50 shlokas
- 1
सूत उवाच
ज्योतिश्चक्रं भुवो मानमुक्त्वा प्रोवाच केशवः
चतुर्लक्षं ज्योतिषस्य सारं रुद्राय सर्वदः
sūta uvāca
jyotiścakraṃ bhuvo mānamuktvā provāca keśavaḥ
caturlakṣaṃ jyotiṣasya sāraṃ rudrāya sarvadaḥ
- 2
हरिरुवाच
कृत्तिकास्त्वग्निदेवत्या रोहिण्यो ब्रह्मणः स्मृताः
इल्वलाः सोमदेवत्या रौद्रं चार्द्रमुदाहृतम्
hariruvāca
kṛttikāstvagnidevatyā rohiṇyo brahmaṇaḥ smṛtāḥ
ilvalāḥ somadevatyā raudraṃ cārdramudāhṛtam
- 3
पुनर्वसुस्तथादित्यस्तिष्यश्च गुरुदैवतः
अश्लेषाः सर्पदेवत्या मघाश्च पितृदेवताः
punarvasustathādityastiṣyaśca gurudaivataḥ
aśleṣāḥ sarpadevatyā maghāśca pitṛdevatāḥ
- 4
भाग्याश्च पूर्वफल्गुन्य अर्यमा च तथोत्तरः
सावित्रश्च तथा हस्ता चित्रा त्वष्टा प्रकीर्तितः
bhāgyāśca pūrvaphalgunya aryamā ca tathottaraḥ
sāvitraśca tathā hastā citrā tvaṣṭā prakīrtitaḥ
- 5
स्वाती च वायुदेवत्या नक्षत्रं परिकीर्तितम्
इन्द्राग्निदेवता प्रोक्ता विशाखा वृषभध्वज
svātī ca vāyudevatyā nakṣatraṃ parikīrtitam
indrāgnidevatā proktā viśākhā vṛṣabhadhvaja
- 6
मैत्रमृक्षमनूराधा ज्येष्ठा शाक्रं प्रकीर्तितम्
तथा निरृतिदेवत्यो मूलस्तज्ज्ञैरुदाहृतः
maitramṛkṣamanūrādhā jyeṣṭhā śākraṃ prakīrtitam
tathā nirṛtidevatyo mūlastajjñairudāhṛtaḥ
- 7
आप्यास्त्व् आषाढपूर्वास्तु उत्तरा वैश्वदेवताः
ब्राह्मश्चैवाभिजित्प्रोक्तः श्रवणा वैष्णवः स्मृतः
āpyāstv āṣāḍhapūrvāstu uttarā vaiśvadevatāḥ
brāhmaścaivābhijitproktaḥ śravaṇā vaiṣṇavaḥ smṛtaḥ
- 8
वासवस्तु तथा ऋक्षं धनिष्ठा प्रोच्यते बुधैः
तथा शतभिषा प्रोक्तं नक्षत्रं वारुणं शिव
vāsavastu tathā ṛkṣaṃ dhaniṣṭhā procyate budhaiḥ
tathā śatabhiṣā proktaṃ nakṣatraṃ vāruṇaṃ śiva
- 9
आजं भाद्रपदा पूर्वा अहिर्बुध्न्यस्तथोत्तरा
पौष्णं च रेवती ऋक्षमश्वयुक्चाश्वदैवतम्
ājaṃ bhādrapadā pūrvā ahirbudhnyastathottarā
pauṣṇaṃ ca revatī ṛkṣamaśvayukcāśvadaivatam
- 10
भरण्यृक्षं तथा याम्यं प्रोक्तास्ते ऋक्षदेवताः
ब्रह्माणी संस्थिता पूर्वे प्रतिपन्नवमीतिथौ
bharaṇyṛkṣaṃ tathā yāmyaṃ proktāste ṛkṣadevatāḥ
brahmāṇī saṃsthitā pūrve pratipannavamītithau
- 11
माहेश्वरी चोत्तरे च द्वितीया दशमीतिथौ
पञ्चम्यां च त्रयोदश्यां वाराही दक्षिणे स्थिता
māheśvarī cottare ca dvitīyā daśamītithau
pañcamyāṃ ca trayodaśyāṃ vārāhī dakṣiṇe sthitā
- 12
षष्ठ्यां चैव चतुर्दश्यामिन्द्राणी पश्चिमे स्थिता
सप्तम्यां पौर्णमास्यां च चामुण्डा वायुगोचरे
ṣaṣṭhyāṃ caiva caturdaśyāmindrāṇī paścime sthitā
saptamyāṃ paurṇamāsyāṃ ca cāmuṇḍā vāyugocare
- 13
अष्टम्यमावास्ययोगे महालक्ष्मीशगोचरे
एकादश्यां तृतीयायामग्निकोणे तु वैष्णवी
aṣṭamyamāvāsyayoge mahālakṣmīśagocare
ekādaśyāṃ tṛtīyāyāmagnikoṇe tu vaiṣṇavī
- 14
द्वादश्यां च चतुर्थ्यां तु कौमारी नैरृते तथा
योगिनी सुमुखेनैव गमनादि न कारयेत्
dvādaśyāṃ ca caturthyāṃ tu kaumārī nairṛte tathā
yoginī sumukhenaiva gamanādi na kārayet
- 15
अश्विनीमैत्ररेवत्यो मृगमूलपुनर्वसु
पुष्या हस्ता तथा ज्येष्ठा प्रस्थाने श्रेष्ठमुच्यते
