168 shlokas
- 1
जनमेजय उवाच
पूरोर्वंशम् अहं ब्रह्मञ्श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः
द्रुह्योश्चानोर्यदोश्चैव तुर्वसोश्च द्विजोत्तम
विस्तरेणानुपूर्व्या च तद्भवान्वक्तुम् अर्हति
janamejaya uvāca
pūrorvaṃśam ahaṃ brahmañśrotum icchāmi tattvataḥ
druhyoścānoryadoścaiva turvasośca dvijottama
vistareṇānupūrvyā ca tadbhavānvaktum arhati
- 2
वैशम्पायन उवाच
वृष्णिवंशप्रसङ्गेन स्वं वंशं पूर्वम् एव हि
शृणु पूरोर्महाराज वंशम् अग्रे महात्मनः
विस्तरेणानुपूर्व्या च यत्र जातो ऽसि पार्थिव
vaiśampāyana uvāca
vṛṣṇivaṃśaprasaṅgena svaṃ vaṃśaṃ pūrvam eva hi
śṛṇu pūrormahārāja vaṃśam agre mahātmanaḥ
vistareṇānupūrvyā ca yatra jāto 'si pārthiva
- 3
हन्त ते वर्तयिष्यामि पूरोर्वंशम् अनुत्तमम्
द्रुह्योश्चानोर्यदोश्चैव तुर्वसोश्च परंतप
hanta te vartayiṣyāmi pūrorvaṃśam anuttamam
druhyoścānoryadoścaiva turvasośca paraṃtapa
- 4
पूरोः प्रवीरः पुत्रो ऽभून्मनस्युस्तस्य चात्मजः
राजा चाभयदो नाम मनस्योर् अभवत्सुतः
pūroḥ pravīraḥ putro 'bhūnmanasyustasya cātmajaḥ
rājā cābhayado nāma manasyor abhavatsutaḥ
- 5
तथैवाभयदस्यासीत्सुधन्वा च महीपतिः
सुधन्वनः सुबाहुस्तु रौद्राश्वस्तस्य चात्मजः
tathaivābhayadasyāsītsudhanvā ca mahīpatiḥ
sudhanvanaḥ subāhustu raudrāśvastasya cātmajaḥ
- 6
रौद्राश्वस्य दशार्णेयुः कृकणेयुस्तथैव च
कक्षेयुः स्थण्डिलेयुश्च संनतेयुस्तथैव च
raudrāśvasya daśārṇeyuḥ kṛkaṇeyustathaiva ca
kakṣeyuḥ sthaṇḍileyuśca saṃnateyustathaiva ca
- 7
ऋचेयुश्च जलेयुश्च स्थलेयुश्च महाबलः
वननित्यो वनेयुश्च पुत्रिकाश्च दश स्त्रियः
ṛceyuśca jaleyuśca sthaleyuśca mahābalaḥ
vananityo vaneyuśca putrikāśca daśa striyaḥ
- 8
भद्रा शूद्रा च मद्रा च मलदा मलहा तथा
खला बला च राजेन्द्र तलदा सुरथापि च
तथा गोपबला च स्त्री रत्नकूटा च ता दश
bhadrā śūdrā ca madrā ca maladā malahā tathā
khalā balā ca rājendra taladā surathāpi ca
tathā gopabalā ca strī ratnakūṭā ca tā daśa
- 9
ऋषिर्जातो ऽत्रिवंशे च तासां भर्ता प्रभाकरः
रुद्रायां जनयामास सोमं पुत्रं यशस्विनम्
ṛṣirjāto 'trivaṃśe ca tāsāṃ bhartā prabhākaraḥ
rudrāyāṃ janayāmāsa somaṃ putraṃ yaśasvinam
- 10
स्वर्भानुना हते सूर्ये पतमाने दिवो महीम्
तमोऽभिभूते लोके च प्रभा येन प्रवर्तिता
svarbhānunā hate sūrye patamāne divo mahīm
tamo'bhibhūte loke ca prabhā yena pravartitā
- 11
स्वस्ति ते ऽस्त्व् इति चोक्तो वै पतमानो दिवाकरः
वचनात्तस्य विप्रर्षेर्न पपात दिवो महीम्
svasti te 'stv iti cokto vai patamāno divākaraḥ
vacanāttasya viprarṣerna papāta divo mahīm
- 12
अत्रिश्रेष्ठानि गोत्राणि यश्चकार महातपाः
यज्ञेष्व् अत्रिधनं चैव सुरैर्यस्य प्रवर्तितम्
atriśreṣṭhāni gotrāṇi yaścakāra mahātapāḥ
yajñeṣv atridhanaṃ caiva surairyasya pravartitam
- 13
स तासु जनयामास पुत्रिकासु सनामकान्
दश पुत्रान्महात्मानस्तपस्य् उग्रे रतान्सदा
sa tāsu janayāmāsa putrikāsu sanāmakān
daśa putrānmahātmānastapasy ugre ratānsadā
- 14
ते तु गोत्रकरा राजन्न् ऋषयो वेदपारगाः
स्वस्त्यात्रेया इति ख्याताः किंत्व् अत्रिधनवर्जिताः
te tu gotrakarā rājann ṛṣayo vedapāragāḥ
svastyātreyā iti khyātāḥ kiṃtv atridhanavarjitāḥ
- 15
कक्षेयुतनयास्त्व् आसंस्त्रय एव महारथाः
