74 shlokas
- 1
ताभ्यां बलाभ्यां संजज्ञे तुमुलो विग्रहस्तदा
सुराणाम् असुराणां च परस्परजयैषिणाम्
tābhyāṃ balābhyāṃ saṃjajñe tumulo vigrahastadā
surāṇām asurāṇāṃ ca parasparajayaiṣiṇām
- 2
दानवा दैवतैः सार्धं नानाप्रहरणोद्यताः
समीयुर्युध्यमाना वै पर्वता इव पर्वतैः
dānavā daivataiḥ sārdhaṃ nānāpraharaṇodyatāḥ
samīyuryudhyamānā vai parvatā iva parvataiḥ
- 3
तत्सुरासुरसंयुक्तं युद्धम् अत्यद्भुतं बभौ
धर्माधर्मसमायुक्तं दर्पेण विनयेन च
tatsurāsurasaṃyuktaṃ yuddham atyadbhutaṃ babhau
dharmādharmasamāyuktaṃ darpeṇa vinayena ca
- 4
ततो रथैः प्रज्वलितैर्वाहनैश्च प्रचोदितैः
उत्पतद्भिश्च गगनं सासिहस्तैः समन्ततः
tato rathaiḥ prajvalitairvāhanaiśca pracoditaiḥ
utpatadbhiśca gaganaṃ sāsihastaiḥ samantataḥ
- 5
क्षिप्यमाणैश्च मुसलैः संप्रेष्यद्भिश्च सायकैः
चापैर्विस्फार्यमाणैश्च पात्यमानैश्च मुद्गरैः
kṣipyamāṇaiśca musalaiḥ saṃpreṣyadbhiśca sāyakaiḥ
cāpairvisphāryamāṇaiśca pātyamānaiśca mudgaraiḥ
- 6
तद्युद्धम् अभवद्घोरं देवदानवसंकुलम्
जगतस्त्रासजननं युगसंवर्तकोपमम्
tadyuddham abhavadghoraṃ devadānavasaṃkulam
jagatastrāsajananaṃ yugasaṃvartakopamam
- 7
स्वहस्तमुक्तैः परिघैः क्षिप्रमुक्तैश्च पर्वतैः
दानवाः समरे जघ्नुर्देवान् इन्द्रपुरोगमान्
svahastamuktaiḥ parighaiḥ kṣipramuktaiśca parvataiḥ
dānavāḥ samare jaghnurdevān indrapurogamān
- 8
ते वध्यमाना बलिभिर्दानवैर्जितकाशिभिः
विषण्णमनसो देवा जग्मुर् आर्तिं महामृधे
te vadhyamānā balibhirdānavairjitakāśibhiḥ
viṣaṇṇamanaso devā jagmur ārtiṃ mahāmṛdhe
- 9
ते ऽस्त्रजालैः प्रमथिताः परिघैर्भिन्नमस्तकाः
भिन्नोरस्का दितिसुतैर्वेमू रक्तं व्रणैर्बहु
te 'strajālaiḥ pramathitāḥ parighairbhinnamastakāḥ
bhinnoraskā ditisutairvemū raktaṃ vraṇairbahu
- 10
संदिताः पाशजालैश्च निर्यत्नाश्च शरैः कृताः
प्रविष्टा दानवीं मायां न शेकुस्ते विचेष्टितुम्
saṃditāḥ pāśajālaiśca niryatnāśca śaraiḥ kṛtāḥ
praviṣṭā dānavīṃ māyāṃ na śekuste viceṣṭitum
- 11
तत्स्तम्भितम् इवाभाति निष्प्राणसदृशाकृति
बलं सुराणाम् असुरैर्निष्प्रयत्नायुधं कृतम्
tatstambhitam ivābhāti niṣprāṇasadṛśākṛti
balaṃ surāṇām asurairniṣprayatnāyudhaṃ kṛtam
- 12
मायापाशान्विकर्षंश्च छिन्दन्वज्रेण ताञ्शरान्
शक्रो दैत्यबलं घोरं विवेश बहुलोचनः
māyāpāśānvikarṣaṃśca chindanvajreṇa tāñśarān
śakro daityabalaṃ ghoraṃ viveśa bahulocanaḥ
- 13
स दैत्यान्प्रमुखे हत्वा तद्दानवबलं महत्
तामसेनास्त्रजालेन तमोभूतम् अथाकरोत्
sa daityānpramukhe hatvā taddānavabalaṃ mahat
tāmasenāstrajālena tamobhūtam athākarot
- 14
ते ऽन्योन्यं नावबुध्यन्त देवान्वा वाहनानि वा
घोरेण तमसाविष्टाः पुरुहूतस्य तेजसा
te 'nyonyaṃ nāvabudhyanta devānvā vāhanāni vā
ghoreṇa tamasāviṣṭāḥ puruhūtasya tejasā
- 15
मायापाशैर्विमुक्तास्तु यत्नवन्तः सुरोत्तमाः
वपूंषि दैत्यसंघानां तमोभूतान्य् अपातयन्
māyāpāśairvimuktāstu yatnavantaḥ surottamāḥ
