39 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
अथास्तं गच्छति तदा मन्दरश्मौ दिवाकरे
संध्यारक्ततले व्योम्नि शशाङ्के पाण्डुमण्डले
vaiśaṃpāyana uvāca
athāstaṃ gacchati tadā mandaraśmau divākare
saṃdhyāraktatale vyomni śaśāṅke pāṇḍumaṇḍale
- 2
नीडस्थेषु विहंगेषु सत्सु प्रादुष्कृताग्निषु
ईषत्तमःसंवृतासु दिक्षु सर्वासु सर्वतः
nīḍastheṣu vihaṃgeṣu satsu prāduṣkṛtāgniṣu
īṣattamaḥsaṃvṛtāsu dikṣu sarvāsu sarvataḥ
- 3
घोषावासेषु सुप्तेषु वाशन्तीषु शिवासु च
नक्तंचरेषु हृष्टेषु पिशितामिषकाङ्क्षिषु
ghoṣāvāseṣu supteṣu vāśantīṣu śivāsu ca
naktaṃcareṣu hṛṣṭeṣu piśitāmiṣakāṅkṣiṣu
- 4
शक्रगोपाह्वयामोदे प्रदोषे ऽभ्याशतस्करे
संध्यामयीम् इव गुहां सम्प्रविष्टे दिवाकरे
śakragopāhvayāmode pradoṣe 'bhyāśataskare
saṃdhyāmayīm iva guhāṃ sampraviṣṭe divākare
- 5
अधिश्रयणवेलायां प्राप्तायां गृहमेधिनाम्
वन्यैर्वैखानसैर्मन्त्रैर्हूयमाने हुताशने
adhiśrayaṇavelāyāṃ prāptāyāṃ gṛhamedhinām
vanyairvaikhānasairmantrairhūyamāne hutāśane
- 6
उपावृत्तासु वै गोषु दुह्यमानासु च व्रजे
असकृद्व्याहरन्तीषु बद्धवत्सासु धेनुषु
upāvṛttāsu vai goṣu duhyamānāsu ca vraje
asakṛdvyāharantīṣu baddhavatsāsu dhenuṣu
- 7
प्रकीर्णदामनीकेषु गास्तथैवाह्वयत्सु च
सनिनादेषु गोपेषु काल्यमाने च गोधने
prakīrṇadāmanīkeṣu gāstathaivāhvayatsu ca
saninādeṣu gopeṣu kālyamāne ca godhane
- 8
करीषेषु प्रकॢप्तेषु दीप्यमानेषु सर्वशः
काष्ठभारानतस्कन्धैर्गोपैर् अभ्यागतैस्तथा
karīṣeṣu prakḷpteṣu dīpyamāneṣu sarvaśaḥ
kāṣṭhabhārānataskandhairgopair abhyāgataistathā
- 9
किंचिद् अभ्युत्थिते सोमे मन्दरश्मौ विराजति
ईषद्विगाहमानायां रजन्यां दिवसे गते
kiṃcid abhyutthite some mandaraśmau virājati
īṣadvigāhamānāyāṃ rajanyāṃ divase gate
- 10
प्राप्ते दिनव्युपरमे प्रवृत्ते क्षणदामुखे
भास्करे तेजसि गते सौम्ये तेजस्य् उपस्थिते
prāpte dinavyuparame pravṛtte kṣaṇadāmukhe
bhāskare tejasi gate saumye tejasy upasthite
- 11
अग्निहोत्राकुले काले सौम्येन्दौ प्रत्युपस्थिते
अग्नीषोमात्मके संधौ वर्तमाने जगन्मये
agnihotrākule kāle saumyendau pratyupasthite
agnīṣomātmake saṃdhau vartamāne jaganmaye
- 12
पश्चिमेनाग्निना दीप्ते पूर्वेणोत्तरवर्चसा
दग्धाद्रिसदृशे व्योम्नि किंचित्तारागणाकुले
paścimenāgninā dīpte pūrveṇottaravarcasā
dagdhādrisadṛśe vyomni kiṃcittārāgaṇākule
- 13
वयोभिर्वासशुभतां बन्धुभिश्च समागमम्
शंसद्भिः स्यन्दनेनाशु प्राप्तो दानपतिर्व्रजम्
vayobhirvāsaśubhatāṃ bandhubhiśca samāgamam
śaṃsadbhiḥ syandanenāśu prāpto dānapatirvrajam
- 14
प्रविशन्न् एव पप्रच्छ सांनिध्यं केशवस्य सः
रौहिणेयस्य चाक्रूरो नन्दगोपस्य चासकृत्
praviśann eva papraccha sāṃnidhyaṃ keśavasya saḥ
rauhiṇeyasya cākrūro nandagopasya cāsakṛt
- 15
स नन्दगोपस्य गृहं वासाय वसुदोपमः
अवरुह्य ततो यानात्प्रविवेश महाबलः
sa nandagopasya gṛhaṃ vāsāya vasudopamaḥ
avaruhya tato yānātpraviveśa mahābalaḥ
- 16
