28 shlokas
- 1
ब्रह्मोवाच
अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रायश्चित्तविधिं द्विजाः
ब्रह्महा च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः
brahmovāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi prāyaścittavidhiṃ dvijāḥ
brahmahā ca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ
- 2
पञ्च पातकिनस्त्वेते तत्संयोगी च पञ्चमः
उपपापानि गोहत्याप्रभृतीनि सुरा जगुः
pañca pātakinastvete tatsaṃyogī ca pañcamaḥ
upapāpāni gohatyāprabhṛtīni surā jaguḥ
- 3
ब्रह्महा द्वादशाब्दानि कुटीं कृत्वा वने वसेत्
कुर्यादनशनं वाथ भृगोः पतनमेव च
brahmahā dvādaśābdāni kuṭīṃ kṛtvā vane vaset
kuryādanaśanaṃ vātha bhṛgoḥ patanameva ca
- 4
ज्वलन्तं वा विशेदग्निं जलं वा प्रविशेत्स्वयम्
ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा सम्यक्प्राणान्परित्यजेत्
jvalantaṃ vā viśedagniṃ jalaṃ vā praviśetsvayam
brāhmaṇārthe gavārthe vā samyakprāṇānparityajet
- 5
दत्त्वा चान्नं च विदुषे ब्रह्महत्यां व्यपोहति
अश्वमेधावभृथके स्नात्वा वा मुच्यते द्विजः
dattvā cānnaṃ ca viduṣe brahmahatyāṃ vyapohati
aśvamedhāvabhṛthake snātvā vā mucyate dvijaḥ
- 6
सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणाय प्रदापयेत्
सरस्वत्यास्तरङ्गिण्याः सङ्गमे लोकविश्रुते
sarvasvaṃ vā vedavide brāhmaṇāya pradāpayet
sarasvatyāstaraṅgiṇyāḥ saṅgame lokaviśrute
- 7
शुद्धे त्रिषवणस्नातस्त्रिरात्रोपोषितो द्विजः
सेतुबन्धे नरः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया
śuddhe triṣavaṇasnātastrirātropoṣito dvijaḥ
setubandhe naraḥ snātvā mucyate brahmahatyayā
- 8
कपालमोचने स्नात्वा वाराणस्यां तथैव च
सुरापस्तु सुरां पीत्वा अग्निवर्णां द्विजोत्तमः
kapālamocane snātvā vārāṇasyāṃ tathaiva ca
surāpastu surāṃ pītvā agnivarṇāṃ dvijottamaḥ
- 9
पयो घृतं वा गोमूत्रं तस्मात्पापात्प्रमुच्यते
सुवर्णस्तेयी मुक्तः स्यान्मुसलेन हतो नृपैः
payo ghṛtaṃ vā gomūtraṃ tasmātpāpātpramucyate
suvarṇasteyī muktaḥ syānmusalena hato nṛpaiḥ
- 10
चीरवासा द्विजो ऽरण्ये चरेद्ब्रह्महणव्रतम्
गुरुभार्यां समारुह्य ब्राह्मणः काममोहितः
cīravāsā dvijo 'raṇye caredbrahmahaṇavratam
gurubhāryāṃ samāruhya brāhmaṇaḥ kāmamohitaḥ
- 11
अवगूहेत्स्त्रियं तप्तां दीप्तां कार्ष्णायसीं कृताम्
गुर्वङ्गनागामिनश्च चरेयुर्ब्रह्महव्रतम्
avagūhetstriyaṃ taptāṃ dīptāṃ kārṣṇāyasīṃ kṛtām
gurvaṅganāgāminaśca careyurbrahmahavratam
- 12
चान्द्रायणानि वा कुर्यात्पञ्च चत्वारि वा पुनः
पतितेन च संसर्गं कुरुते यस्तु वै द्विजः
cāndrāyaṇāni vā kuryātpañca catvāri vā punaḥ
patitena ca saṃsargaṃ kurute yastu vai dvijaḥ
- 13
स तत्पापापनोदार्थं तस्यैव व्रतमाचरेत्
तप्तकृच्छ्रं चरेद्वाथ संवत्सरमतन्द्रितः
sa tatpāpāpanodārthaṃ tasyaiva vratamācaret
taptakṛcchraṃ caredvātha saṃvatsaramatandritaḥ
- 14
सर्वस्वदानं विधिवत्सर्वपापविशोधनम्
चान्द्रायणं च विधिना कृतं चैवातिकृच्छ्रकम्
