22 shlokas
- 1
ब्रह्मोवाच
नक्ताशी त्वष्टमीं यावद्वर्षान्ते चैव धेनुदः
पौरन्दरपदं याति सद्गतिव्रतमुच्यते
brahmovāca
naktāśī tvaṣṭamīṃ yāvadvarṣānte caiva dhenudaḥ
paurandarapadaṃ yāti sadgativratamucyate
- 2
शुक्लाष्टम्यां पौषमासे महारुद्रेति साधु वै
मत्प्रीतये कृतं देवि शतसाहस्रिकं फलम्
śuklāṣṭamyāṃ pauṣamāse mahārudreti sādhu vai
matprītaye kṛtaṃ devi śatasāhasrikaṃ phalam
- 3
अष्टमी बुधवारेण पक्षयोरुभयोर्यदा
भविष्यति तदा तस्यां व्रतमेतत्कथा परा
aṣṭamī budhavāreṇa pakṣayorubhayoryadā
bhaviṣyati tadā tasyāṃ vratametatkathā parā
- 4
तस्यां नियमकर्तारो न स्युः खण्डितसम्पदः
तण्डुलस्याष्टमुष्टीनां वर्जयित्वाङ्गुलिद्वयम्
tasyāṃ niyamakartāro na syuḥ khaṇḍitasampadaḥ
taṇḍulasyāṣṭamuṣṭīnāṃ varjayitvāṅgulidvayam
- 5
भक्तं सद्भक्तिश्रद्धाभ्यां मुक्तिकामी हि मानवः
आम्रं पत्रपुटे कृत्वा यो भुङ्क्ते कुशवेष्टिते
bhaktaṃ sadbhaktiśraddhābhyāṃ muktikāmī hi mānavaḥ
āmraṃ patrapuṭe kṛtvā yo bhuṅkte kuśaveṣṭite
- 6
कलम्बिकाम्लिकोपेतं काम्यं तस्य फलं भवेत्
बुधं पञ्चोपचारेण पूजयित्वा जलाशये
kalambikāmlikopetaṃ kāmyaṃ tasya phalaṃ bhavet
budhaṃ pañcopacāreṇa pūjayitvā jalāśaye
- 7
शक्तितो दक्षिणं दद्यात्कर्करीं तण्डुलान्विताम्
बुं बुधायेति बीजं स्यात्स्वाहान्तः कमलादिकः
śaktito dakṣiṇaṃ dadyātkarkarīṃ taṇḍulānvitām
buṃ budhāyeti bījaṃ syātsvāhāntaḥ kamalādikaḥ
- 8
बाणचापधरं श्यामं दले चाङ्गानि मध्यतः
बुधाष्टमीकथा पुण्या श्रोतव्या कृतिभिर्ध्रुवम्
bāṇacāpadharaṃ śyāmaṃ dale cāṅgāni madhyataḥ
budhāṣṭamīkathā puṇyā śrotavyā kṛtibhirdhruvam
- 9
पुरे पाटलिपुत्राख्ये वीरो नाम द्विजोत्तमः
रम्भा भार्या तस्य चासीत्कौशिकः पुत्र उत्तमः
pure pāṭaliputrākhye vīro nāma dvijottamaḥ
rambhā bhāryā tasya cāsītkauśikaḥ putra uttamaḥ
- 10
दुहिता विजयानाम्नी वनपालो वृषो ऽभवत्
गृहीत्वा कौशिकस्तं च ग्रीष्मे गङ्गां गतो ऽरमत्
duhitā vijayānāmnī vanapālo vṛṣo 'bhavat
gṛhītvā kauśikastaṃ ca grīṣme gaṅgāṃ gato 'ramat
- 11
गोपालकैर्वृषश्चौरैः क्रीडास्थो ऽपहृतो बलात्
गङ्गातः स च उत्थाय वनं बभ्राम दुःखितः
gopālakairvṛṣaścauraiḥ krīḍāstho 'pahṛto balāt
gaṅgātaḥ sa ca utthāya vanaṃ babhrāma duḥkhitaḥ
- 12
जलार्थं विजया चागाद्भ्रात्रा सार्धं च साप्यगात्
