11 shlokas
- 1
हरिरुवाच
सप्ततिस्तु सहस्राणि भूम्युच्छ्रायो ऽपि कथ्यते
दशसाहस्रमेकैकं पातालं वृषभध्वज
hariruvāca
saptatistu sahasrāṇi bhūmyucchrāyo 'pi kathyate
daśasāhasramekaikaṃ pātālaṃ vṛṣabhadhvaja
- 2
अतलं वितलं चैव नितलं च गभस्तिमत्
महाख्यं सुतलं चाग्र्यं पातालं चापि सप्तमम्
atalaṃ vitalaṃ caiva nitalaṃ ca gabhastimat
mahākhyaṃ sutalaṃ cāgryaṃ pātālaṃ cāpi saptamam
- 3
कृष्णा शुक्लारुणा पीता शर्करा शैलकाञ्चना
भूयस्तत्र दैतेया वसन्ति च भुजङ्गमाः
kṛṣṇā śuklāruṇā pītā śarkarā śailakāñcanā
bhūyastatra daiteyā vasanti ca bhujaṅgamāḥ
- 4
रौद्रे तु पुष्करद्वीपे नरकाः सन्ति ताञ्छृणु
रौरवः सूकरो रोधस्तालो विनशनस्तथा
raudre tu puṣkaradvīpe narakāḥ santi tāñchṛṇu
rauravaḥ sūkaro rodhastālo vinaśanastathā
- 5
महाज्वालस्तप्तकुम्भो लवणो ऽथि विमोहितः
रुधिराख्यो वैतरणी कृमिशः कृमिभोजनः
mahājvālastaptakumbho lavaṇo 'thi vimohitaḥ
rudhirākhyo vaitaraṇī kṛmiśaḥ kṛmibhojanaḥ
- 6
असिपत्त्रवनः कृष्णो नानाभक्षश्च दारुणः
तथा पूयवहः पापो वह्निज्वालस्त्वधःशिराः
asipattravanaḥ kṛṣṇo nānābhakṣaśca dāruṇaḥ
tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālastvadhaḥśirāḥ
- 7
संदंशः कृष्णसूत्रश्च तमश्चावीचिरेव च
श्वभोजनो ऽथाप्रतिष्ठोष्णवीचिर्नरकाः स्मृताः
saṃdaṃśaḥ kṛṣṇasūtraśca tamaścāvīcireva ca
śvabhojano 'thāpratiṣṭhoṣṇavīcirnarakāḥ smṛtāḥ
- 8
पापिनस्तेषु पच्यन्ते विषशस्त्राग्निदायिनः
उपर्युपरि वै लोका रुद्र भूतादयः स्थिताः
pāpinasteṣu pacyante viṣaśastrāgnidāyinaḥ
uparyupari vai lokā rudra bhūtādayaḥ sthitāḥ
- 9
वारिवह्न्यनिलाकाशैर्वृतं भूतादिना च तत्
तदण्डं महता रुद्र प्रधानेन च वेष्टितम्
vārivahnyanilākāśairvṛtaṃ bhūtādinā ca tat
tadaṇḍaṃ mahatā rudra pradhānena ca veṣṭitam
- 10
अण्डं दशगुणं व्याप्तं नारायणः स्थितः
aṇḍaṃ daśaguṇaṃ vyāptaṃ nārāyaṇaḥ sthitaḥ
- 11
इति गारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशगतापातलनरकादिनिरूपणं नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः
iti gāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhuvanakośagatāpātalanarakādinirūpaṇaṃ nāma saptapañcāśattamo 'dhyāyaḥ

