70 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
निहत्य नरकं भौमं वासवोपमविक्रमः
वासवावरजो विष्णुर्ददर्श नरकालयम्
vaiśaṃpāyana uvāca
nihatya narakaṃ bhaumaṃ vāsavopamavikramaḥ
vāsavāvarajo viṣṇurdadarśa narakālayam
- 2
अथार्थगृहम् आसाद्य नरकस्य जनार्दनः
ददर्श धनम् अक्षय्यं रत्नानि विविधानि च
athārthagṛham āsādya narakasya janārdanaḥ
dadarśa dhanam akṣayyaṃ ratnāni vividhāni ca
- 3
मणिमुक्ताप्रवालानि वैदूर्यस्य च संचयान्
महारजतकूटानि तथा वज्रस्य संचयान्
maṇimuktāpravālāni vaidūryasya ca saṃcayān
mahārajatakūṭāni tathā vajrasya saṃcayān
- 4
जाम्बूनदमयान्य् अत्र शातकुम्भमयानि च
प्रदीप्तज्वलनाभानि च शीतरश्मिप्रभाणि च
शयनानि महार्हाणि तथा सिंहासनानि च
jāmbūnadamayāny atra śātakumbhamayāni ca
pradīptajvalanābhāni ca śītaraśmiprabhāṇi ca
śayanāni mahārhāṇi tathā siṃhāsanāni ca
- 5
हिरण्यवर्णं रुचिरं शीतरश्मिसमप्रभम्
ददर्श च महच्छत्रं वर्षमाणम् इवाम्बुदम्
hiraṇyavarṇaṃ ruciraṃ śītaraśmisamaprabham
dadarśa ca mahacchatraṃ varṣamāṇam ivāmbudam
- 6
जातरूपस्य शुभ्रस्य धाराः शतसहस्रशः
वरुणाद् आहृतं पूर्वं नरकेणेति नः श्रुतम्
jātarūpasya śubhrasya dhārāḥ śatasahasraśaḥ
varuṇād āhṛtaṃ pūrvaṃ narakeṇeti naḥ śrutam
- 7
यादृशं तु गृहे दृष्टं नरकस्य धनं बहु
न वै राज्ञा कुबेरेण न शक्रेण यमेन च
रत्नसंनिचयस्तादृग्दृष्टपूर्वो न च श्रुतः
yādṛśaṃ tu gṛhe dṛṣṭaṃ narakasya dhanaṃ bahu
na vai rājñā kubereṇa na śakreṇa yamena ca
ratnasaṃnicayastādṛgdṛṣṭapūrvo na ca śrutaḥ
- 8
हते भौमे निसुन्दे च हयग्रीवे च दानवे
उपनिन्युस्ततस्तानि रत्नान्य् अन्तःपुराणि च
hate bhaume nisunde ca hayagrīve ca dānave
upaninyustatastāni ratnāny antaḥpurāṇi ca
- 9
दानवा हतशिष्टा ये कोशसंचयरक्षिणः
केशवाय महार्हाणि यान्य् अर्हति जनार्दनः
dānavā hataśiṣṭā ye kośasaṃcayarakṣiṇaḥ
keśavāya mahārhāṇi yāny arhati janārdanaḥ
- 10
दानवा ऊचुः
इमानि मणिरत्नानि विविधानि वसूनि च
भीमरूपाश्च मातङ्गाः प्रवालविकृताङ्कुशाः
dānavā ūcuḥ
imāni maṇiratnāni vividhāni vasūni ca
bhīmarūpāśca mātaṅgāḥ pravālavikṛtāṅkuśāḥ
- 11
हेमसूत्रमहाकक्ष्याश्चापतोमरशालिनः
रुचिराभिः पताकाभिर्वसाना विविधाः कुथाः
hemasūtramahākakṣyāścāpatomaraśālinaḥ
rucirābhiḥ patākābhirvasānā vividhāḥ kuthāḥ
- 12
ते च विंशतिसाहस्रा द्विस्तावत्यः करेणवः
अष्टौ शतसहस्राणि देशजाश्चोत्तमा हयाः
te ca viṃśatisāhasrā dvistāvatyaḥ kareṇavaḥ
aṣṭau śatasahasrāṇi deśajāścottamā hayāḥ
- 13
गोषु चापि कृतो यावत्कामस्तव जनार्दनः
तावतीः प्रापयिष्यामो वृष्ण्यन्धकनिवेशनम्
goṣu cāpi kṛto yāvatkāmastava janārdanaḥ
tāvatīḥ prāpayiṣyāmo vṛṣṇyandhakaniveśanam
- 14
आविकानि च सूक्ष्माणि शयनान्य् आसनानि च
कामव्याहारिणश्चैव पक्षिणः प्रियदर्शनाः
āvikāni ca sūkṣmāṇi śayanāny āsanāni ca
kāmavyāhāriṇaścaiva pakṣiṇaḥ priyadarśanāḥ
- 15
चन्दनागरुकाष्ठानि तथा कालीयकान्य् अपि
वसु यत्त्रिषु लोकेषु धर्मेणाधिगतं त्वया
प्रापयिष्याम तत्सर्वं वृष्ण्यन्धकनिवेशनम्
candanāgarukāṣṭhāni tathā kālīyakāny api
