53 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
बाढम् इत्य् एव सह तैर्दुर्दिनाम्भोदनिस्वनः
प्रतस्थे दुर्दिनाकारः सदुर्दिन इवाचलः
vaiśaṃpāyana uvāca
bāḍham ity eva saha tairdurdināmbhodanisvanaḥ
pratasthe durdinākāraḥ sadurdina ivācalaḥ
- 2
समुक्तामणिविद्योतं सचन्द्राम्भोदवर्चसम्
स जटामण्डलं कृष्णं बिभ्रत्कृष्णवपुर्हरिः
samuktāmaṇividyotaṃ sacandrāmbhodavarcasam
sa jaṭāmaṇḍalaṃ kṛṣṇaṃ bibhratkṛṣṇavapurhariḥ
- 3
स चास्योरसि विस्तीर्णे रोमाञ्चोद्गतराजिमान्
श्रीवत्सो राजते श्रीमान्स्तनद्वयमुखाञ्चितः
sa cāsyorasi vistīrṇe romāñcodgatarājimān
śrīvatso rājate śrīmānstanadvayamukhāñcitaḥ
- 4
पीते वसानो वसने लोकानां गुरुर् अव्ययः
हरिः सो ऽभवद् आलक्ष्यः ससंध्याभ्र इवाचलः
pīte vasāno vasane lokānāṃ gurur avyayaḥ
hariḥ so 'bhavad ālakṣyaḥ sasaṃdhyābhra ivācalaḥ
- 5
तं व्रजन्तं सुपर्णेन पद्मयोनिगतानुगम्
अनुजग्मुः सुराः सर्वे तद्गतासक्तचक्षुषः
taṃ vrajantaṃ suparṇena padmayonigatānugam
anujagmuḥ surāḥ sarve tadgatāsaktacakṣuṣaḥ
- 6
नातिदीर्घेण कालेन ते गता रत्नपर्वतम्
ददृशुर्देवतास्तत्र स्वां सभां कामरूपिणीम्
nātidīrgheṇa kālena te gatā ratnaparvatam
dadṛśurdevatāstatra svāṃ sabhāṃ kāmarūpiṇīm
- 7
मेरोः शिखरविन्यस्तां संसक्तां सूर्यवर्चसा
काञ्चनस्तम्भचरणां वज्रसंघाततोरणाम्
meroḥ śikharavinyastāṃ saṃsaktāṃ sūryavarcasā
kāñcanastambhacaraṇāṃ vajrasaṃghātatoraṇām
- 8
मनोनिर्माणचित्राढ्यां विमानाकुलमालिनीम्
रत्नजालान्तरवतीं कामगां रत्नभूषिताम्
manonirmāṇacitrāḍhyāṃ vimānākulamālinīm
ratnajālāntaravatīṃ kāmagāṃ ratnabhūṣitām
- 9
कॢप्तरत्नसमाकीर्णां सर्वर्तुकुसुमोत्कटाम्
देवमायाधरां दिव्यां निर्मितां विश्वकर्मणा
kḷptaratnasamākīrṇāṃ sarvartukusumotkaṭām
devamāyādharāṃ divyāṃ nirmitāṃ viśvakarmaṇā
- 10
तां हृष्टमनसः सर्वे यथास्थानं यथावयः
यथानिदेशं त्रिदशा विविशुस्ते सभां शुभाम्
tāṃ hṛṣṭamanasaḥ sarve yathāsthānaṃ yathāvayaḥ
yathānideśaṃ tridaśā viviśuste sabhāṃ śubhām
- 11
ते निषेदुर्यथोक्तेषु विमानेष्व् आसनेषु च
भद्रासनेषु पीठेषु कुथास्व् आस्तरणेषु च
te niṣeduryathokteṣu vimāneṣv āsaneṣu ca
bhadrāsaneṣu pīṭheṣu kuthāsv āstaraṇeṣu ca
- 12
ततः प्रभञ्जनो वायुर्ब्रह्मणा साधु चोदितः
मा शब्द इति सर्वत्र प्रचक्राम सभां शुभाम्
tataḥ prabhañjano vāyurbrahmaṇā sādhu coditaḥ
mā śabda iti sarvatra pracakrāma sabhāṃ śubhām
- 13
निःशब्दे स्तिमिते तस्मिन्समाजे त्रिदिवौकसाम्
बभाषे धरणी वाक्यं खेदात्करुणभाषिणी
niḥśabde stimite tasminsamāje tridivaukasām
babhāṣe dharaṇī vākyaṃ khedātkaruṇabhāṣiṇī
- 14
अहम् आदौ पुरानेन संक्षिप्ता पद्मयोनिना
मां च बद्ध्वा कृतौ पूर्वं मृण्मयौ द्वौ महासुरौ
aham ādau purānena saṃkṣiptā padmayoninā
māṃ ca baddhvā kṛtau pūrvaṃ mṛṇmayau dvau mahāsurau
- 15
कर्णस्रोतोद्भवौ तौ हि विष्णोर् अस्य महात्मनः
महार्णवे प्रस्वपतः काष्ठकुड्यसमौ स्थितौ
karṇasrotodbhavau tau hi viṣṇor asya mahātmanaḥ
mahārṇave prasvapataḥ kāṣṭhakuḍyasamau sthitau
- 16
