31 shlokas
- 1
अर्जुन उवाच
ततः पर्वतजालानि सरितश्च सरांसि च
अपश्यं समतिक्रम्य सागरं मकरालयम्
arjuna uvāca
tataḥ parvatajālāni saritaśca sarāṃsi ca
apaśyaṃ samatikramya sāgaraṃ makarālayam
- 2
ततो ऽर्घ्यम् उदधिः साक्षाद् उपनिन्ये जनार्दने
प्राञ्जलिः समुपस्थाय किं करोमीति चाब्रवीत्
tato 'rghyam udadhiḥ sākṣād upaninye janārdane
prāñjaliḥ samupasthāya kiṃ karomīti cābravīt
- 3
प्रतिगृह्य तु तां पूजां तम् उवाच जनार्दनः
रथपन्थानम् इच्छामि दत्तं नदनदीपते
pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ tam uvāca janārdanaḥ
rathapanthānam icchāmi dattaṃ nadanadīpate
- 4
अथाब्रवीत्समुद्रस्तं प्राञ्जलिर्गरुडध्वजम्
प्रसीद भगवन्मैवम् अन्यो ऽप्य् एवं गमिष्यति
athābravītsamudrastaṃ prāñjalirgaruḍadhvajam
prasīda bhagavanmaivam anyo 'py evaṃ gamiṣyati
- 5
त्वयैव स्थापितः पूर्वम् अगाधो ऽस्मि जनार्दन
त्वया प्रवर्तिते गाधे यास्यामि गमनीयताम्
tvayaiva sthāpitaḥ pūrvam agādho 'smi janārdana
tvayā pravartite gādhe yāsyāmi gamanīyatām
- 6
अन्ये ऽप्य् एवं गमिष्यन्ति राजानो दर्पमोहिताः
एवं निश्चित्य गोविन्द यत्क्षमं तत्समाचर
anye 'py evaṃ gamiṣyanti rājāno darpamohitāḥ
evaṃ niścitya govinda yatkṣamaṃ tatsamācara
- 7
वासुदेव उवाच
ब्राह्मणार्थे मदर्थे च कुरु सागर मद्वचः
माम् ऋते न पुमान्कश्चिद् अन्यस्त्वां धर्षयिष्यति
vāsudeva uvāca
brāhmaṇārthe madarthe ca kuru sāgara madvacaḥ
mām ṛte na pumānkaścid anyastvāṃ dharṣayiṣyati
- 8
अथाब्रवीत्समुद्रस्तु पुनर् एव जनार्दनम्
अभिशापभयाद्भीतो बाढम् एवं भविष्यति
athābravītsamudrastu punar eva janārdanam
abhiśāpabhayādbhīto bāḍham evaṃ bhaviṣyati
- 9
शोषयाम्य् एष मार्गं ते येन त्वं तात यास्यसि
रथेन सहसूतेन सध्वजेन च केशव
śoṣayāmy eṣa mārgaṃ te yena tvaṃ tāta yāsyasi
rathena sahasūtena sadhvajena ca keśava
- 10
वासुदेव उवाच
मया दत्तवरः पूर्वं न शोषं त्वम् इहार्हसि
मानुषास्ते न जानीयुर्विविधान्रत्नसंचयान्
vāsudeva uvāca
mayā dattavaraḥ pūrvaṃ na śoṣaṃ tvam ihārhasi
mānuṣāste na jānīyurvividhānratnasaṃcayān
- 11
जलं स्तम्भय साधो त्वं ततो यास्याम्य् अहं रथी
न हि कश्चित्प्रमाणं ते रत्नानां वेत्स्यते नरः
jalaṃ stambhaya sādho tvaṃ tato yāsyāmy ahaṃ rathī
na hi kaścitpramāṇaṃ te ratnānāṃ vetsyate naraḥ
- 12
सागरेण तथेत्य् उक्ते प्रस्थिताः स्म जलेन वै
स्तम्भितेन यथा भूमौ मणिवर्णेन भास्वता
sāgareṇa tathety ukte prasthitāḥ sma jalena vai
stambhitena yathā bhūmau maṇivarṇena bhāsvatā
- 13
ततो ऽर्णवं समुत्तीर्य कुरून् अप्य् उत्तरान्वयम्
क्षणेन समतिक्रान्ता गन्धमादनम् एव च
tato 'rṇavaṃ samuttīrya kurūn apy uttarānvayam
kṣaṇena samatikrāntā gandhamādanam eva ca
- 14
ततस्तु पर्वताः सप्त केशवं समुपस्थिताः
जयन्तो वैजयन्तश्च नीलो रजतपर्वतः
tatastu parvatāḥ sapta keśavaṃ samupasthitāḥ
jayanto vaijayantaśca nīlo rajataparvataḥ
- 15
महामेरुः सकैलास इन्द्रकूटश्च नामतः
वर्णरूपाणि बिभ्रन्तो विविधान्य् अद्भुतानि च
mahāmeruḥ sakailāsa indrakūṭaśca nāmataḥ