vasu yattriṣu lokeṣu dharmeṇādhigataṃ tvayā
prāpayiṣyāma tatsarvaṃ vṛṣṇyandhakaniveśanam
- 16
देवगन्धर्वरत्नानि पन्नगानां च यद्वसु
तानि सन्तीह सर्वाणि नरकस्य निवेशने
devagandharvaratnāni pannagānāṃ ca yadvasu
tāni santīha sarvāṇi narakasya niveśane
- 17
स तत्सर्वं हृषीकेशः प्रतिगृह्य परीक्ष्य च
सर्वम् आहारयामास दानवैर्द्वारकां पुरीम्
sa tatsarvaṃ hṛṣīkeśaḥ pratigṛhya parīkṣya ca
sarvam āhārayāmāsa dānavairdvārakāṃ purīm
- 18
ततस्तद्वारुणं छत्रं स्वयम् उत्क्षिप्य माधवः
हिरण्यवर्षं वर्षन्तम् आरुरोह विहंगमम्
tatastadvāruṇaṃ chatraṃ svayam utkṣipya mādhavaḥ
hiraṇyavarṣaṃ varṣantam āruroha vihaṃgamam
- 19
गरुडं पततां श्रेष्ठं मूर्तिमन्तम् इवाम्बुदम्
ततो ऽभ्ययाद्गिरिश्रेष्ठम् अभितो मणिपर्वतम्
garuḍaṃ patatāṃ śreṣṭhaṃ mūrtimantam ivāmbudam
tato 'bhyayādgiriśreṣṭham abhito maṇiparvatam
- 20
तत्र पुण्या ववुर्वाता ह्य् अभवंश्चामलाः प्रभाः
मणीनां हेमवर्णानाम् अभिभूय दिवाकरम्
tatra puṇyā vavurvātā hy abhavaṃścāmalāḥ prabhāḥ
maṇīnāṃ hemavarṇānām abhibhūya divākaram
- 21
तत्र वैदूर्यवर्णानि ददर्श मधुसूदनः
सतोरणपताकानि द्वाराणि शयनानि च
tatra vaidūryavarṇāni dadarśa madhusūdanaḥ
satoraṇapatākāni dvārāṇi śayanāni ca
- 22
विद्युद्ग्रथितमेघाभः प्रबभौ मणिपर्वतः
हेमचित्रविमानैश्च प्रासादैर् उपशोभितः
vidyudgrathitameghābhaḥ prababhau maṇiparvataḥ
hemacitravimānaiśca prāsādair upaśobhitaḥ
- 23
तत्र ता वरहेमाभा ददर्श मधुसूदनः
गन्धर्वासुरमुख्यानां प्रिया दुहितरस्तथा
tatra tā varahemābhā dadarśa madhusūdanaḥ
gandharvāsuramukhyānāṃ priyā duhitarastathā
- 24
ददर्श पृथुलश्रोणीः संरुद्धा गिरिकन्दरे
नरकेण समानीता रक्ष्यमाणाः समन्ततः
dadarśa pṛthulaśroṇīḥ saṃruddhā girikandare
narakeṇa samānītā rakṣyamāṇāḥ samantataḥ
- 25
त्रिविष्टपसमे देशे तिष्ठन्तम् अपराजितम्
निवसन्त्यो यथा देव्यः सुखिन्यः कामवर्जिताः
triviṣṭapasame deśe tiṣṭhantam aparājitam
nivasantyo yathā devyaḥ sukhinyaḥ kāmavarjitāḥ
- 26
परिवव्रुर्महाबाहुम् एकवेणीधराः स्त्रियः
सर्वाः काषायवासिन्यः सर्वाश्च नियतेन्द्रियाः
parivavrurmahābāhum ekaveṇīdharāḥ striyaḥ
sarvāḥ kāṣāyavāsinyaḥ sarvāśca niyatendriyāḥ
- 27
व्रतोपवासतन्वङ्ग्यः काङ्क्षन्त्यः कृष्णदर्शनम्
समेत्य यदुसिंहस्य सर्वाश्चक्रुः स्त्रियो ऽञ्जलीन्
vratopavāsatanvaṅgyaḥ kāṅkṣantyaḥ kṛṣṇadarśanam
sametya yadusiṃhasya sarvāścakruḥ striyo 'ñjalīn
- 28
नरकं निहतं ज्ञात्वा मुरं चैव महासुरम्
हयग्रीवं निसुन्दं च ताः कृष्णं पर्यवारयन्
narakaṃ nihataṃ jñātvā muraṃ caiva mahāsuram
hayagrīvaṃ nisundaṃ ca tāḥ kṛṣṇaṃ paryavārayan
- 29
ते चासां रक्षिणो वृद्धा दानवा यदुनन्दनम्
कृताञ्जलिपुटाः सर्वे प्रणिपेतुर्वयोधिकाः
te cāsāṃ rakṣiṇo vṛddhā dānavā yadunandanam
kṛtāñjalipuṭāḥ sarve praṇipeturvayodhikāḥ
- 30
तासां परमनारीणाम् ऋषभाक्षं निरीक्ष्य तम्
सर्वासाम् एव संकल्पः पतित्वेनाभवत्ततः
tāsāṃ paramanārīṇām ṛṣabhākṣaṃ nirīkṣya tam
sarvāsām eva saṃkalpaḥ patitvenābhavattataḥ