तौ विवेश स्वयं वायुर्ब्रह्मणा साधु चोदितः
तौ दिवं छादयन्तौ तु ववृधाते महासुरौ
tau viveśa svayaṃ vāyurbrahmaṇā sādhu coditaḥ
tau divaṃ chādayantau tu vavṛdhāte mahāsurau
- 17
वायुप्राणौ तु तौ गृह्य ब्रह्मा परिमृशञ्शनैः
एकं मृदुतरं मेने कठिनं वेद चापरम्
vāyuprāṇau tu tau gṛhya brahmā parimṛśañśanaiḥ
ekaṃ mṛdutaraṃ mene kaṭhinaṃ veda cāparam
- 18
नामनी तु तयोश्चक्रे स विभुः सलिलोद्भवः
मृदुस्त्व् अयं मधुर्नाम कठिनः कैटभो ऽभवत्
nāmanī tu tayoścakre sa vibhuḥ salilodbhavaḥ
mṛdustv ayaṃ madhurnāma kaṭhinaḥ kaiṭabho 'bhavat
- 19
तौ दैत्यौ कृतनामानौ चेरतुर्बलदर्पितौ
सर्वम् एकार्णवं लोकं योद्धुकामौ सुनिर्भयौ
tau daityau kṛtanāmānau ceraturbaladarpitau
sarvam ekārṇavaṃ lokaṃ yoddhukāmau sunirbhayau
- 20
ताव् आगतौ समालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः
एकार्णवाम्बुनिचये तत्रैवान्तरधीयत
tāv āgatau samālokya brahmā lokapitāmahaḥ
ekārṇavāmbunicaye tatraivāntaradhīyata
- 21
स पद्मे पद्मनाभस्य नाभिमध्यात्समुत्थिते
रोचयामास वसतिं गुह्यां ब्रह्मा चतुर्मुखः
sa padme padmanābhasya nābhimadhyātsamutthite
rocayāmāsa vasatiṃ guhyāṃ brahmā caturmukhaḥ
- 22
ताव् उभौ जलगर्भस्थौ नारायणपितामहौ
बहून्वर्षगणान् अप्सु शयानौ न चकम्पतुः
tāv ubhau jalagarbhasthau nārāyaṇapitāmahau
bahūnvarṣagaṇān apsu śayānau na cakampatuḥ
- 23
अथ दीर्घस्य कालस्य ताव् उभौ मधुकैटभौ
आजग्मतुस्तम् उद्देशं यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः
atha dīrghasya kālasya tāv ubhau madhukaiṭabhau
ājagmatustam uddeśaṃ yatra brahmā vyavasthitaḥ
- 24
दृष्ट्वा ताव् असुरौ घोरौ महान्तौ युद्धदुर्मदौ
उत्पपाताशु शयनात्पद्मनाभो महाद्युतिः
dṛṣṭvā tāv asurau ghorau mahāntau yuddhadurmadau
utpapātāśu śayanātpadmanābho mahādyutiḥ
- 25
तद्युद्धम् अभवद्घोरं तयोस्तस्य च वै तदा
एकार्णवे तदा लोके त्रैलोक्ये जलतां गते
tadyuddham abhavadghoraṃ tayostasya ca vai tadā
ekārṇave tadā loke trailokye jalatāṃ gate
- 26
तद् अभूत्तुमुलं युद्धं वर्षसंख्याः सहस्रशः
न च ताव् असुरौ युद्धे तदा श्रमम् अवापतुः
tad abhūttumulaṃ yuddhaṃ varṣasaṃkhyāḥ sahasraśaḥ
na ca tāv asurau yuddhe tadā śramam avāpatuḥ
- 27
अथ दीर्घस्य कालस्य तौ दैत्यौ युद्धदुर्मदौ
ऊचतुः प्रीतमनसौ देवं नारायणं हरिं
atha dīrghasya kālasya tau daityau yuddhadurmadau
ūcatuḥ prītamanasau devaṃ nārāyaṇaṃ hariṃ
- 28
प्रीतौ स्वस्तव युद्धेन श्लाघ्यस्त्वं मृत्युर् आहवे
आवां जहि न यत्रोर्वी जलेन समभिप्लुता
prītau svastava yuddhena ślāghyastvaṃ mṛtyur āhave
āvāṃ jahi na yatrorvī jalena samabhiplutā
- 29
हतौ च तव पुत्रत्वं प्राप्नुयावः सुरोत्तम
सो ह्य् आवां युधि निर्जेता तस्यावां विहितौ सुतौ
hatau ca tava putratvaṃ prāpnuyāvaḥ surottama
so hy āvāṃ yudhi nirjetā tasyāvāṃ vihitau sutau
- 30
स हि गृह्य मृधे दैत्यौ दोर्भ्यां तौ समपीडयत्
जग्मतुर्निधनं चापि ताव् उभौ मधुकैटभौ
sa hi gṛhya mṛdhe daityau dorbhyāṃ tau samapīḍayat
jagmaturnidhanaṃ cāpi tāv ubhau madhukaiṭabhau