पिपासितो मृणालार्थो आगतो ऽथ सरोवरम्
jalārthaṃ vijayā cāgādbhrātrā sārdhaṃ ca sāpyagāt
pipāsito mṛṇālārtho āgato 'tha sarovaram
- 13
दिव्यस्त्रीणां च पूजादीन्दृष्ट्वा चाप्यथ विस्मितः
स ता गत्वा ययाचे ऽन्नं सानुजो ऽहं बुभुक्षितः
divyastrīṇāṃ ca pūjādīndṛṣṭvā cāpyatha vismitaḥ
sa tā gatvā yayāce 'nnaṃ sānujo 'haṃ bubhukṣitaḥ
- 14
स्त्रियो ऽब्रुवन्व्रतं कर्तुं दास्यामश्च कुरु व्रतम्
पत्न्यर्थं धनपानार्थं पूजयामासतुर्बुधम्
striyo 'bruvanvrataṃ kartuṃ dāsyāmaśca kuru vratam
patnyarthaṃ dhanapānārthaṃ pūjayāmāsaturbudham
- 15
पुटद्वयं गृहीत्वान्नं बुभुजाते प्रदत्तकम्
स्त्रियो गतास्तौ धनदौ धनपानमपश्यताम्
puṭadvayaṃ gṛhītvānnaṃ bubhujāte pradattakam
striyo gatāstau dhanadau dhanapānamapaśyatām
- 16
चौरैर्दत्तं गृहीत्वाथ प्रदोषे प्राप्तवान्गृहम्
वीरं च दुःखितं नत्वा रात्रौ सुप्तो यथासुखम्
caurairdattaṃ gṛhītvātha pradoṣe prāptavāngṛham
vīraṃ ca duḥkhitaṃ natvā rātrau supto yathāsukham
- 17
कन्यां च युवतीं दृष्ट्वा कस्मै देया सुता मया
यमायेत्यब्रवीद्दुःखात्साचाराद्व्रतसत्फलात्
kanyāṃ ca yuvatīṃ dṛṣṭvā kasmai deyā sutā mayā
yamāyetyabravīdduḥkhātsācārādvratasatphalāt
- 18
स्वर्गं गतौ च पितरौ व्रतं राज्याय कौशिकः
चक्रे ऽयोध्यामहाराज्यं दत्त्वा च भगिनीं यमे
svargaṃ gatau ca pitarau vrataṃ rājyāya kauśikaḥ
cakre 'yodhyāmahārājyaṃ dattvā ca bhaginīṃ yame
- 19
यमो ऽपि विजयामाह गृहस्था भव मे पुरे
नोद्घाटयान्य् अत्र गते यमे सा न तथाकरोत्
अपश्यन्मातरं स्वां सा पाशयातनया स्थिताम्
yamo 'pi vijayāmāha gṛhasthā bhava me pure
nodghāṭayāny atra gate yame sā na tathākarot
apaśyanmātaraṃ svāṃ sā pāśayātanayā sthitām
- 20
अथोद्विग्ना कोशिकोक्तं ज्ञात्वा मुक्तिप्रदं व्रतम्
चक्रे च सा ततो मुक्ता माता तस्माच्चरेद्व्रतम्
athodvignā kośikoktaṃ jñātvā muktipradaṃ vratam
cakre ca sā tato muktā mātā tasmāccaredvratam
- 21
व्रतपुण्यप्रभावेण स्वर्गं गत्वावसत्सुखम्
vratapuṇyaprabhāveṇa svargaṃ gatvāvasatsukham
- 22
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे बुधाष्टमीव्रतनिरूपणं नाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe budhāṣṭamīvratanirūpaṇaṃ nāma dvātriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

