कथं शक्याः स्म रक्षितुम्
प्रमदाः पुरुषेणेह तन्मे व्याख्यातुम् अर्हसि
iti tāḥ puruṣavyāghra kathaṃ śakyāḥ sma rakṣitum
pramadāḥ puruṣeṇeha tanme vyākhyātum arhasi
- 4
एता हि मयमायाभिर्वञ्चयन्तीह मानवान्
न चासां मुच्यते कश्चित्पुरुषो हस्तम् आगतः
गावो नवतृणानीव गृह्णन्त्येव नवान्नवान्
etā hi mayamāyābhirvañcayantīha mānavān
na cāsāṃ mucyate kaścitpuruṣo hastam āgataḥ
gāvo navatṛṇānīva gṛhṇantyeva navānnavān
- 5
शम्बरस्य च या माया या माया नमुचेर् अपि
बलेः कुम्भीनसेश्चैव सर्वास्ता योषितो विदुः
śambarasya ca yā māyā yā māyā namucer api
baleḥ kumbhīnaseścaiva sarvāstā yoṣito viduḥ
- 6
हसन्तं प्रहसन्त्येता रुदन्तं प्ररुदन्ति च
अप्रियं प्रियवाक्यैश्च गृह्णते कालयोगतः
hasantaṃ prahasantyetā rudantaṃ prarudanti ca
apriyaṃ priyavākyaiśca gṛhṇate kālayogataḥ
- 7
उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः
स्त्रीबुद्ध्या न विशिष्येते ताः स्म रक्ष्याः कथं नरैः
uśanā veda yacchāstraṃ yacca veda bṛhaspatiḥ
strībuddhyā na viśiṣyete tāḥ sma rakṣyāḥ kathaṃ naraiḥ
- 8
अनृतं सत्यम् इत्याहुः सत्यं चापि तथानृतम्
इति यास्ताः कथं वीर संरक्ष्याः पुरुषैर् इह
anṛtaṃ satyam ityāhuḥ satyaṃ cāpi tathānṛtam
iti yāstāḥ kathaṃ vīra saṃrakṣyāḥ puruṣair iha
- 9
स्त्रीणां बुद्ध्युपनिष्कर्षाद् अर्थशास्त्राणि शत्रुहन्
बृहस्पतिप्रभृतिभिर्मन्ये सद्भिः कृतानि वै
strīṇāṃ buddhyupaniṣkarṣād arthaśāstrāṇi śatruhan
bṛhaspatiprabhṛtibhirmanye sadbhiḥ kṛtāni vai
- 10
सम्पूज्यमानाः पुरुषैर्विकुर्वन्ति मनो नृषु
अपास्ताश्च तथा राजन्विकुर्वन्ति मनः स्त्रियः
sampūjyamānāḥ puruṣairvikurvanti mano nṛṣu
apāstāśca tathā rājanvikurvanti manaḥ striyaḥ
- 11
कस्ताः शक्तो रक्षितुं स्याद् इति मे संशयो महान्
तन्मे ब्रूहि महाबाहो कुरूणां वंशवर्धन
kastāḥ śakto rakṣituṃ syād iti me saṃśayo mahān
tanme brūhi mahābāho kurūṇāṃ vaṃśavardhana
- 12
यदि शक्या कुरुश्रेष्ठ रक्षा तासां कथंचन
कर्तुं वा कृतपूर्वा वा तन्मे व्याख्यातुम् अर्हसि
yadi śakyā kuruśreṣṭha rakṣā tāsāṃ kathaṃcana
kartuṃ vā kṛtapūrvā vā tanme vyākhyātum arhasi

