68 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ददर्शाथ पुरीं कृष्णो द्वारकां गरुडे स्थितः
देवसद्मप्रतीकाशां समन्तात्प्रतिनादिताम्
vaiśaṃpāyana uvāca
dadarśātha purīṃ kṛṣṇo dvārakāṃ garuḍe sthitaḥ
devasadmapratīkāśāṃ samantātpratināditām
- 2
मणिपर्वतयात्रां हि गते देवकिनन्दने
विश्वकर्माणम् आहूय देवराजो ऽब्रवीद् इदम्
maṇiparvatayātrāṃ hi gate devakinandane
viśvakarmāṇam āhūya devarājo 'bravīd idam
- 3
प्रियम् इच्छसि चेत्कर्तुं मह्यं शिल्पवतां वर
कृष्णप्रियार्थं भूयस्त्वं करिष्यसि मनोहराम्
priyam icchasi cetkartuṃ mahyaṃ śilpavatāṃ vara
kṛṣṇapriyārthaṃ bhūyastvaṃ kariṣyasi manoharām
- 4
उद्यानवनसंबाधां द्वारकां स्वर्गसंनिभाम्
कुरुष्व विबुधश्रेष्ठ यथा मम पुरी तथा
udyānavanasaṃbādhāṃ dvārakāṃ svargasaṃnibhām
kuruṣva vibudhaśreṣṭha yathā mama purī tathā
- 5
यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु रत्नभूतं प्रपश्यसि
तेन संयुज्यतां क्षिप्रं पुरी द्वारवती त्वया
yatkiṃcittriṣu lokeṣu ratnabhūtaṃ prapaśyasi
tena saṃyujyatāṃ kṣipraṃ purī dvāravatī tvayā
- 6
कृष्णो हि सुरकार्येषु सर्वेषु सततोत्थितः
संग्रामान्घोररूपांश्च विगाहति महाबलः
kṛṣṇo hi surakāryeṣu sarveṣu satatotthitaḥ
saṃgrāmānghorarūpāṃśca vigāhati mahābalaḥ
- 7
ताम् इन्द्रवचनाद्गत्वा विश्वकर्मा पुरीं ततः
अलंचक्रे समन्ताद्वै यथेन्द्रस्यामरावती
tām indravacanādgatvā viśvakarmā purīṃ tataḥ
alaṃcakre samantādvai yathendrasyāmarāvatī
- 8
तां ददर्श दशार्हाणाम् ईश्वरः पक्षिवाहनः
विश्वकर्मकृतैर्दिव्यैर् अभिप्रायैर् अलंकृताम्
tāṃ dadarśa daśārhāṇām īśvaraḥ pakṣivāhanaḥ
viśvakarmakṛtairdivyair abhiprāyair alaṃkṛtām
- 9
तां पुरीं द्वारकां दृष्ट्वा विभुर्नारायणो हरिः
हृष्टः सर्वार्थसम्पन्नः प्रवेष्टुम् उपचक्रमे
tāṃ purīṃ dvārakāṃ dṛṣṭvā vibhurnārāyaṇo hariḥ
hṛṣṭaḥ sarvārthasampannaḥ praveṣṭum upacakrame
- 10
सो ऽपश्यद्वृक्षषण्डांश्च रम्यान्दृष्टिमनोहरान्
द्वारकां प्रति दाशार्हश्चित्रितां विश्वकर्मणा
so 'paśyadvṛkṣaṣaṇḍāṃśca ramyāndṛṣṭimanoharān
dvārakāṃ prati dāśārhaścitritāṃ viśvakarmaṇā
- 11
पद्मषण्डाकुलाभिश्च हंससेवितवारिभिः
गङ्गासिन्धुप्रकाशाभिः परिखाभिर्वृतां पुरीम्
padmaṣaṇḍākulābhiśca haṃsasevitavāribhiḥ
gaṅgāsindhuprakāśābhiḥ parikhābhirvṛtāṃ purīm
- 12
प्राकारेणार्कवर्णेन शातकौम्भेन राजता
चयमूर्ध्नि निविष्टेन द्यां यथैवाभ्रमालया
prākāreṇārkavarṇena śātakaumbhena rājatā
cayamūrdhni niviṣṭena dyāṃ yathaivābhramālayā
- 13
काननैर्नन्दनप्रख्यैस्तथा चैत्ररथोपमैः
बभौ चारुपरिक्षिप्ता द्वारका द्यौर् इवाम्बुभिः
kānanairnandanaprakhyaistathā caitrarathopamaiḥ
babhau cāruparikṣiptā dvārakā dyaur ivāmbubhiḥ
- 14
भाति रैवतकः शैलो रम्यसानुगुहाजिरः
पूर्वस्यां दिशि लक्ष्मीवान्मणिकाञ्चनतोरणः
bhāti raivatakaḥ śailo ramyasānuguhājiraḥ
pūrvasyāṃ diśi lakṣmīvānmaṇikāñcanatoraṇaḥ
- 15
दक्षिणस्यां लतावेष्टः पञ्चवर्णो विराजते
इन्द्रकेतुप्रतीकाशः पश्चिमस्यां तथाक्षयः
dakṣiṇasyāṃ latāveṣṭaḥ pañcavarṇo virājate
indraketupratīkāśaḥ paścimasyāṃ tathākṣayaḥ