varṇarūpāṇi bibhranto vividhāny adbhutāni ca
- 16
उपस्थाय च गोविन्दं किं कुर्मेत्य् अब्रवंस्तदा
तांश्चापि प्रतिजग्राह विधिवन्मधुसूदनः
upasthāya ca govindaṃ kiṃ kurmety abravaṃstadā
tāṃścāpi pratijagrāha vidhivanmadhusūdanaḥ
- 17
तान् उवाच हृषीकेशः प्रणामावनतान्स्थितान्
विवरं गच्छतो मे ऽद्य रथमार्गः प्रदीयताम्
tān uvāca hṛṣīkeśaḥ praṇāmāvanatānsthitān
vivaraṃ gacchato me 'dya rathamārgaḥ pradīyatām
- 18
ते कृष्णस्य वचः श्रुत्वा प्रतिगृह्य च पर्वताः
प्रददुः कामतो मार्गं गच्छतो भरतर्षभ
te kṛṣṇasya vacaḥ śrutvā pratigṛhya ca parvatāḥ
pradaduḥ kāmato mārgaṃ gacchato bharatarṣabha
- 19
तत्रैवान्तर्हितास्ते च तद् आश्चर्यतरं मम
असक्तं च रथो याति मेघजालेष्व् इवांशुमान्
tatraivāntarhitāste ca tad āścaryataraṃ mama
asaktaṃ ca ratho yāti meghajāleṣv ivāṃśumān
- 20
ततः कदाचिद्दुःखेन रथम् ऊहुस्तुरंगमाः
पङ्कभूतं हि तिमिरं स्पर्शाद्विज्ञायते ऽनघ
tataḥ kadācidduḥkhena ratham ūhusturaṃgamāḥ
paṅkabhūtaṃ hi timiraṃ sparśādvijñāyate 'nagha
- 21
अथ पर्वतभूतं तत्तिमिरं समपद्यत
तद् आसाद्य हया राजन्निष्प्रयत्नास्ततः स्थिताः
atha parvatabhūtaṃ tattimiraṃ samapadyata
tad āsādya hayā rājanniṣprayatnāstataḥ sthitāḥ
- 22
ततश्चक्रेण गोविन्दः पाटयित्वा तु तत्तमः
आकाशं दर्शयामास रथपन्थानम् उत्तमम्
tataścakreṇa govindaḥ pāṭayitvā tu tattamaḥ
ākāśaṃ darśayāmāsa rathapanthānam uttamam
- 23
निष्क्रम्य तमसस्तस्माद् आकाशे दर्शिते तदा
भविष्यामीति संज्ञा मे भयं च विगतं मम
niṣkramya tamasastasmād ākāśe darśite tadā
bhaviṣyāmīti saṃjñā me bhayaṃ ca vigataṃ mama
- 24
ततस्तेजः प्रज्वलितम् अपश्यं वदतां वर
सर्वलोकं समाविश्य स्थितं पुरुषविग्रहम्
tatastejaḥ prajvalitam apaśyaṃ vadatāṃ vara
sarvalokaṃ samāviśya sthitaṃ puruṣavigraham
- 25
तं प्रविष्टो हृषीकेशो दीप्तं तेजोनिधिं तदा
रथ एव स्थितश्चाहं स च ब्राह्मणसत्तमः
taṃ praviṣṭo hṛṣīkeśo dīptaṃ tejonidhiṃ tadā
ratha eva sthitaścāhaṃ sa ca brāhmaṇasattamaḥ
- 26
स मुहूर्तात्ततः कृष्णो निश्चक्राम तदा प्रभुः
चतुरो बालकान्गृह्य ब्राह्मणस्यात्मजांस्तदा
sa muhūrtāttataḥ kṛṣṇo niścakrāma tadā prabhuḥ
caturo bālakāngṛhya brāhmaṇasyātmajāṃstadā
- 27
प्रददौ ब्राह्मणायाथ पुत्रान्सर्वाञ्जनार्दनः
त्रयः पूर्वं हृता ये च सद्योजातश्च बालकः
pradadau brāhmaṇāyātha putrānsarvāñjanārdanaḥ
trayaḥ pūrvaṃ hṛtā ye ca sadyojātaśca bālakaḥ
- 28
प्रहृष्टो ब्राह्मणस्तात पुत्रान्दृष्ट्वा पुनः प्रभो
अहं च परमप्रीतो विस्मितश्चाभवं नृप
prahṛṣṭo brāhmaṇastāta putrāndṛṣṭvā punaḥ prabho
ahaṃ ca paramaprīto vismitaścābhavaṃ nṛpa
- 29
ततो वयं पुनः सर्वे ब्राह्मणस्य च ते सुताः
यथागता निवृत्ताः स्म तथैव भरतर्षभ
tato vayaṃ punaḥ sarve brāhmaṇasya ca te sutāḥ
yathāgatā nivṛttāḥ sma tathaiva bharatarṣabha
- 30
ततः स्म द्वारकां प्राप्ताः क्षणेन नृपसत्तम
असम्प्राप्ते ऽर्धदिवसे विस्मितो ऽहं ततः पुनः
tataḥ sma dvārakāṃ prāptāḥ kṣaṇena nṛpasattama
asamprāpte 'rdhadivase vismito 'haṃ tataḥ punaḥ

