39 shlokas
- 1
हरिरुवाच
वास्तुं संक्षेपतो वक्ष्ये गृहादौ विघ्ननाशनम्
ईशानकोणादारभ्य ह्येकाशीतिपदे यजेत्
hariruvāca
vāstuṃ saṃkṣepato vakṣye gṛhādau vighnanāśanam
īśānakoṇādārabhya hyekāśītipade yajet
- 2
ईशाने च शिरः पादौ नैरृते ऽग्न्यनिले करौ
आवासवासवेश्मादौ पुरे ग्रामे वणिक्पथे
īśāne ca śiraḥ pādau nairṛte 'gnyanile karau
āvāsavāsaveśmādau pure grāme vaṇikpathe
- 3
प्रासादारामदुर्गेषु देवालयमठेषु च
द्वाविंशतिसुरान्बाह्ये तदन्तश्च त्रयोदश
prāsādārāmadurgeṣu devālayamaṭheṣu ca
dvāviṃśatisurānbāhye tadantaśca trayodaśa
- 4
ईशश्चैवाथ पर्जन्यो जयन्तः कुलिशायुधः
सूर्यः सत्यो भृगुश्चैव आकाशो वायुरेव च
īśaścaivātha parjanyo jayantaḥ kuliśāyudhaḥ
sūryaḥ satyo bhṛguścaiva ākāśo vāyureva ca
- 5
पूषा च वितथश्चैव ग्रहक्षेत्रयमावुभौ
गन्धर्वो भृगुराजस्तु मृगः पितृगणस्तथा
pūṣā ca vitathaścaiva grahakṣetrayamāvubhau
gandharvo bhṛgurājastu mṛgaḥ pitṛgaṇastathā
- 6
दौवारिको ऽथ सुग्रीवः पुष्पदन्तो गणाधिपः
असुरः शेषपापौ च रोगो डहिमुख एव च
dauvāriko 'tha sugrīvaḥ puṣpadanto gaṇādhipaḥ
asuraḥ śeṣapāpau ca rogo ḍahimukha eva ca
- 7
भल्लाटः सोमसर्पौ च अदितिश्चदितिस्तथा
बहिर्द्वात्रिंशदेते तु तदन्तश्चतुरः शृणु
bhallāṭaḥ somasarpau ca aditiścaditistathā
bahirdvātriṃśadete tu tadantaścaturaḥ śṛṇu
- 8
ईशानादिचतुष्कोणसंस्थितान्पूजयेद्बुधः
आपश्चैवाथ सावित्री जयो रुद्रस्तथैव च
īśānādicatuṣkoṇasaṃsthitānpūjayedbudhaḥ
āpaścaivātha sāvitrī jayo rudrastathaiva ca
- 9
मध्ये नवपदे ब्रह्मा तस्याष्ठौ च समीपगान्
देवानेकोत्तरान् एतान्पूर्वादौ नामतः शृणु
madhye navapade brahmā tasyāṣṭhau ca samīpagān
devānekottarān etānpūrvādau nāmataḥ śṛṇu
- 10
अर्यमा सविता चैव विवस्वान्विबुधाधिपः
मित्रो ऽथ राजयक्ष्मा च तथा पृथ्वीधरः क्रमात्
aryamā savitā caiva vivasvānvibudhādhipaḥ
mitro 'tha rājayakṣmā ca tathā pṛthvīdharaḥ kramāt
- 11
अष्टमश्चापवत्सश्च परितो ब्रह्मणः स्मृताः
ईशानकोणादारभ्य दुर्गे चर्वंश उच्यते
aṣṭamaścāpavatsaśca parito brahmaṇaḥ smṛtāḥ
īśānakoṇādārabhya durge carvaṃśa ucyate
- 12
आग्नेयकोणादारभ्य वंशो भवति दुर्धरः
अदितिं हिमवन्तं च जयन्तं च इदं त्रयम्
āgneyakoṇādārabhya vaṃśo bhavati durdharaḥ
aditiṃ himavantaṃ ca jayantaṃ ca idaṃ trayam
- 13
नायिका कालिका नाम शक्राद्रन्धर्वगाः पुनः
वास्तुदेवान्पूजयित्वा गृहप्रासादकृद्भवेत्
nāyikā kālikā nāma śakrādrandharvagāḥ punaḥ
vāstudevānpūjayitvā gṛhaprāsādakṛdbhavet
- 14
सुरेज्यः पुरतः कार्यो यस्याग्नेय्यां महानसम्
कपिनिर्गमने येन पूर्वतः सत्रमण्डपम्
surejyaḥ purataḥ kāryo yasyāgneyyāṃ mahānasam
kapinirgamane yena pūrvataḥ satramaṇḍapam
- 15
गन्धपुष्पगृहं कार्यमैशान्यां पट्टसंयुतम्
भाण्डागारं च कौबेर्यां गोष्ठागारं च वायवे
gandhapuṣpagṛhaṃ kāryamaiśānyāṃ paṭṭasaṃyutam
bhāṇḍāgāraṃ ca kauberyāṃ goṣṭhāgāraṃ ca vāyave
- 16
उदगाश्रयं च वारुण्यां वातायनसमन्वितम्
