42 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तौ तु वृन्दावनं प्राप्तौ वसुदेवसुताव् उभौ
चेरतुर्वत्सयूथानि चारयन्तौ सुनिर्वृत्तौ
vaiśaṃpāyana uvāca
tau tu vṛndāvanaṃ prāptau vasudevasutāv ubhau
ceraturvatsayūthāni cārayantau sunirvṛttau
- 2
पूर्णस्तु घर्मसमयस्तयोस्तत्र वने सुखम्
क्रीडतोः सह गोपालैर्यमुनां चावगाहतोः
pūrṇastu gharmasamayastayostatra vane sukham
krīḍatoḥ saha gopālairyamunāṃ cāvagāhatoḥ
- 3
ततः प्रावृड् अनुप्राप्ता मनसः कामदीपनी
प्रववर्षुर्महाघोराः शक्रचापाङ्कितोदराः
बभूवादर्शनः सूर्यो भूमिश्चादर्शयत्तृणम्
tataḥ prāvṛḍ anuprāptā manasaḥ kāmadīpanī
pravavarṣurmahāghorāḥ śakracāpāṅkitodarāḥ
babhūvādarśanaḥ sūryo bhūmiścādarśayattṛṇam
- 4
पतता मेघवातेन नवतोयानुकर्षिणा
संमार्जिततला भूमिर्यौवनस्थेव लक्ष्यते
patatā meghavātena navatoyānukarṣiṇā
saṃmārjitatalā bhūmiryauvanastheva lakṣyate
- 5
नववर्षावसिक्तानि शक्रगोपकुलानि च
नष्टदावाग्निधूमानि वनानि प्रचकाशिरे
navavarṣāvasiktāni śakragopakulāni ca
naṣṭadāvāgnidhūmāni vanāni pracakāśire
- 6
नृत्तव्यापारकालश्च मयूराणां कलापिनाम्
मदरक्ताः प्रवृत्ताश्च केकाः पटुरवाः कृताः
nṛttavyāpārakālaśca mayūrāṇāṃ kalāpinām
madaraktāḥ pravṛttāśca kekāḥ paṭuravāḥ kṛtāḥ
- 7
नवप्रावृषि कान्तानां षट्पदाहारदायिनाम्
यौवनस्थं कदम्बानां नवाभ्रैर्भ्राजते वपुः
navaprāvṛṣi kāntānāṃ ṣaṭpadāhāradāyinām
yauvanasthaṃ kadambānāṃ navābhrairbhrājate vapuḥ
- 8
हासितं कुटजैः फुल्लैः कदम्बैर्वासितं वनम्
त्रासितं जलदैर् उष्णं तोषिता वसुधा जलैः
hāsitaṃ kuṭajaiḥ phullaiḥ kadambairvāsitaṃ vanam
trāsitaṃ jaladair uṣṇaṃ toṣitā vasudhā jalaiḥ
- 9
संतप्ता भास्करजलैर् अभितप्ता देवाग्निभिः
जलैर्बलाहकोत्सृष्टैर् उच्छ्वसन्तीव पर्वताः
saṃtaptā bhāskarajalair abhitaptā devāgnibhiḥ
jalairbalāhakotsṛṣṭair ucchvasantīva parvatāḥ
- 10
महावातसमुद्धूतं महामेघगणार्पितम्
महीमहारजःपूरैस्तुल्यम् आपद्यते नभः
mahāvātasamuddhūtaṃ mahāmeghagaṇārpitam
mahīmahārajaḥpūraistulyam āpadyate nabhaḥ
- 11
क्वचित्कदम्बहासाढ्यं सिलिन्ध्राभरणं क्वचित्
संप्रदीप्तं इवाभाति फुल्लनीपद्रुमं वनम्
kvacitkadambahāsāḍhyaṃ silindhrābharaṇaṃ kvacit
saṃpradīptaṃ ivābhāti phullanīpadrumaṃ vanam
- 12
ऐन्द्रेण पयसा सिक्तं मारुतेन नवीकृतम्
पार्थिवं गन्धम् आघ्राय लोकः क्षुभितमानसः
aindreṇa payasā siktaṃ mārutena navīkṛtam
pārthivaṃ gandham āghrāya lokaḥ kṣubhitamānasaḥ
- 13
दृप्तसारङ्गनिनदैर्दर्दुरव्याहृतेन च
नवैश्च शिखिविक्रुष्टैर् एकवर्णा वसुंधरा
dṛptasāraṅganinadairdarduravyāhṛtena ca
navaiśca śikhivikruṣṭair ekavarṇā vasuṃdharā
- 14
भ्रमत्तूर्णमहावेगा वर्षप्राप्तमहारयाः
हर्यन्तस्तीरजान्वृक्षान्विस्तारं यान्ति निम्नगाः
bhramattūrṇamahāvegā varṣaprāptamahārayāḥ
haryantastīrajānvṛkṣānvistāraṃ yānti nimnagāḥ
- 15
संततासारनिर्यत्नाः क्लिन्नपत्रोत्तरच्छदाः
न त्यजन्त्य् अगमाग्राणि श्रान्ता इव पतत्रिणः
saṃtatāsāraniryatnāḥ klinnapatrottaracchadāḥ
