30 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
प्राग् एव वसुदेवस्तु व्रजे शुश्राव रोहिणीम्
प्रजातां पुत्रम् एवाग्रे चन्द्रात्कान्ततराननम्
vaiśaṃpāyana uvāca
prāg eva vasudevastu vraje śuśrāva rohiṇīm
prajātāṃ putram evāgre candrātkāntatarānanam
- 2
स नन्दगोपं त्वरितः प्रोवाच शुभया गिरा
गच्छानया सह त्वं तु व्रजम् एव यशोदया
sa nandagopaṃ tvaritaḥ provāca śubhayā girā
gacchānayā saha tvaṃ tu vrajam eva yaśodayā
- 3
तत्रेमौ दारकौ गत्वा जातकर्मादिभिर्गुणैः
योजयित्वा व्रजे तात संवर्धय यथासुखम्
रौहिणेयं च मे पुत्रं परिरक्ष शिशुं व्रजे
tatremau dārakau gatvā jātakarmādibhirguṇaiḥ
yojayitvā vraje tāta saṃvardhaya yathāsukham
rauhiṇeyaṃ ca me putraṃ parirakṣa śiśuṃ vraje
- 4
बाल्ये केलिकिलः सर्वो बाल्ये मूर्छन्त्य् अमानुषाः
बाल्ये चण्डतमः सर्वस्तत्र यत्नपरो भव
bālye kelikilaḥ sarvo bālye mūrchanty amānuṣāḥ
bālye caṇḍatamaḥ sarvastatra yatnaparo bhava
- 5
अहं वाच्यो भविष्यामि पितृपक्षेषु पुत्रिणाम्
यो ऽहम् एकस्य पुत्रस्य न पश्यामि शिशोर्मुखम्
ahaṃ vācyo bhaviṣyāmi pitṛpakṣeṣu putriṇām
yo 'ham ekasya putrasya na paśyāmi śiśormukham
- 6
ह्रियते हि बलात्प्रज्ञा प्राज्ञस्यापि सतो मम
अस्माद्धि मे भयं कंसान्निर्घृणाद्वै शिशोर्वधे
hriyate hi balātprajñā prājñasyāpi sato mama
asmāddhi me bhayaṃ kaṃsānnirghṛṇādvai śiśorvadhe
- 7
तद्यथा रौहिणेयं त्वं नन्दगोप ममात्मजम्
गोपायसि यथा तात तत्त्वान्वेषी तथा कुरु
विघ्ना हि बहवो लोके बालान् उत्त्रासयन्ति हि
tadyathā rauhiṇeyaṃ tvaṃ nandagopa mamātmajam
gopāyasi yathā tāta tattvānveṣī tathā kuru
vighnā hi bahavo loke bālān uttrāsayanti hi
- 8
स च पुत्रो मम ज्यायान्कनीयांस्तव चाप्य् अयम्
उभाव् अपि समं प्रेम्णा निरीक्षस्व यथासुखम्
sa ca putro mama jyāyānkanīyāṃstava cāpy ayam
ubhāv api samaṃ premṇā nirīkṣasva yathāsukham
- 9
वर्धमानाव् उभाव् एतौ समानवयसौ यथा
शोभेतां गोव्रजे तस्मिन्नन्दगोप तथा कुरु
vardhamānāv ubhāv etau samānavayasau yathā
śobhetāṃ govraje tasminnandagopa tathā kuru
- 10
न च वृन्दावने कार्यो गवां घोषः कदाचन
तत्र वासे तु भेतव्यं केशिनः पापदर्शिनः
na ca vṛndāvane kāryo gavāṃ ghoṣaḥ kadācana
tatra vāse tu bhetavyaṃ keśinaḥ pāpadarśinaḥ
- 11
सरीसृपेभ्यः कीटेभ्यः शकुनिभ्यस्तथैव च
गोष्ठेषु गोभ्यो वत्सेभ्यो रक्ष्यौ ते द्वाव् इमौ शिशू
sarīsṛpebhyaḥ kīṭebhyaḥ śakunibhyastathaiva ca
goṣṭheṣu gobhyo vatsebhyo rakṣyau te dvāv imau śiśū
- 12
नन्दगोप गता रात्रिः शीघ्रयानो व्रजाशुगः
इमे त्वां त्वरयन्तीह पक्षिणः सव्यदक्षिणाः
nandagopa gatā rātriḥ śīghrayāno vrajāśugaḥ
ime tvāṃ tvarayantīha pakṣiṇaḥ savyadakṣiṇāḥ
- 13
रहिते वसुदेवेन सो ऽनुज्ञातो महात्मना
यानं यशोदया सार्धम् आरुरोह मुदा युतः
rahite vasudevena so 'nujñāto mahātmanā
yānaṃ yaśodayā sārdham āruroha mudā yutaḥ
- 14
कुमारं स्कन्धवाह्यायां शिबिकायां समाहितः
संवेशयामास शिशुं शयनीये महामतिः
kumāraṃ skandhavāhyāyāṃ śibikāyāṃ samāhitaḥ
saṃveśayāmāsa śiśuṃ śayanīye mahāmatiḥ
- 15
स जगाम विविक्तेन शीतानिलविसर्पिणा
