39 shlokas
- 1
इरिर् उवाच
कृत्वेहामुत्रसंस्थानं प्रजासर्गं तु मानसम्
अथामृजत्प्रजाकर्तॄन्मानसांस्तनयान्प्रभुः
irir uvāca
kṛtvehāmutrasaṃsthānaṃ prajāsargaṃ tu mānasam
athāmṛjatprajākartṝnmānasāṃstanayānprabhuḥ
- 2
धर्मं रुद्रं मनुं चैव सनकं च सनातनम्
भृगुं सनत्कुमारं च रुचिं श्रद्धां तथैव च
dharmaṃ rudraṃ manuṃ caiva sanakaṃ ca sanātanam
bhṛguṃ sanatkumāraṃ ca ruciṃ śraddhāṃ tathaiva ca
- 3
मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्
वसिष्ठं नारदं चैव पितॄन्बर्हिषदस्तथा
marīcimatryaṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum
vasiṣṭhaṃ nāradaṃ caiva pitṝnbarhiṣadastathā
- 4
अग्निष्वात्तांश्च कव्यादान् आज्यपांश्च सुकालिनः
उपहूतांस्तथा दीप्यांस्त्रींश्च मूर्तिविवर्जितान्
agniṣvāttāṃśca kavyādān ājyapāṃśca sukālinaḥ
upahūtāṃstathā dīpyāṃstrīṃśca mūrtivivarjitān
- 5
चतुरो मूर्तियुक्तांश्च अङ्गुष्ठाद्दक्षमीश्वरम्
वामाङ्गुष्ठात्तस्य भार्यामसृजत्पद्मसम्भवः
caturo mūrtiyuktāṃśca aṅguṣṭhāddakṣamīśvaram
vāmāṅguṣṭhāttasya bhāryāmasṛjatpadmasambhavaḥ
- 6
तस्यां तु जनयामास दक्षो दुहितरः शुभाः
ददौ ता ब्रह्मपुत्रेभ्यः सतीं रुद्राय दत्तवान्
tasyāṃ tu janayāmāsa dakṣo duhitaraḥ śubhāḥ
dadau tā brahmaputrebhyaḥ satīṃ rudrāya dattavān
- 7
रुद्रपुत्रा बभूवुर्हि असंख्याता महाबलाः
भृगवे च ददौ ख्यातिं रूपेणाप्रतिमां शुभाम्
rudraputrā babhūvurhi asaṃkhyātā mahābalāḥ
bhṛgave ca dadau khyātiṃ rūpeṇāpratimāṃ śubhām
- 8
भृगोर्धाताविधातारौ जनयामास सा शुभा
श्रियं च जनयामास पत्नी नारायणस्य या
bhṛgordhātāvidhātārau janayāmāsa sā śubhā
śriyaṃ ca janayāmāsa patnī nārāyaṇasya yā
- 9
तस्यां वै जनयामास बलोन्मादौ हरिः स्वयम्
आयतिर्नियतिश्चैव मनोः कन्ये महात्मनः
tasyāṃ vai janayāmāsa balonmādau hariḥ svayam
āyatirniyatiścaiva manoḥ kanye mahātmanaḥ
- 10
धाताविधात्रोस्ते भार्ये तयोर्जातौ सुतावुभौ
प्राणश्चैव मृकण्डुश्च मार्कण्डेयो मृकण्डुतः
dhātāvidhātroste bhārye tayorjātau sutāvubhau
prāṇaścaiva mṛkaṇḍuśca mārkaṇḍeyo mṛkaṇḍutaḥ
- 11
पत्नि मरीचेः सम्भूतिः पौर्णमासमसूयत
विरजाः सर्वगश्चैव तस्य पुत्रौ महात्मनः
patni marīceḥ sambhūtiḥ paurṇamāsamasūyata
virajāḥ sarvagaścaiva tasya putrau mahātmanaḥ
- 12
स्मृतेश्चाङ्गिरसः पुत्राः प्रसूताः कन्यकास्तथा
सिनीवाली कुहूश्चैव राका चानुमतिस्तथा
smṛteścāṅgirasaḥ putrāḥ prasūtāḥ kanyakāstathā
sinīvālī kuhūścaiva rākā cānumatistathā
- 13
अनसूया तथैवात्रेर्जज्ञे पुत्रानकल्मषान्
सोमं दुर्वाससं चैव दत्तात्रेयं च योगिनम्
anasūyā tathaivātrerjajñe putrānakalmaṣān
somaṃ durvāsasaṃ caiva dattātreyaṃ ca yoginam
- 14
प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दत्तोलिस्तत्सुतो ऽभवत्
कर्मशश्चार्थवीरश्च सहिष्णुश्च सुतत्रयम्
prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dattolistatsuto 'bhavat
karmaśaścārthavīraśca sahiṣṇuśca sutatrayam
- 15
क्षमा तु सुषुवे भार्या पुलहस्य प्रजापतेः
क्रतोश्च सुमतिर्भार्या वालखिल्यान् असूयत
kṣamā tu suṣuve bhāryā pulahasya prajāpateḥ
kratośca sumatirbhāryā vālakhilyān asūyata
- 16
षष्टिर्यानि सहस्राणि ऋषीणाम् ऊर्ध्वरेतसाम्