- 16
उत्तरां दिशम् अत्यर्थं विभूषयति वेणुमान्
मन्दराद्रिप्रतीकाशः पाण्डुरः पार्थिवर्षभ
uttarāṃ diśam atyarthaṃ vibhūṣayati veṇumān
mandarādripratīkāśaḥ pāṇḍuraḥ pārthivarṣabha
- 17
चित्रकम्बलवर्णं च पाञ्चजन्यवनं महत्
सर्वर्तुकवनं चैव भाति रैवतकं प्रति
citrakambalavarṇaṃ ca pāñcajanyavanaṃ mahat
sarvartukavanaṃ caiva bhāti raivatakaṃ prati
- 18
लतावेष्टं समन्तात्तु मेरुप्रभवनं महत्
भाति भार्गवनं चैव पुष्पकं च महद्वनम्
latāveṣṭaṃ samantāttu meruprabhavanaṃ mahat
bhāti bhārgavanaṃ caiva puṣpakaṃ ca mahadvanam
- 19
अक्षकैर्बीजकैश्चैव मन्दारैश्चोपशोभितम्
शतावर्तवनं चैव करवीरकरम्भि च
akṣakairbījakaiścaiva mandāraiścopaśobhitam
śatāvartavanaṃ caiva karavīrakarambhi ca
- 20
भाति चैत्ररथं चैव नन्दनं च महद्वनम्
रमणं भावनं चैव वेणुमद्वै समन्ततः
bhāti caitrarathaṃ caiva nandanaṃ ca mahadvanam
ramaṇaṃ bhāvanaṃ caiva veṇumadvai samantataḥ
- 21
वैदूर्यपत्रैर्जलजैस्तथा मन्दाकिनी नदी
भाति पुष्करिणी रम्या पूर्वस्यां दिशि भारत
vaidūryapatrairjalajaistathā mandākinī nadī
bhāti puṣkariṇī ramyā pūrvasyāṃ diśi bhārata
- 22
सानवो भूषितास्तत्र केशवस्य प्रियैषिभिः
बहुभिर्देवगन्धर्वैश्चोदितैर्विश्वकर्मणा
sānavo bhūṣitāstatra keśavasya priyaiṣibhiḥ
bahubhirdevagandharvaiścoditairviśvakarmaṇā
- 23
महानदी द्वारवतीं पञ्चाशद्भिर्महामुखैः
प्रविष्टा पुण्यसलिला भावयन्ती समन्ततः
mahānadī dvāravatīṃ pañcāśadbhirmahāmukhaiḥ
praviṣṭā puṇyasalilā bhāvayantī samantataḥ
- 24
अप्रमेयां महोत्सेधाम् अगाधपरिखायुताम्
प्राकारवरसम्पन्नां सुधापाण्डुरलेपनाम्
aprameyāṃ mahotsedhām agādhaparikhāyutām
prākāravarasampannāṃ sudhāpāṇḍuralepanām
- 25
तीक्ष्णयन्त्रशतघ्नीभिर्यन्त्रजालैश्च भूषिताम्
आयसैश्च महाचक्रैर्ददृशे द्वारकां पुरीम्
tīkṣṇayantraśataghnībhiryantrajālaiśca bhūṣitām
āyasaiśca mahācakrairdadṛśe dvārakāṃ purīm
- 26
अष्टौ रथसहस्राणि नगरे किंकिणीकिनाम्
समुच्छ्रितपताकानि यथा देवपुरे तथा
aṣṭau rathasahasrāṇi nagare kiṃkiṇīkinām
samucchritapatākāni yathā devapure tathā
- 27
अष्टयोजनविस्तीर्णाम् अचलां द्वादशायताम्
द्विगुणोपनिवेशां च ददृशे द्वारकां पुरीम्
aṣṭayojanavistīrṇām acalāṃ dvādaśāyatām
dviguṇopaniveśāṃ ca dadṛśe dvārakāṃ purīm
- 28
अष्टमार्गमहाकक्ष्यां महाषोडशचत्वराम्
एकमार्गपरिक्षिप्तां साक्षाद् उशनसा कृताम्
स्त्रियो ऽपि यस्यां युध्येरन्किम् उ वृष्णिमहारथाः
aṣṭamārgamahākakṣyāṃ mahāṣoḍaśacatvarām
ekamārgaparikṣiptāṃ sākṣād uśanasā kṛtām
striyo 'pi yasyāṃ yudhyerankim u vṛṣṇimahārathāḥ
- 29
व्यूहानाम् उत्तमा मार्गाः सप्त चैव महापथाः
तत्र वै विहिताः साक्षाद्विविधा विश्वकर्मणा
तस्मिन्पुरवरश्रेष्ठे दाशार्हाणां यशस्विनाम्
vyūhānām uttamā mārgāḥ sapta caiva mahāpathāḥ
tatra vai vihitāḥ sākṣādvividhā viśvakarmaṇā
tasminpuravaraśreṣṭhe dāśārhāṇāṃ yaśasvinām
- 30
वेश्मानि जहृषे दृष्ट्वा ततो देवकिनन्दनः
काञ्चनैर्मणिसोपानैर् उपेतानि नृहर्षणैः
veśmāni jahṛṣe dṛṣṭvā tato devakinandanaḥ
kāñcanairmaṇisopānair upetāni nṛharṣaṇaiḥ

