49 shlokas
- 1
ब्रह्मोवाच
उद्यतस्तु गयां गन्तुं श्राद्धं कृत्वा विधानतः
विधाय कार्पटीविषं ग्रामस्यापि प्रदक्षिणम्
brahmovāca
udyatastu gayāṃ gantuṃ śrāddhaṃ kṛtvā vidhānataḥ
vidhāya kārpaṭīviṣaṃ grāmasyāpi pradakṣiṇam
- 2
ततो ग्रामान्तरं गत्वा श्राद्धशेषस्य भोजनम्
कृत्वा प्रदक्षिणं गच्छेत्प्रतिग्रहविवर्जितः
tato grāmāntaraṃ gatvā śrāddhaśeṣasya bhojanam
kṛtvā pradakṣiṇaṃ gacchetpratigrahavivarjitaḥ
- 3
गृहाच्चलितमात्रस्य गयायां गमनं प्रति
स्वर्गारोहणसोपानं पितॄणां तु पदे पदे
gṛhāccalitamātrasya gayāyāṃ gamanaṃ prati
svargārohaṇasopānaṃ pitṝṇāṃ tu pade pade
- 4
मुण्डनं चोपवासश्च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः
वर्जयित्वा कुरुक्षेत्रं विशालां विरजां गयाम्
muṇḍanaṃ copavāsaśca sarvatīrtheṣvayaṃ vidhiḥ
varjayitvā kurukṣetraṃ viśālāṃ virajāṃ gayām
- 5
दिवा च सर्वदा रात्रौ गयायां श्राद्धकृद्भवेत्
वाराणस्यां कृतं श्राद्धं तीर्थे शोणनदे तथा
divā ca sarvadā rātrau gayāyāṃ śrāddhakṛdbhavet
vārāṇasyāṃ kṛtaṃ śrāddhaṃ tīrthe śoṇanade tathā
- 6
पुनः पुना महानद्यां श्राद्धी स्वर्गं पितॄन्नयेत्
उत्तरं मानसं गत्वा सिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम्
punaḥ punā mahānadyāṃ śrāddhī svargaṃ pitṝnnayet
uttaraṃ mānasaṃ gatvā siddhiṃ prāpnotyanuttamām
- 7
तस्मिन्निवर्तयेच्छ्राद्धं स्नानं चैव निवर्तयेत्
कामान्स लभते दिव्यान्मोक्षोपायं च सर्वशः
tasminnivartayecchrāddhaṃ snānaṃ caiva nivartayet
kāmānsa labhate divyānmokṣopāyaṃ ca sarvaśaḥ
- 8
दक्षिणं मानसं गत्वा मौनी पिण्डादि कारयेत्
ऋणत्रयापाकरणं लभेद्दक्षिणमानसे
dakṣiṇaṃ mānasaṃ gatvā maunī piṇḍādi kārayet
ṛṇatrayāpākaraṇaṃ labheddakṣiṇamānase
- 9
सिद्धानां प्रीतिजननैः पापानां च भयङ्करैः
लेलिहानैर्महाघोरैर् अक्षतैः पन्नगोत्तमैः
siddhānāṃ prītijananaiḥ pāpānāṃ ca bhayaṅkaraiḥ
lelihānairmahāghorair akṣataiḥ pannagottamaiḥ
- 10
नाम्ना कनखलं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्
उदीच्यां मुण्डपृष्ठस्य देवर्षिगणसेवितम्
nāmnā kanakhalaṃ tīrthaṃ triṣu lokeṣu viśrutam
udīcyāṃ muṇḍapṛṣṭhasya devarṣigaṇasevitam
- 11
तत्र स्नात्वा दिवं याति श्राद्धं दत्तमथाक्षयम्
सूर्यं नत्वा त्विदं कुर्यात्कृतपिण्डादिसत्क्रियः
tatra snātvā divaṃ yāti śrāddhaṃ dattamathākṣayam
sūryaṃ natvā tvidaṃ kuryātkṛtapiṇḍādisatkriyaḥ
- 12
कव्यवाहस्तथा सोमो यमश्चैवार्यमा तथा
अग्निष्वात्ता बर्हिषदः सोमपाः पितृदेवताः
kavyavāhastathā somo yamaścaivāryamā tathā
agniṣvāttā barhiṣadaḥ somapāḥ pitṛdevatāḥ
- 13
आगच्छन्तु महाभागा युष्माभी रक्षितास्त्विह
मदीयाः पितरो ये च कुले जाताः सनाभयः
āgacchantu mahābhāgā yuṣmābhī rakṣitāstviha
madīyāḥ pitaro ye ca kule jātāḥ sanābhayaḥ
- 14
तेषां पिण्डप्रदानार्थमागतो ऽस्मि गयामिमाम्
कृतपिण्डः फल्गुतीर्थे पश्येद्देवं पितामहम्
teṣāṃ piṇḍapradānārthamāgato 'smi gayāmimām
kṛtapiṇḍaḥ phalgutīrthe paśyeddevaṃ pitāmaham
- 15
गदाधरं ततः पश्येत्पितॄणाम् अनृणो भवेत्
फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम्
gadādharaṃ tataḥ paśyetpitṝṇām anṛṇo bhavet
phalgutīrthe naraḥ snātvā dṛṣṭvā devaṃ gadādharam
