14 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
प्राचेतसस्य वचनं कीर्तयन्ति पुराविदः
यस्याः किंचिन्नाददते ज्ञातयो न स विक्रयः
bhīṣma uvāca
prācetasasya vacanaṃ kīrtayanti purāvidaḥ
yasyāḥ kiṃcinnādadate jñātayo na sa vikrayaḥ
- 2
अर्हणं तत्कुमारीणाम् आनृशंस्यतमं च तत्
सर्वं च प्रतिदेयं स्यात्कन्यायै तद् अशेषतः
arhaṇaṃ tatkumārīṇām ānṛśaṃsyatamaṃ ca tat
sarvaṃ ca pratideyaṃ syātkanyāyai tad aśeṣataḥ
- 3
पितृभिर्भ्रातृभिश्चैव श्वशुरैर् अथ देवरैः
पूज्या लालयितव्याश्च बहुकल्याणम् ईप्सुभिः
pitṛbhirbhrātṛbhiścaiva śvaśurair atha devaraiḥ
pūjyā lālayitavyāśca bahukalyāṇam īpsubhiḥ
- 4
यदि वै स्त्री न रोचेत पुमांसं न प्रमोदयेत्
अमोदनात्पुनः पुंसः प्रजनं न प्रवर्धते
yadi vai strī na roceta pumāṃsaṃ na pramodayet
amodanātpunaḥ puṃsaḥ prajanaṃ na pravardhate
- 5
पूज्या लालयितव्याश्च स्त्रियो नित्यं जनाधिप
अपूजिताश्च यत्रैताः सर्वास्तत्राफलाः क्रियाः
तदैव तत्कुलं नास्ति यदा शोचन्ति जामयः
pūjyā lālayitavyāśca striyo nityaṃ janādhipa
apūjitāśca yatraitāḥ sarvāstatrāphalāḥ kriyāḥ
tadaiva tatkulaṃ nāsti yadā śocanti jāmayaḥ
- 6
जामीशप्तानि गेहानि निकृत्तानीव कृत्यया
नैव भान्ति न वर्धन्ते श्रिया हीनानि पार्थिव
jāmīśaptāni gehāni nikṛttānīva kṛtyayā
naiva bhānti na vardhante śriyā hīnāni pārthiva
- 7
स्त्रियः पुंसां परिददे मनुर्जिगमिषुर्दिवम्
अबलाः स्वल्पकौपीनाः सुहृदः सत्यजिष्णवः
striyaḥ puṃsāṃ paridade manurjigamiṣurdivam
abalāḥ svalpakaupīnāḥ suhṛdaḥ satyajiṣṇavaḥ
- 8
ईर्ष्यवो मानकामाश्च चण्डा असुहृदो ऽबुधाः
स्त्रियो माननम् अर्हन्ति ता मानयत मानवाः
īrṣyavo mānakāmāśca caṇḍā asuhṛdo 'budhāḥ
striyo mānanam arhanti tā mānayata mānavāḥ
- 9
स्त्रीप्रत्ययो हि वो धर्मो रतिभोगाश्च केवलाः
परिचर्यान्नसंस्कारास्तदायत्ता भवन्तु वः
strīpratyayo hi vo dharmo ratibhogāśca kevalāḥ
paricaryānnasaṃskārāstadāyattā bhavantu vaḥ
- 10
उत्पादनम् अपत्यस्य जातस्य परिपालनम्
प्रीत्यर्थं लोकयात्रा च पश्यत स्त्रीनिबन्धनम्
utpādanam apatyasya jātasya paripālanam
prītyarthaṃ lokayātrā ca paśyata strīnibandhanam
- 11
संमान्यमानाश्चैताभिः सर्वकार्याण्यवाप्स्यथ
विदेहराजदुहिता चात्र श्लोकम् अगायत
saṃmānyamānāścaitābhiḥ sarvakāryāṇyavāpsyatha
videharājaduhitā cātra ślokam agāyata
- 12
नास्ति यज्ञः स्त्रियः कश्चिन्न श्राद्धं नोपवासकम्
धर्मस्तु भर्तृशुश्रूषा तया स्वर्गं जयत्युत
nāsti yajñaḥ striyaḥ kaścinna śrāddhaṃ nopavāsakam
dharmastu bhartṛśuśrūṣā tayā svargaṃ jayatyuta
- 13
पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने
पुत्रास्तु स्थविरीभावे न स्त्री स्वातन्त्र्यम् अर्हति
pitā rakṣati kaumāre bhartā rakṣati yauvane
putrāstu sthavirībhāve na strī svātantryam arhati
- 14
श्रिय एताः स्त्रियो नाम सत्कार्या भूतिम् इच्छता
लालिता निगृहीता च स्त्री श्रीर्भवति भारत
śriya etāḥ striyo nāma satkāryā bhūtim icchatā
lālitā nigṛhītā ca strī śrīrbhavati bhārata