na tyajanty agamāgrāṇi śrāntā iva patatriṇaḥ
- 16
तोयगम्भीरलम्बेषु प्रस्रवत्सु नदत्सु च
उदरेषु नवाभ्राणां मज्जतीव दिवाकरः
toyagambhīralambeṣu prasravatsu nadatsu ca
udareṣu navābhrāṇāṃ majjatīva divākaraḥ
- 17
तनूरुहैर् उत्पतितैः सलिलोत्पीडसंकुला
अन्वेष्यमार्गा वसुधा भाति शाड्वलमालिनी
tanūruhair utpatitaiḥ salilotpīḍasaṃkulā
anveṣyamārgā vasudhā bhāti śāḍvalamālinī
- 18
वज्रेणेवावरुग्णानां नगानां नगशालिनाम्
स्रोतोभिः परिकृत्तानि पतन्ति शिखराणि च
vajreṇevāvarugṇānāṃ nagānāṃ nagaśālinām
srotobhiḥ parikṛttāni patanti śikharāṇi ca
- 19
पतता मेघवर्षेण यथानिम्नानुसारिणा
पल्वलोद्गीर्णरक्तेन पूर्यन्ते वनराजयः
patatā meghavarṣeṇa yathānimnānusāriṇā
palvalodgīrṇaraktena pūryante vanarājayaḥ
- 20
हस्तोच्छ्रितमुखा वन्या मेघनादानुसारिणः
भान्त्यातिवृष्ट्या मातङ्गा गां गता इव तोयदाः
hastocchritamukhā vanyā meghanādānusāriṇaḥ
bhāntyātivṛṣṭyā mātaṅgā gāṃ gatā iva toyadāḥ
- 21
प्रावृट्प्रवृत्तिं संदृश्य दृष्ट्वा चाम्बुधरान्घनान्
रौहिणेयो मिथः काले कृष्णं वचनम् अब्रवीत्
prāvṛṭpravṛttiṃ saṃdṛśya dṛṣṭvā cāmbudharānghanān
rauhiṇeyo mithaḥ kāle kṛṣṇaṃ vacanam abravīt
- 22
पश्य कृष्ण घनान्कृष्णान्बलाकोत्पातभूषणान्
गगने तव गात्राणां वर्णचोरान्समुत्थितान्
paśya kṛṣṇa ghanānkṛṣṇānbalākotpātabhūṣaṇān
gagane tava gātrāṇāṃ varṇacorānsamutthitān
- 23
तव निद्राकरः कालस्तव गात्रोपमम्नभः
त्वम् इवाज्ञातवसतिं चन्द्रो वसति वार्षिकीम्
tava nidrākaraḥ kālastava gātropamamnabhaḥ
tvam ivājñātavasatiṃ candro vasati vārṣikīm
- 24
एतन्नीलोत्पलश्यामं नीलोत्पलदलप्रभम्
सम्प्राप्ते दुर्दिने काले दुर्दिनं भाति वै नभः
etannīlotpalaśyāmaṃ nīlotpaladalaprabham
samprāpte durdine kāle durdinaṃ bhāti vai nabhaḥ
- 25
पश्य कृष्ण जलोदग्रैः कृष्णैर् उद्ग्रथितैर्घनैः
गोवर्धनो यथा रम्यो भाति गोवर्धनो गिरिः
paśya kṛṣṇa jalodagraiḥ kṛṣṇair udgrathitairghanaiḥ
govardhano yathā ramyo bhāti govardhano giriḥ
- 26
पतितेनाम्भसा ह्य् एते समन्तान्मदतर्पिताः
भ्राजन्ते कृष्णसारङ्गाः काननेषु मुदान्विताः
patitenāmbhasā hy ete samantānmadatarpitāḥ
bhrājante kṛṣṇasāraṅgāḥ kānaneṣu mudānvitāḥ
- 27
एतान्य् अम्बुप्रहृष्टानि हरितानि मृदूनि च
तृणानि शतपत्राक्ष पत्रैर्गूहन्ति मेदिनीम्
etāny ambuprahṛṣṭāni haritāni mṛdūni ca
tṛṇāni śatapatrākṣa patrairgūhanti medinīm
- 28
क्षरज्जलानां शैलानां वनानां च जलागमे
ससस्यानां च सीमानां न लक्ष्मीर्व्यतिरिच्यते
kṣarajjalānāṃ śailānāṃ vanānāṃ ca jalāgame
sasasyānāṃ ca sīmānāṃ na lakṣmīrvyatiricyate
- 29
शीघ्रवातसमुद्धूताः प्रोषितौत्सुक्यकारिणः
दामोदरोद्दामरवाः प्रागल्भ्यं यान्ति तोयदाः
śīghravātasamuddhūtāḥ proṣitautsukyakāriṇaḥ
dāmodaroddāmaravāḥ prāgalbhyaṃ yānti toyadāḥ
- 30
हरे हर्यश्वचापेन त्रिवर्णेन त्रिविक्रम
विबाणज्येन धनुषा तवेदं मध्यमं पदम्
hare haryaśvacāpena trivarṇena trivikrama
vibāṇajyena dhanuṣā tavedaṃ madhyamaṃ padam