vapūṃṣi daityasaṃghānāṃ tamobhūtāny apātayan
- 16
अपध्वस्ता विसंज्ञाश्च तमसा नीलवर्चसः
पेतुस्ते दानवगणाश्छिन्नपक्षा इवाचलाः
apadhvastā visaṃjñāśca tamasā nīlavarcasaḥ
petuste dānavagaṇāśchinnapakṣā ivācalāḥ
- 17
तद्घनीभूतदैत्येन्द्रम् अन्धकारम् इवार्णवम्
दानवं देवसदनं तमोभूतम् इवाबभौ
tadghanībhūtadaityendram andhakāram ivārṇavam
dānavaṃ devasadanaṃ tamobhūtam ivābabhau
- 18
तदासृजन्महामायां मयस्तां तामसीं दहन्
युगान्तोद्द्योतजननीं सृष्टाम् और्वेण वह्निना
tadāsṛjanmahāmāyāṃ mayastāṃ tāmasīṃ dahan
yugāntoddyotajananīṃ sṛṣṭām aurveṇa vahninā
- 19
सा ददाह तमः सर्वं माया मयविकल्पिता
दैत्याश्चादित्यवपुषः सद्य उत्तस्थुर् आहवे
sā dadāha tamaḥ sarvaṃ māyā mayavikalpitā
daityāścādityavapuṣaḥ sadya uttasthur āhave
- 20
मायाम् और्वीं समासाद्य दह्यमाना दिवौकसः
भेजिरे चन्द्रविषयं शीतांशुसलिलह्रदम्
māyām aurvīṃ samāsādya dahyamānā divaukasaḥ
bhejire candraviṣayaṃ śītāṃśusalilahradam
- 21
ते दह्यमाना और्वेण तेजसा भ्रष्टतेजसः
शशंसुर्वज्रिणे देवाः संतप्ताः शरणैषिणः
te dahyamānā aurveṇa tejasā bhraṣṭatejasaḥ
śaśaṃsurvajriṇe devāḥ saṃtaptāḥ śaraṇaiṣiṇaḥ
- 22
संतप्ते मायया सैन्ये दह्यमाने च दानवैः
चोदितो देवराजेन वरुणो वाक्यम् अब्रवीत्
saṃtapte māyayā sainye dahyamāne ca dānavaiḥ
codito devarājena varuṇo vākyam abravīt
- 23
पुरा ब्रह्मर्षिजः शक्र तपस्तेपे सुदारुणम्
और्वः पूर्वं स तेजस्वी सदृशो ब्रह्मणो गुणैः
purā brahmarṣijaḥ śakra tapastepe sudāruṇam
aurvaḥ pūrvaṃ sa tejasvī sadṛśo brahmaṇo guṇaiḥ
- 24
तं तपन्तम् इवादित्यं तपसा जगद् अव्ययम्
उपतस्थुर्मुनिगणा देवा देवर्षिभिः सह
taṃ tapantam ivādityaṃ tapasā jagad avyayam
upatasthurmunigaṇā devā devarṣibhiḥ saha
- 25
हिरण्यकशिपुश्चैव दानवो दानवेश्वरः
ऋषिं विज्ञापयामास पुरा परमतेजसम्
hiraṇyakaśipuścaiva dānavo dānaveśvaraḥ
ṛṣiṃ vijñāpayāmāsa purā paramatejasam
- 26
तम् ऊचुर्ब्रह्मर्षयो वचनं धर्मसंहितम्
ऋषिवंशेषु भगवंश्छिन्नमूलम् इदं कुलम्
tam ūcurbrahmarṣayo vacanaṃ dharmasaṃhitam
ṛṣivaṃśeṣu bhagavaṃśchinnamūlam idaṃ kulam
- 27
एकस्त्वम् अनपत्यश्च गोत्रापत्यं न वर्तते
कौमारं व्रतम् आस्थाय क्लेशम् एवानुवर्तसे
ekastvam anapatyaśca gotrāpatyaṃ na vartate
kaumāraṃ vratam āsthāya kleśam evānuvartase
- 28
बहूनि विप्र गोत्राणि मुनीनां भावितात्मनाम्
एकदेहानि तिष्ठन्ति विविक्तानि विना प्रजाः
bahūni vipra gotrāṇi munīnāṃ bhāvitātmanām
ekadehāni tiṣṭhanti viviktāni vinā prajāḥ
- 29
धरत्सूत्सन्नभूतेषु तेषु ते नास्ति कारणम्
भवांस्तु तपसा श्रेष्ठः प्रजापतिसमद्युतिः
dharatsūtsannabhūteṣu teṣu te nāsti kāraṇam
bhavāṃstu tapasā śreṣṭhaḥ prajāpatisamadyutiḥ
- 30
तत्प्रवर्तस्व वंशाय वर्धयात्मानम् आत्मना
आदधत्स्वोर्जितं तेजो द्वितीयां कुरु वै तनुम्
tatpravartasva vaṃśāya vardhayātmānam ātmanā
ādadhatsvorjitaṃ tejo dvitīyāṃ kuru vai tanum