प्रविशन्न् एव च द्वारि ददर्शादोहने गवाम्
वत्समध्ये स्थितं कृष्णं सवत्सम् इव गोवृषम्
praviśann eva ca dvāri dadarśādohane gavām
vatsamadhye sthitaṃ kṛṣṇaṃ savatsam iva govṛṣam
- 17
स तं हर्षपरीतेन वचसा गद्गदेन वै
एहि केशव तातेति प्रव्याहरत धर्मवित्
sa taṃ harṣaparītena vacasā gadgadena vai
ehi keśava tāteti pravyāharata dharmavit
- 18
उत्तानशायिनं दृष्ट्वा पुनर्दृष्ट्वा श्रिया वृतम्
अव्यक्तयौवनं कृष्णम् अक्रूरः प्रशशंसे ह
uttānaśāyinaṃ dṛṣṭvā punardṛṣṭvā śriyā vṛtam
avyaktayauvanaṃ kṛṣṇam akrūraḥ praśaśaṃse ha
- 19
अयं स पुण्डरीकाक्षः सिंहशार्दूलविक्रमः
सम्पूर्णजलमेघाभः पर्वतप्रवराकृतिः
ayaṃ sa puṇḍarīkākṣaḥ siṃhaśārdūlavikramaḥ
sampūrṇajalameghābhaḥ parvatapravarākṛtiḥ
- 20
मृधेष्व् अधर्षणीयेन सश्रीवत्सेन वक्षसा
द्विषन्निधनदक्षाभ्यां भुजाभ्यां साधु भूषितः
mṛdheṣv adharṣaṇīyena saśrīvatsena vakṣasā
dviṣannidhanadakṣābhyāṃ bhujābhyāṃ sādhu bhūṣitaḥ
- 21
मूर्तिमान्सरहस्यात्मा जगतो ऽग्र्यस्य भाजनम्
गोपवेषधरो विष्णुर् उदग्राग्रतनूरुहः
mūrtimānsarahasyātmā jagato 'gryasya bhājanam
gopaveṣadharo viṣṇur udagrāgratanūruhaḥ
- 22
किरीटलाञ्छनेनापि शिरसा छत्रवर्चसा
कुण्डलोत्तमयोग्याभ्यां श्रवणाभ्यां विभूषितः
kirīṭalāñchanenāpi śirasā chatravarcasā
kuṇḍalottamayogyābhyāṃ śravaṇābhyāṃ vibhūṣitaḥ
- 23
हारार्हेण च पीनेन सुविस्तीर्णेन वक्षसा
द्वाभ्यां भुजाभ्यां दीर्घाभ्यां वृत्ताभ्याम् उपशोभितः
hārārheṇa ca pīnena suvistīrṇena vakṣasā
dvābhyāṃ bhujābhyāṃ dīrghābhyāṃ vṛttābhyām upaśobhitaḥ
- 24
स्त्रीसहस्रोपचर्येण वपुषा मन्मथाग्निना
पीते वसानो वसने सो ऽयं विष्णुः सनातनः
strīsahasropacaryeṇa vapuṣā manmathāgninā
pīte vasāno vasane so 'yaṃ viṣṇuḥ sanātanaḥ
- 25
धरण्याश्रयभूताभ्यां चरणाभ्याम् अरिंदमः
त्रैलोक्याक्रान्तिभूताभ्यां भुवि पद्भ्याम् अवस्थितः
dharaṇyāśrayabhūtābhyāṃ caraṇābhyām ariṃdamaḥ
trailokyākrāntibhūtābhyāṃ bhuvi padbhyām avasthitaḥ
- 26
रुचिराग्रकरश्चास्य चक्रोचित इवेक्ष्यते
द्वितीय उद्यतश्चैव गदासंयोगम् इच्छति
rucirāgrakaraścāsya cakrocita ivekṣyate
dvitīya udyataścaiva gadāsaṃyogam icchati
- 27
अवतीर्णो भवायेह प्रथमं पदम् आत्मनः
शोभते ऽद्य भुवि श्रेष्ठस्त्रिदशानां धुरंधरः
avatīrṇo bhavāyeha prathamaṃ padam ātmanaḥ
śobhate 'dya bhuvi śreṣṭhastridaśānāṃ dhuraṃdharaḥ
- 28
अयं भविष्ये दृष्टो वै भविष्यकुशलैर्बुधैः
गोपालो यादवं वंशं क्षीणं विस्तारयिष्यति
ayaṃ bhaviṣye dṛṣṭo vai bhaviṣyakuśalairbudhaiḥ
gopālo yādavaṃ vaṃśaṃ kṣīṇaṃ vistārayiṣyati
- 29
तेजसा चास्य यदवः शतशो ऽथ सहस्रशः
वंशम् आपूरयिष्यन्ति ओघा इव महार्णवम्
tejasā cāsya yadavaḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ
vaṃśam āpūrayiṣyanti oghā iva mahārṇavam
- 30
अस्येदं शासने सर्वं जगत्स्थास्यति शाश्वतम्
निहतामित्रसामन्तं स्फीतं कृतयुगे यथा
asyedaṃ śāsane sarvaṃ jagatsthāsyati śāśvatam
nihatāmitrasāmantaṃ sphītaṃ kṛtayuge yathā

