60 shlokas
- 1
ऋषय ऊचुः
कथं व्यासेन कथितं पुराणं गारुडं तव
एतत्सर्वं समाख्याहि परं विष्णुकथाश्रयम्
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ vyāsena kathitaṃ purāṇaṃ gāruḍaṃ tava
etatsarvaṃ samākhyāhi paraṃ viṣṇukathāśrayam
- 2
सूत उवाच
अहं हि मुनिभिः सार्धं गतो बदरिकाश्रमम्
तत्र दृष्टो मया व्यासो ध्यायमानः परेश्वरम्
sūta uvāca
ahaṃ hi munibhiḥ sārdhaṃ gato badarikāśramam
tatra dṛṣṭo mayā vyāso dhyāyamānaḥ pareśvaram
- 3
तं प्रणम्योपविष्टो ऽहं पृष्टवान्हि मुनीश्वरम्
सूत उवाच
व्यास ब्रूहि हरे रूपं जगत्सर्गादिकं ततः
taṃ praṇamyopaviṣṭo 'haṃ pṛṣṭavānhi munīśvaram
sūta uvāca
vyāsa brūhi hare rūpaṃ jagatsargādikaṃ tataḥ
- 4
मन्ये ध्यायसि तं यस्मात्तस्माज्जानासि तं विभुम्
एवं पृष्टो यथा प्राह तथा विप्रा निबोधत
manye dhyāyasi taṃ yasmāttasmājjānāsi taṃ vibhum
evaṃ pṛṣṭo yathā prāha tathā viprā nibodhata
- 5
व्यास उवाच
शृणु सूत प्रवक्ष्यामि पुराणं गारुडं तव
सह नारददक्षाद्यैर्ब्रह्मा मामुक्तवान्यथा
vyāsa uvāca
śṛṇu sūta pravakṣyāmi purāṇaṃ gāruḍaṃ tava
saha nāradadakṣādyairbrahmā māmuktavānyathā
- 6
सूत उवाच
दक्षनारदमुख्यैस्तु युक्तं त्वां कथमुक्तवान्
ब्रह्मा श्रीगारुडं पुण्यं पुराणं सारवाचकम्
sūta uvāca
dakṣanāradamukhyaistu yuktaṃ tvāṃ kathamuktavān
brahmā śrīgāruḍaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ sāravācakam
- 7
व्यास उवाच
अहं हि नारदो दक्षो भृग्वाद्याः प्रणिपत्य तम्
सारं ब्रूहीति पप्रच्छुर्ब्रह्माणं ब्रह्मलोकगम्
vyāsa uvāca
ahaṃ hi nārado dakṣo bhṛgvādyāḥ praṇipatya tam
sāraṃ brūhīti papracchurbrahmāṇaṃ brahmalokagam
- 8
ब्रह्मोवाच
पुराणं गारुडं सारं रुद्रं च मां यथा
सुरैः सहाब्रवीद्विष्णुस्तथाहं व्यास वच्मि ते
brahmovāca
purāṇaṃ gāruḍaṃ sāraṃ rudraṃ ca māṃ yathā
suraiḥ sahābravīdviṣṇustathāhaṃ vyāsa vacmi te
- 9
व्यास उवाच
कथं रुद्रं सुरैः सार्धमब्रवीद्वै हरिः पुरा
पुराणं गारुडं सारं ब्रूहि ब्रह्मन्महार्थकम्
vyāsa uvāca
kathaṃ rudraṃ suraiḥ sārdhamabravīdvai hariḥ purā
purāṇaṃ gāruḍaṃ sāraṃ brūhi brahmanmahārthakam
- 10
ब्रह्मोवाच
अहं गतो ऽद्रिं कैलासमिन्द्राद्यैर्दैवतैः सह
तत्र दृष्टो मया रुद्रो ध्यायमानः परं पदम्
brahmovāca
ahaṃ gato 'driṃ kailāsamindrādyairdaivataiḥ saha
tatra dṛṣṭo mayā rudro dhyāyamānaḥ paraṃ padam
- 11
पृष्टो नमस्कृतः किं त्वं देवं ध्यायसि शङ्कर
त्वत्तो नान्यं परं देवं जानामि ब्रूहि मां ततः
pṛṣṭo namaskṛtaḥ kiṃ tvaṃ devaṃ dhyāyasi śaṅkara
tvatto nānyaṃ paraṃ devaṃ jānāmi brūhi māṃ tataḥ
- 12
सारात्सारतरं तत्त्वं श्रोतुकामः सुरैः सह
रुद्र उवाच
अहं ध्यायामि तं विष्णुं परमात्मानमीश्वरम्
sārātsārataraṃ tattvaṃ śrotukāmaḥ suraiḥ saha
rudra uvāca
ahaṃ dhyāyāmi taṃ viṣṇuṃ paramātmānamīśvaram
- 13
सर्वदं सर्वगं सर्वं सर्वप्राणिहृदिस्थितम्
भस्मोद्धूलितदेहस्तु जटामण्डलमण्डितः
sarvadaṃ sarvagaṃ sarvaṃ sarvaprāṇihṛdisthitam
bhasmoddhūlitadehastu jaṭāmaṇḍalamaṇḍitaḥ
- 14
विष्णोराराधनार्थं मे व्रतचर्या पितामह
तमेव गत्वा पृच्छामः सारं यं चिन्तयाम्यहम्
viṣṇorārādhanārthaṃ me vratacaryā pitāmaha
tameva gatvā pṛcchāmaḥ sāraṃ yaṃ cintayāmyaham
- 15
विष्णुं जिष्णुं पद्मनाभं हरिं देहविवर्जितम्