- 16
आत्मानं तारयेत्सद्यो दश पूर्वान्दशापरान्
प्रथमे ऽह्नि विधिः प्रोक्तो द्वितीयदिवसे व्रजेत्
ātmānaṃ tārayetsadyo daśa pūrvāndaśāparān
prathame 'hni vidhiḥ prokto dvitīyadivase vrajet
- 17
धर्मारण्यं मतङ्गस्य वाप्यां पिण्डादिकृद्भवेत्
धर्मारण्यं समासाद्य वाजपेयफलं लभेत्
dharmāraṇyaṃ mataṅgasya vāpyāṃ piṇḍādikṛdbhavet
dharmāraṇyaṃ samāsādya vājapeyaphalaṃ labhet
- 18
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं स्याद्ब्रह्मतीर्थके
श्राद्धं पिण्डोदकं कार्यं मध्ये वै कूपयूपयोः
rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ syādbrahmatīrthake
śrāddhaṃ piṇḍodakaṃ kāryaṃ madhye vai kūpayūpayoḥ
- 19
कूपोदकेन तत्कार्यं पितॄणां दत्तमक्षयम्
तृतीये ऽह्नि ब्रह्मसदो गत्वा स्नात्वाथ तर्पणम्
kūpodakena tatkāryaṃ pitṝṇāṃ dattamakṣayam
tṛtīye 'hni brahmasado gatvā snātvātha tarpaṇam
- 20
कृत्वा श्राद्धादिकं पिण्डं मध्ये वै यूपकूपयोः
गोप्रचारसमीपस्था आब्रह्म ब्रह्मकल्पिताः
kṛtvā śrāddhādikaṃ piṇḍaṃ madhye vai yūpakūpayoḥ
gopracārasamīpasthā ābrahma brahmakalpitāḥ
- 21
तेषां सेवनमात्रेण पितरो मोक्षगामिनः
यूपं प्रदक्षिणीकृत्य वाजपेयफलं लभेत्
teṣāṃ sevanamātreṇa pitaro mokṣagāminaḥ
yūpaṃ pradakṣiṇīkṛtya vājapeyaphalaṃ labhet
- 22
फल्गुतीर्थे चतुर्थे ऽह्नि स्नात्वा देवादितर्पणम्
कृत्वा श्राद्धं गयाशीर्षे कुर्याद्रुद्रपदादिषु
phalgutīrthe caturthe 'hni snātvā devāditarpaṇam
kṛtvā śrāddhaṃ gayāśīrṣe kuryādrudrapadādiṣu
- 23
पिण्डान्देहि मुखे व्यासे पञ्चाग्नौ च पदत्रये
सूर्येन्दुकार्तिकेयेषु कृतं श्राद्धं तथाक्षयम्
piṇḍāndehi mukhe vyāse pañcāgnau ca padatraye
sūryendukārtikeyeṣu kṛtaṃ śrāddhaṃ tathākṣayam
- 24
श्राद्धं तु नवदेवत्यं कुर्याद्द्वादशदैवतम्
अन्वष्टकासु वृद्धौ च गयायां मृतवासरे
śrāddhaṃ tu navadevatyaṃ kuryāddvādaśadaivatam
anvaṣṭakāsu vṛddhau ca gayāyāṃ mṛtavāsare
- 25
अत्र मातुः पृथक्श्राद्धमन्यत्र पतिना सह
स्नात्वा दशाश्वमेधे तु दृष्ट्वा देवं पितामहम्
atra mātuḥ pṛthakśrāddhamanyatra patinā saha
snātvā daśāśvamedhe tu dṛṣṭvā devaṃ pitāmaham
- 26
रुद्रपादं नरः स्पृष्ट्वा न चेहावर्तते पुनः
त्रिर्वित्तपूर्णां पृथिवीं दत्त्वा यत्फलमाप्नुयात्
rudrapādaṃ naraḥ spṛṣṭvā na cehāvartate punaḥ
trirvittapūrṇāṃ pṛthivīṃ dattvā yatphalamāpnuyāt
- 27
स तत्फलमवाप्नोति कृत्वा श्राद्धं गयाशिरे
शमीपत्रप्रमाणेन पिण्डं दद्याद्गयाशिरे
sa tatphalamavāpnoti kṛtvā śrāddhaṃ gayāśire
śamīpatrapramāṇena piṇḍaṃ dadyādgayāśire
- 28
पितरो यान्ति देवत्वं नात्र कार्या विचारणा
मुण्डपृष्ठे पदं न्यस्तं महादेवेन धीमता
pitaro yānti devatvaṃ nātra kāryā vicāraṇā
muṇḍapṛṣṭhe padaṃ nyastaṃ mahādevena dhīmatā
- 29
अल्पेन तपसा तत्र महापुण्यमवाप्नुयात्
गयाशीर्षे तु यः पिण्डान्नाम्ना येषां तु निर्वपेत्
alpena tapasā tatra mahāpuṇyamavāpnuyāt
gayāśīrṣe tu yaḥ piṇḍānnāmnā yeṣāṃ tu nirvapet
- 30
नरकस्था दिवं यान्ति स्वर्गस्था मोक्षमाप्नुयुः
पञ्चमे ऽह्नि गयालोले स्नात्वा वटतले ततः
narakasthā divaṃ yānti svargasthā mokṣamāpnuyuḥ
pañcame 'hni gayālole snātvā vaṭatale tataḥ