aśvinīmaitrarevatyo mṛgamūlapunarvasu
puṣyā hastā tathā jyeṣṭhā prasthāne śreṣṭhamucyate
- 16
हस्तादिपञ्चऋक्षाणि उत्तरात्रयमेव च
अश्विनी रोहिणी पुष्या धनिष्ठा च पुनर्वसू
hastādipañcaṛkṣāṇi uttarātrayameva ca
aśvinī rohiṇī puṣyā dhaniṣṭhā ca punarvasū
- 17
वस्त्रप्रावरणे श्रेष्ठो नक्षत्राणां गणः स्मृतः
कृत्तिका भरण्यश्लेषा मघा मूलविशाखयोः
vastraprāvaraṇe śreṣṭho nakṣatrāṇāṃ gaṇaḥ smṛtaḥ
kṛttikā bharaṇyaśleṣā maghā mūlaviśākhayoḥ
- 18
त्रीणि पूर्वा तथा चैव अधोवक्राः प्रकीर्तिताः
एषु वापीतडागादिकूपभूमितृणानि च
trīṇi pūrvā tathā caiva adhovakrāḥ prakīrtitāḥ
eṣu vāpītaḍāgādikūpabhūmitṛṇāni ca
- 19
देवागारस्य खननं निधानखननं तथा
गणितं ज्योतिषारम्भं खनिबिलप्रवेशनम्
devāgārasya khananaṃ nidhānakhananaṃ tathā
gaṇitaṃ jyotiṣārambhaṃ khanibilapraveśanam
- 20
कुर्यादधोगतान्येव अन्यानि च वृषध्वज
रेवती चाश्विनी चित्रा स्वाती हस्ता पुनर्वसू
kuryādadhogatānyeva anyāni ca vṛṣadhvaja
revatī cāśvinī citrā svātī hastā punarvasū
- 21
अनुराधा मृगो ज्येष्ठा एते पार्श्वमुखाः स्मृताः
गजोष्ट्राश्वबलीवर्ददमनं महिषस्य च
anurādhā mṛgo jyeṣṭhā ete pārśvamukhāḥ smṛtāḥ
gajoṣṭrāśvabalīvardadamanaṃ mahiṣasya ca
- 22
बीजानां वपनं कुर्याद्गमनागमनादिकम्
चक्रयन्त्ररथानां च नावादीनां प्रवाहणम्
bījānāṃ vapanaṃ kuryādgamanāgamanādikam
cakrayantrarathānāṃ ca nāvādīnāṃ pravāhaṇam
- 23
पार्श्वेषु यानि कर्माणि कुर्यादेतेषु तान्यपि
रोहिण्यार्द्रां तथा पुष्या धनिष्ठा चोत्तरात्रयम्
pārśveṣu yāni karmāṇi kuryādeteṣu tānyapi
rohiṇyārdrāṃ tathā puṣyā dhaniṣṭhā cottarātrayam
- 24
वारुणं श्रवणं चैव नव चोर्ध्वमुखाः स्मृताः
एषु राज्याभिषेकं च पट्टबन्धं च कारयेत्
vāruṇaṃ śravaṇaṃ caiva nava cordhvamukhāḥ smṛtāḥ
eṣu rājyābhiṣekaṃ ca paṭṭabandhaṃ ca kārayet
- 25
ऊर्ध्वमुख्यान्युच्छ्रितानि सर्वाण्येतेषु कारयेत्
चतुर्थी चाशुभा षष्ठी अष्टमी नवमी तथा
ūrdhvamukhyānyucchritāni sarvāṇyeteṣu kārayet
caturthī cāśubhā ṣaṣṭhī aṣṭamī navamī tathā
- 26
अमावास्या पूर्णिमा च तद्वादशी च चतुर्दशी
अशुक्ला प्रतिपच्छ्रेष्ठा द्वितीया चन्द्रसूनुना
amāvāsyā pūrṇimā ca tadvādaśī ca caturdaśī
aśuklā pratipacchreṣṭhā dvitīyā candrasūnunā
- 27
तृतीया भूमिपुत्रेण चतुर्थी च शनैश्चरे
गुरौ शुभा पञ्चमी स्यात्षष्ठी मङ्गलशुक्रयोः
tṛtīyā bhūmiputreṇa caturthī ca śanaiścare
gurau śubhā pañcamī syātṣaṣṭhī maṅgalaśukrayoḥ
- 28
सप्तमी सोमपुत्रेण अष्टमी कुजभास्करौ
नवमी चन्द्रवारेण दशमी तु गुरौ शुभा
saptamī somaputreṇa aṣṭamī kujabhāskarau
navamī candravāreṇa daśamī tu gurau śubhā
- 29
एकादश्या गुरुशुक्रौ द्वादश्यां च पुनर्बुधः
त्रयोदशी शुक्रभौमौ शनौ श्रेष्ठा चतुर्दशी
ekādaśyā guruśukrau dvādaśyāṃ ca punarbudhaḥ
trayodaśī śukrabhaumau śanau śreṣṭhā caturdaśī
- 30
पौर्णमास्यप्य् अमावास्या श्रेष्ठा स्याच्च बृहस्पतौ
द्वादशीं दहते भानुः शशी चैकादशीं दहेत्
paurṇamāsyapy amāvāsyā śreṣṭhā syācca bṛhaspatau
dvādaśīṃ dahate bhānuḥ śaśī caikādaśīṃ dahet