समित्कुशेन्धनस्थानम् आयुधानां च नैरृते
udagāśrayaṃ ca vāruṇyāṃ vātāyanasamanvitam
samitkuśendhanasthānam āyudhānāṃ ca nairṛte
- 17
अभ्यागतालयं रम्यसशय्यासनापदुकम्
तोयाग्निदीपसद्भृत्यैर्युक्तं दक्षिणतो भवेत्
abhyāgatālayaṃ ramyasaśayyāsanāpadukam
toyāgnidīpasadbhṛtyairyuktaṃ dakṣiṇato bhavet
- 18
गृहान्तराणि सर्वाणि सजलैः कदलीगृहैः
पञ्चवर्णैश्च कुसुमैः शोभितानि प्रकल्पयेत्
gṛhāntarāṇi sarvāṇi sajalaiḥ kadalīgṛhaiḥ
pañcavarṇaiśca kusumaiḥ śobhitāni prakalpayet
- 19
प्राकारं तद्बहिर्दद्यात्पञ्चहस्तप्रमाणतः
एवं विष्ण्वाश्रमं कुर्याद्वनैश्चोपवनैर्युतम्
prākāraṃ tadbahirdadyātpañcahastapramāṇataḥ
evaṃ viṣṇvāśramaṃ kuryādvanaiścopavanairyutam
- 20
चतुःषष्टिपदो वास्तुः प्रासादादौ प्रपूजितः
मध्ये चतुष्पदो ब्रह्मा द्विपदास्त्वर्यमादयः
catuḥṣaṣṭipado vāstuḥ prāsādādau prapūjitaḥ
madhye catuṣpado brahmā dvipadāstvaryamādayaḥ
- 21
कर्णे चैवाथ शिख्याद्यास्तथा देवाः प्रकीर्तिताः
तेभ्यो ह्युभयतः सार्धादन्ये ऽपि द्विपदाः सुराः
karṇe caivātha śikhyādyāstathā devāḥ prakīrtitāḥ
tebhyo hyubhayataḥ sārdhādanye 'pi dvipadāḥ surāḥ
- 22
चतुःषष्टिपदा देवा इत्येवं परिकीर्तिताः
चरकी च विदारी च पूतना पापराक्षसी
catuḥṣaṣṭipadā devā ityevaṃ parikīrtitāḥ
carakī ca vidārī ca pūtanā pāparākṣasī
- 23
ईशानाद्यास्ततो बाह्ये देवाद्या हेतुकादयः
हैतुकस्त्रिपुरान्तश्च अग्निवेतालकौ यमः
īśānādyāstato bāhye devādyā hetukādayaḥ
haitukastripurāntaśca agnivetālakau yamaḥ
- 24
अग्निजिह्वः कालकश्च करालो ह्यकपादकः
ऐशान्यां भीमरूपस्तु पाताले प्रेतनायकः
agnijihvaḥ kālakaśca karālo hyakapādakaḥ
aiśānyāṃ bhīmarūpastu pātāle pretanāyakaḥ
- 25
आकाशे गन्धमाली स्यात्क्षेत्रपालांस्ततो यजेत्
विस्ताराभिहतं दैर्घ्यं राशिं वास्तोस्तु कारयेत्
ākāśe gandhamālī syātkṣetrapālāṃstato yajet
vistārābhihataṃ dairghyaṃ rāśiṃ vāstostu kārayet
- 26
कृत्वा च वसुभिर्भागं शेषं बद्धायम् आदिशेत्
पुनर्गुणितमष्टाभिर्भागं तु भाजयेत्
kṛtvā ca vasubhirbhāgaṃ śeṣaṃ baddhāyam ādiśet
punarguṇitamaṣṭābhirbhāgaṃ tu bhājayet
- 27
यच्छेषं तद्भवेदृक्षं भागैर्हृत्वाव्ययं भवेत्
ऋक्षं चतुर्गुणं कृत्वा नवभिर्भागहारितम्
yaccheṣaṃ tadbhavedṛkṣaṃ bhāgairhṛtvāvyayaṃ bhavet
ṛkṣaṃ caturguṇaṃ kṛtvā navabhirbhāgahāritam
- 28
शेषमंशं विजानीयाद्देवलस्य मतं यथा
अष्टाभिर्गुणितं पिण्डं षष्टिभिर्भागाहरितम्
śeṣamaṃśaṃ vijānīyāddevalasya mataṃ yathā
aṣṭābhirguṇitaṃ piṇḍaṃ ṣaṣṭibhirbhāgāharitam
- 29
यच्छेषं तद्भवेज्जीवं मरणं भतहारितम्
वास्तुक्रोडे गृहं कुर्यान्न पृष्ठे मानवः सदा
yaccheṣaṃ tadbhavejjīvaṃ maraṇaṃ bhatahāritam
vāstukroḍe gṛhaṃ kuryānna pṛṣṭhe mānavaḥ sadā
- 30
वामपार्श्वेन स्वापिति नात्र कार्या विचारणा
सिंहकन्यातुलायां च द्वारं शुध्येदथोत्तरम्
vāmapārśvena svāpiti nātra kāryā vicāraṇā
siṃhakanyātulāyāṃ ca dvāraṃ śudhyedathottaram