सभानरश्चाक्षुषश्च परमेक्षुस्तथैव च
kakṣeyutanayāstv āsaṃstraya eva mahārathāḥ
sabhānaraścākṣuṣaśca paramekṣustathaiva ca
- 16
सभानरस्य पुत्रस्तु विद्वान्कालानलो नृपः
कालानलस्य धर्मज्ञः सृञ्जयो नाम वै सुतः
sabhānarasya putrastu vidvānkālānalo nṛpaḥ
kālānalasya dharmajñaḥ sṛñjayo nāma vai sutaḥ
- 17
सृञ्जयस्याभवत्पुत्रो वीरो राजा पुरंजयः
जनमेजयो महाराज पुरंजयसुतो ऽभवत्
sṛñjayasyābhavatputro vīro rājā puraṃjayaḥ
janamejayo mahārāja puraṃjayasuto 'bhavat
- 18
जनमेजयस्य राजर्षेर्महासालो ऽभवत्सुतः
देवेषु स परिज्ञातः प्रतिष्ठितयशास्तथा
janamejayasya rājarṣermahāsālo 'bhavatsutaḥ
deveṣu sa parijñātaḥ pratiṣṭhitayaśāstathā
- 19
महामना नाम सुतो महासालस्य धार्मिकः
जज्ञे वीरः सुरगणैः पूजितः स महामनाः
mahāmanā nāma suto mahāsālasya dhārmikaḥ
jajñe vīraḥ suragaṇaiḥ pūjitaḥ sa mahāmanāḥ
- 20
महामनास्तु पुत्रौ द्वौ जनयामास भारत
उशीनरं च धर्मज्ञं तितिक्षुं च महाबलम्
mahāmanāstu putrau dvau janayāmāsa bhārata
uśīnaraṃ ca dharmajñaṃ titikṣuṃ ca mahābalam
- 21
उशीनरस्य पत्न्यस्तु पञ्च राजर्षिवंशजाः
नृगा कृमी नवा दर्वा पञ्चमी च दृषद्वती
uśīnarasya patnyastu pañca rājarṣivaṃśajāḥ
nṛgā kṛmī navā darvā pañcamī ca dṛṣadvatī
- 22
उशीनरस्य पुत्रास्तु पञ्च तासु कुलोद्वहाः
तपसा चैव महता जाता वृद्धस्य चात्मजाः
uśīnarasya putrāstu pañca tāsu kulodvahāḥ
tapasā caiva mahatā jātā vṛddhasya cātmajāḥ
- 23
नृगायास्तु नृगः पुत्रः कृम्याः कृमिर् अजायत
नवायास्तु नवः पुत्रो दर्वायाः सुव्रतो ऽभवत्
nṛgāyāstu nṛgaḥ putraḥ kṛmyāḥ kṛmir ajāyata
navāyāstu navaḥ putro darvāyāḥ suvrato 'bhavat
- 24
दृषद्वत्यास्तु संजज्ञे शिबिर् औशीनरो नृप
शिबेस्तु शिबयस्तात यौधेयास्तु नृगस्य ह
dṛṣadvatyāstu saṃjajñe śibir auśīnaro nṛpa
śibestu śibayastāta yaudheyāstu nṛgasya ha
- 25
नवस्य नवराष्ट्रं तु कृमेस्तु कृमिला पुरी
सुव्रतस्य तथाम्बष्ठा तितिक्षोस्तु प्रजाः शृणु
navasya navarāṣṭraṃ tu kṛmestu kṛmilā purī
suvratasya tathāmbaṣṭhā titikṣostu prajāḥ śṛṇu
- 26
तितिक्षुर् अभवद्राजा पूर्वस्यां दिशि भारत
उषद्रथो महाबाहुस्तस्य फेनः सुतो ऽभवत्
titikṣur abhavadrājā pūrvasyāṃ diśi bhārata
uṣadratho mahābāhustasya phenaḥ suto 'bhavat
- 27
फेनात्तु सुतपा जज्ञे जज्ञे सुतपसः सुतः
बलिर्मानुषयोनौ तु स राजा काञ्चनेषुधिः
phenāttu sutapā jajñe jajñe sutapasaḥ sutaḥ
balirmānuṣayonau tu sa rājā kāñcaneṣudhiḥ
- 28
महायोगी स तु बलिर्बभूव नृपतिः पुरा
पुत्रान् उत्पादयामास पञ्च वंशकरान्भुवि
mahāyogī sa tu balirbabhūva nṛpatiḥ purā
putrān utpādayāmāsa pañca vaṃśakarānbhuvi
- 29
अङ्गः प्रथमतो जज्ञे वङ्गः सुह्मस्तथैव च
पुण्ड्रः कलिङ्गश्च तथा बालेयं क्षत्रम् उच्यते
बालेया ब्राह्मणाश्चैव तस्य वंशकरा भुवि
aṅgaḥ prathamato jajñe vaṅgaḥ suhmastathaiva ca
puṇḍraḥ kaliṅgaśca tathā bāleyaṃ kṣatram ucyate
bāleyā brāhmaṇāścaiva tasya vaṃśakarā bhuvi
- 30
बलेस्तु ब्रह्मणा दत्तो वरः प्रीतेन भारत
महायोगित्वम् आयुश्च कल्पस्य परिमाणतः
चतुरो नियतान्वर्णांस्त्वं च स्थापयितेति ह
balestu brahmaṇā datto varaḥ prītena bhārata
mahāyogitvam āyuśca kalpasya parimāṇataḥ
caturo niyatānvarṇāṃstvaṃ ca sthāpayiteti ha