बहूदकेन मार्गेन यमुनातीरशोभिना
sa jagāma viviktena śītānilavisarpiṇā
bahūdakena mārgena yamunātīraśobhinā
- 16
स ददर्श शिवे देशे गोवर्धननगोपगे
यमुनातीरसम्बद्धं शीतमारुतसेवितम्
sa dadarśa śive deśe govardhananagopage
yamunātīrasambaddhaṃ śītamārutasevitam
- 17
विरतश्वापदं रम्यं लतावल्लीमहाद्रुमम्
गोभिस्तृणनिमग्नाभिः स्यन्दन्तीभिर् अलंकृतम्
virataśvāpadaṃ ramyaṃ latāvallīmahādrumam
gobhistṛṇanimagnābhiḥ syandantībhir alaṃkṛtam
- 18
समप्रचारं च गवां समतीर्थजलाशयम्
विषाणस्कन्धघातैश्च वृषाणां घृष्टपादपम्
samapracāraṃ ca gavāṃ samatīrthajalāśayam
viṣāṇaskandhaghātaiśca vṛṣāṇāṃ ghṛṣṭapādapam
- 19
भासामिषादानुसृतं श्येनैश्चामिषगृद्धिभिः
सृगालमृगसिंहैश्च वसामेदोशिभिर्वृतम्
bhāsāmiṣādānusṛtaṃ śyenaiścāmiṣagṛddhibhiḥ
sṛgālamṛgasiṃhaiśca vasāmedośibhirvṛtam
- 20
शार्दूलशब्दाभिरुतं नानापक्षिसमाकुलम्
स्वादुपुष्पफलं रम्यं पर्याप्ततृणसंस्तरम्
śārdūlaśabdābhirutaṃ nānāpakṣisamākulam
svādupuṣpaphalaṃ ramyaṃ paryāptatṛṇasaṃstaram
- 21
गोव्रजं गोरुतशिवं गोपनारीभिर् आवृतम्
हम्भारवैश्च वत्सानां सर्वतः कृतनिस्वनम्
govrajaṃ gorutaśivaṃ gopanārībhir āvṛtam
hambhāravaiśca vatsānāṃ sarvataḥ kṛtanisvanam
- 22
शकटावर्तविपुलं कण्टकीवाटसंकुलम्
पर्यन्तेष्व् आवृतं वन्यैर्बृहद्भिः पतितैर्द्रुमैः
śakaṭāvartavipulaṃ kaṇṭakīvāṭasaṃkulam
paryanteṣv āvṛtaṃ vanyairbṛhadbhiḥ patitairdrumaiḥ
- 23
वत्सानां रोपितैः कीलैर्दामभिश्च विभूषितम्
करीषाकीर्णवसुधं कटच्छन्नकुटीमठम्
vatsānāṃ ropitaiḥ kīlairdāmabhiśca vibhūṣitam
karīṣākīrṇavasudhaṃ kaṭacchannakuṭīmaṭham
- 24
क्षेमप्रचारबहुलं हृष्टपुष्टजनायुतम्
दामनीप्रायबहुलं गर्गरोद्गारनिस्वनम्
kṣemapracārabahulaṃ hṛṣṭapuṣṭajanāyutam
dāmanīprāyabahulaṃ gargarodgāranisvanam
- 25
तक्रनिस्रावबहुलं दधिमण्डार्द्रमृत्तिकम्
मन्थानवलयोद्गारैर्गोपीनां जनितस्वनम्
takranisrāvabahulaṃ dadhimaṇḍārdramṛttikam
manthānavalayodgārairgopīnāṃ janitasvanam
- 26
काकपक्षधरैर्बालैर्गोपालैः क्रीडितालयम्
सार्गलद्वारगोवाटं मध्ये गोस्थानसंकुलम्
सर्पिषा पच्यमानेन सुरभीकृतमारुतम्
kākapakṣadharairbālairgopālaiḥ krīḍitālayam
sārgaladvāragovāṭaṃ madhye gosthānasaṃkulam
sarpiṣā pacyamānena surabhīkṛtamārutam
- 27
नीलपीताम्बराभिश्च तरुणीभिः समन्ततः
वन्यपुष्पावतंसाभिर्गोपकन्याभिर् आवृतम्
nīlapītāmbarābhiśca taruṇībhiḥ samantataḥ
vanyapuṣpāvataṃsābhirgopakanyābhir āvṛtam
- 28
शिरसा धृतकुम्भाभिर्बद्धैर् उद्ग्रथिताम्बरैः
यमुनातीरमार्गेण जलहारीभिर् आवृतम्
śirasā dhṛtakumbhābhirbaddhair udgrathitāmbaraiḥ
yamunātīramārgeṇa jalahārībhir āvṛtam
- 29
स तत्र प्रविशन्हृष्टो गोव्रजं गोपनादितम्
प्रत्युद्गतो गोपवृद्धैः स्त्रीभिर्वृद्धाभिर् एव च
निवेशं रोचयामास परिवर्ते सुखाश्रये
sa tatra praviśanhṛṣṭo govrajaṃ gopanāditam
pratyudgato gopavṛddhaiḥ strībhirvṛddhābhir eva ca
niveśaṃ rocayāmāsa parivarte sukhāśraye
- 30
सा यत्र रोहिणी देवी वसुदेवसुखावहा
तत्र तं बालसूर्याभं कृष्णं गूढं न्यवेशयत्
sā yatra rohiṇī devī vasudevasukhāvahā
tatra taṃ bālasūryābhaṃ kṛṣṇaṃ gūḍhaṃ nyaveśayat