शुचिं शुचिषदं हंसं तत्पदं परमेश्वरम्
viṣṇuṃ jiṣṇuṃ padmanābhaṃ hariṃ dehavivarjitam
śuciṃ śuciṣadaṃ haṃsaṃ tatpadaṃ parameśvaram
- 16
युक्ता सर्वात्मनात्मानं तं देवं चिन्तयाम्यहम्
यस्मिन्विश्वानि भूतानि तिष्ठन्ति च विशन्ति च
yuktā sarvātmanātmānaṃ taṃ devaṃ cintayāmyaham
yasminviśvāni bhūtāni tiṣṭhanti ca viśanti ca
- 17
गुणभूतानि भूतेशे सूत्रे मणिगणा इव
सहस्राक्षं सहस्राङ्घ्रिं सहस्रोरुं वराननम्
guṇabhūtāni bhūteśe sūtre maṇigaṇā iva
sahasrākṣaṃ sahasrāṅghriṃ sahasroruṃ varānanam
- 18
अणीयसामणीयांसं स्थविष्ठं च स्थवीयसाम्
गरीयसां गरिष्ठं च श्रेष्ठं च श्रेयसामपि
aṇīyasāmaṇīyāṃsaṃ sthaviṣṭhaṃ ca sthavīyasām
garīyasāṃ gariṣṭhaṃ ca śreṣṭhaṃ ca śreyasāmapi
- 19
यं वाक्येष्वनुवाक्येषु निषत्सूपनिषत्सु च
गृणन्ति सत्यकर्माणं सत्यं सत्येषु सामसु
yaṃ vākyeṣvanuvākyeṣu niṣatsūpaniṣatsu ca
gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu
- 20
पुराणपुरुषः प्रोक्तो ब्रह्मा प्रोक्तो द्विजातिषु
क्षये संकर्षणः प्रोक्तस्तमुपास्यमुपास्महे
purāṇapuruṣaḥ prokto brahmā prokto dvijātiṣu
kṣaye saṃkarṣaṇaḥ proktastamupāsyamupāsmahe
- 21
यस्मिंल्लोकाः स्फुरन्तीमे जले शकुनयो यथा
ऋतमेकाक्षरं ब्रह्म यत्तत्सदसतः परम्
yasmiṃllokāḥ sphurantīme jale śakunayo yathā
ṛtamekākṣaraṃ brahma yattatsadasataḥ param
- 22
अर्चयन्ति च यं देवा यक्षराक्षसपन्नगाः
यस्याग्निरास्यं द्यौर्मूर्धा खं नाभिश्चरणौ क्षितिः
arcayanti ca yaṃ devā yakṣarākṣasapannagāḥ
yasyāgnirāsyaṃ dyaurmūrdhā khaṃ nābhiścaraṇau kṣitiḥ
- 23
चन्द्रादित्यौ च नयने तं देवं चिन्तयाम्यहम्
यस्य त्रिलोकी जठरे मस्य काष्ठाश्च बाहवः
candrādityau ca nayane taṃ devaṃ cintayāmyaham
yasya trilokī jaṭhare masya kāṣṭhāśca bāhavaḥ
- 24
यस्योच्छ्वासश्च पवनः तं देवं चिन्तयाम्यहम्
यस्य केशेषु जीमूता नद्यः सर्वाङ्गसन्धिषु
yasyocchvāsaśca pavanaḥ taṃ devaṃ cintayāmyaham
yasya keśeṣu jīmūtā nadyaḥ sarvāṅgasandhiṣu
- 25
कुक्षौ समुद्राश्चत्वारस्तं देवं चिन्तयाम्यहम्
परः कालात्परो यज्ञात्परः सदसतश्च यः
kukṣau samudrāścatvārastaṃ devaṃ cintayāmyaham
paraḥ kālātparo yajñātparaḥ sadasataśca yaḥ
- 26
अनादिरादिर्विश्वस्य तं देवं चिन्तयाम्यहम्
मनसश्चन्द्रमा यस्य चक्षुषोश्च दिवाकरः
anādirādirviśvasya taṃ devaṃ cintayāmyaham
manasaścandramā yasya cakṣuṣośca divākaraḥ
- 27
मुखादग्निश्च संजज्ञे तं देवं चिन्तयाम्यहम्
पद्भ्यां यस्य क्षितिर्जाता श्रोत्राभ्यां च तथा दिशः
mukhādagniśca saṃjajñe taṃ devaṃ cintayāmyaham
padbhyāṃ yasya kṣitirjātā śrotrābhyāṃ ca tathā diśaḥ
- 28
मूर्धभागाद्दिवं यस्य तं देवं चिन्तयाम्यहम्
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च
mūrdhabhāgāddivaṃ yasya taṃ devaṃ cintayāmyaham
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca
- 29
वंशानुचरितं यस्मात्तं देवं चिन्तयाम्यहम्
यं ध्यायाम्यहम् एतस्मादूजामः सारमीक्षितुम्
vaṃśānucaritaṃ yasmāttaṃ devaṃ cintayāmyaham
yaṃ dhyāyāmyaham etasmādūjāmaḥ sāramīkṣitum
- 30
ब्रह्मोवाच
इत्युक्तो ऽहं पुरा रुद्रः श्वेतद्वीपनिवासिनम्
स्तुत्वा प्रणम्य तं विष्णुं श्रोतुकाम स्थितः सुरैः
brahmovāca
ityukto 'haṃ purā rudraḥ śvetadvīpanivāsinam
stutvā praṇamya taṃ viṣṇuṃ śrotukāma sthitaḥ suraiḥ