अङ्गुष्ठपर्वमात्राणां ज्वलद्भास्करवर्चसाम्
ṣaṣṭiryāni sahasrāṇi ṛṣīṇām ūrdhvaretasām
aṅguṣṭhaparvamātrāṇāṃ jvaladbhāskaravarcasām
- 17
ऊर्जायां तु वसिष्ठस्य सप्ताजायन्त वै सुताः
रजोगात्रोर्ध्वबाहुश्च शरणश्चानघस्तथा
ūrjāyāṃ tu vasiṣṭhasya saptājāyanta vai sutāḥ
rajogātrordhvabāhuśca śaraṇaścānaghastathā
- 18
सुतपाः शुक्र इत्येते सर्वे सप्तर्षयो ऽमलाः
स्वाहां प्रादात्स दक्षो ऽपि शशरीराय वह्नये
sutapāḥ śukra ityete sarve saptarṣayo 'malāḥ
svāhāṃ prādātsa dakṣo 'pi śaśarīrāya vahnaye
- 19
तस्मात्स्वाहा सुतांल्लेभे त्रीनुदारौजसो हर
फावकं पवमानं च शुचिं चापि जलाशिनः
tasmātsvāhā sutāṃllebhe trīnudāraujaso hara
phāvakaṃ pavamānaṃ ca śuciṃ cāpi jalāśinaḥ
- 20
पितृभ्यश्च स्वधा जज्ञे मेनां वैतरणीं तथा
ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ मेनायां तु हिमाचलः
pitṛbhyaśca svadhā jajñe menāṃ vaitaraṇīṃ tathā
te ubhe brahmavādinyau menāyāṃ tu himācalaḥ
- 21
मैनाकं जनयामास गौरीं पूर्वं तु या सती
ततो ब्रह्मात्मसम्भूतं पूर्वं स्वायंभुवं प्रभुः
mainākaṃ janayāmāsa gaurīṃ pūrvaṃ tu yā satī
tato brahmātmasambhūtaṃ pūrvaṃ svāyaṃbhuvaṃ prabhuḥ
- 22
आत्मानमेव कृतवान्प्रजापाल्यं मनुं हर
शतरूपां च तां नारीं तपोनिहतकल्मषाम्
ātmānameva kṛtavānprajāpālyaṃ manuṃ hara
śatarūpāṃ ca tāṃ nārīṃ taponihatakalmaṣām
- 23
स्वायम्भुवो मनुर्देवः पत्नित्वे जगृहे विभुः
तस्माच्च पुरुषाद्देवी शतरूपा व्यजायत
svāyambhuvo manurdevaḥ patnitve jagṛhe vibhuḥ
tasmācca puruṣāddevī śatarūpā vyajāyata
- 24
प्रियव्रतोत्तानपादौ प्रसूत्याकूतिसंज्ञे ते
देवहूतिं मनुस्तासु आकूतिं रुचये ददौ
priyavratottānapādau prasūtyākūtisaṃjñe te
devahūtiṃ manustāsu ākūtiṃ rucaye dadau
- 25
प्रसूतिं चैव दक्षाय देवहूतिं च कर्दमे
रुचेर्यज्ञो दक्षिणाभूद्दक्षिणायां च यज्ञतः
prasūtiṃ caiva dakṣāya devahūtiṃ ca kardame
ruceryajño dakṣiṇābhūddakṣiṇāyāṃ ca yajñataḥ
- 26
अभवन्द्वादश सुता यामा नाम महाबलाः
चतुर्वोशतिकन्याश्च सृष्टवान्दक्ष उत्तमाः
abhavandvādaśa sutā yāmā nāma mahābalāḥ
caturvośatikanyāśca sṛṣṭavāndakṣa uttamāḥ
- 27
श्रद्धा चला धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा क्रिया तथा
बुद्धिर्लज्जा वपुः शान्तिरृद्धिः कीर्तिस्त्रयोदशी
śraddhā calā dhṛtistuṣṭiḥ puṣṭirmedhā kriyā tathā
buddhirlajjā vapuḥ śāntirṛddhiḥ kīrtistrayodaśī
- 28
पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीप्रभुः
ख्यातिः सत्यथ सम्भूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा
patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīprabhuḥ
khyātiḥ satyatha sambhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā
- 29
सन्नतिश्चानसूया च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा
भृघुर्भवो मरीचिश्च तथा चैवाङ्गिरा मुनिः
sannatiścānasūyā ca ūrjā svāhā svadhā tathā
bhṛghurbhavo marīciśca tathā caivāṅgirā muniḥ
- 30
पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुश्चर्षिवरस्तथा
आत्रिर्वसिष्ठो वह्निश्च पितरश्च यथाक्रमम्
pulastyaḥ pulahaścaiva kratuścarṣivarastathā
ātrirvasiṣṭho vahniśca pitaraśca yathākramam