sarvasvadānaṃ vidhivatsarvapāpaviśodhanam
cāndrāyaṇaṃ ca vidhinā kṛtaṃ caivātikṛcchrakam
- 15
पुण्यक्षेत्रे गयादौ च गमनं पापनाशनम्
अमावस्यां तिथिं प्राप्य यः समाराधयेद्भवम्
puṇyakṣetre gayādau ca gamanaṃ pāpanāśanam
amāvasyāṃ tithiṃ prāpya yaḥ samārādhayedbhavam
- 16
ब्राह्मणान्भोजयित्वा तु सर्वपापैः प्रमुच्यते
उपोषितश्चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे समाहितः
brāhmaṇānbhojayitvā tu sarvapāpaiḥ pramucyate
upoṣitaścaturdaśyāṃ kṛṣṇapakṣe samāhitaḥ
- 17
यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चान्तकाय च
वैवस्वताय कालाय सर्वभूतक्षयाय च
yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca
vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca
- 18
प्रत्येकं तिलसंयुक्तान्दद्यात्सप्त जलाञ्जलीन्
स्नात्वा नद्यां तु पूर्वाह्ने मुच्यते सर्वपातकैः
pratyekaṃ tilasaṃyuktāndadyātsapta jalāñjalīn
snātvā nadyāṃ tu pūrvāhne mucyate sarvapātakaiḥ
- 19
ब्रह्मचर्यमधः शय्यामुपवासं द्विजार्चनम्
व्रतेष्वेतेषु कुर्वीत शान्तः संयतमानसः
brahmacaryamadhaḥ śayyāmupavāsaṃ dvijārcanam
vrateṣveteṣu kurvīta śāntaḥ saṃyatamānasaḥ
- 20
षष्ठ्यामुपोषितो देवं शुक्लपक्षे समाहितः
सप्तम्यामर्चयेद्भानुं मुच्यते सर्वपातकैः
ṣaṣṭhyāmupoṣito devaṃ śuklapakṣe samāhitaḥ
saptamyāmarcayedbhānuṃ mucyate sarvapātakaiḥ
- 21
एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य जनार्दनम्
द्वादश्यां शुक्लपक्षस्य महापापैः प्रमुच्यते
ekādaśyāṃ nirāhāraḥ samabhyarcya janārdanam
dvādaśyāṃ śuklapakṣasya mahāpāpaiḥ pramucyate
- 22
तपो जपस्तीर्थसेवा देवब्राह्मणपूजनम्
ग्रहणादिषु कालेषु महापातकनाशनम्
tapo japastīrthasevā devabrāhmaṇapūjanam
grahaṇādiṣu kāleṣu mahāpātakanāśanam
- 23
यः सर्वपापयुक्तो ऽपि पुण्यतीर्थेषु मानवः
नियमेन त्यजेत्प्राणान्मुच्यते सर्वपातकैः
yaḥ sarvapāpayukto 'pi puṇyatīrtheṣu mānavaḥ
niyamena tyajetprāṇānmucyate sarvapātakaiḥ
- 24
ब्रह्मघ्नं वा कृतघ्नं वा महापातकदूषितम्
भर्तारमुद्धरेन्नारी प्रविष्टा सह पावकम्
brahmaghnaṃ vā kṛtaghnaṃ vā mahāpātakadūṣitam
bhartāramuddharennārī praviṣṭā saha pāvakam
- 25
पतिव्रता तु या नारी भर्तुः शुश्रूषणोत्सुका
न तस्या विद्यते पापमिह लोके परत्र च
pativratā tu yā nārī bhartuḥ śuśrūṣaṇotsukā
na tasyā vidyate pāpamiha loke paratra ca
- 26
तथा रामस्य सुभगा सीता त्रैलोक्यविश्रुता
पत्नी दाशरथेर्देवी विजिग्ये राक्षसेश्वरम्
tathā rāmasya subhagā sītā trailokyaviśrutā
patnī dāśaratherdevī vijigye rākṣaseśvaram
- 27
फल्गुतीर्थादिषु स्नातः सर्वाचारफलं लभेत्
इत्याह भगवान्विष्णुः पुरा मम यतव्रताः
phalgutīrthādiṣu snātaḥ sarvācāraphalaṃ labhet
ityāha bhagavānviṣṇuḥ purā mama yatavratāḥ
- 28
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे प्रायश्चित्तनिरूपणं नाम द्विपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe prāyaścittanirūpaṇaṃ nāma dvipañcāśattamo 'dhyāyaḥ

